สหประชาชาติรับรองกติกาโลกฉบับแรก คุมรถยนต์ไร้คนขับเต็มรูปแบบ

ข้อกำหนดความปลอดภัยสำคัญ

กฎใหม่ไม่ได้มองเฉพาะช่วงก่อนวางจำหน่าย แต่กำหนดให้ผู้ผลิตพิสูจน์และดูแลความปลอดภัยของระบบตลอดอายุการใช้งาน โดยมีข้อกำหนดหลักดังนี้

• มาตรฐานสมรรถนะ: ระบบ ADS ต้องทำงานได้ “เทียบเท่าหรือดีกว่า” ผู้ขับขี่มนุษย์ที่มีความสามารถและมีสมาธิ
• ระบบจัดการความปลอดภัยที่ผ่านการตรวจประเมิน: ผู้ผลิตต้องจัดทำระบบจัดการความปลอดภัยครอบคลุมตลอดวงจรชีวิตของ ADS และต้องผ่านการตรวจสอบหรือการตรวจประเมิน
• ติดตามและรายงานอย่างต่อเนื่อง: หลังรถเริ่มใช้งานจริง ผู้ผลิตต้องติดตามสมรรถนะของระบบในสถานการณ์จริงอย่างต่อเนื่อง
• ระบบจัดเก็บข้อมูลเพื่อการกำกับดูแล: รถต้องมีระบบจัดเก็บข้อมูลสำหรับการขับขี่อัตโนมัติ โดยบันทึกข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับความปลอดภัยและเปิดให้หน่วยงานกำกับดูแลตรวจสอบได้
• เกณฑ์ความน่าเชื่อถือของการทดสอบ: สภาพแวดล้อมที่ใช้ทดสอบ รวมถึงเครื่องมือจำลองเสมือนจริง ต้องผ่านเกณฑ์ความน่าเชื่อถือที่เข้มงวด
• หลักฐานว่า “ไม่มีความเสี่ยงที่ไม่สมเหตุสมผล”: ผู้ผลิตต้องแสดงหลักฐานว่า ADS ของตน “ไม่ก่อให้เกิดความเสี่ยงที่ไม่สมเหตุสมผล”
• การออกแบบและการยืนยันผลอย่างรอบด้าน: ต้องพิสูจน์ว่าระบบปฏิบัติตามกฎจราจรได้ ผ่านทั้งการจำลอง การทดสอบในสนาม และการทดลองใช้งานจริง

กล่าวโดยสรุป รถยนต์จะไม่ได้รับการรับรองเพียงเพราะทำงานได้ในสถานการณ์สาธิต แต่ต้องมีหลักฐานรองรับว่าระบบปลอดภัยในสภาพแวดล้อมหลากหลาย และยังคงทำงานได้ตามมาตรฐานหลังออกสู่ถนนจริง

คาดเริ่มมีผลเดือนมกราคม 2027

กรอบกติกานี้คาดว่าจะมีผลบังคับใช้ใน เดือนมกราคม 2027 โดยฟรองซัวส์ กีชาร์ด เลขาธิการ GRVA ให้สัมภาษณ์กับ AFP ว่า ผู้ผลิตบางราย “เตรียมพร้อมอยู่ที่จุดเริ่มต้นแล้ว”

อย่างไรก็ตาม กฎดังกล่าวมุ่งเน้นรถยนต์ที่ขับเคลื่อนอัตโนมัติเต็มรูปแบบ และ ไม่ได้ครอบคลุมระบบช่วยขับขี่ ที่ยังต้องมีมนุษย์คอยรับผิดชอบและควบคุมรถ

ตลาดรถยนต์รายใหญ่หนุนมติเป็นเอกฉันท์

กรอบกติกานี้ได้รับการรับรองเป็นเอกฉันท์ภายใต้ความตกลงระหว่างประเทศ 2 ฉบับ

• ความตกลงปี 1958 ซึ่งเปิดทางให้รถที่ได้รับอนุมัติในประเทศหนึ่งสามารถวางจำหน่ายในประเทศอื่นที่เข้าร่วมได้โดยไม่ต้องผ่านการควบคุมซ้ำ: มีผู้ลงมติมากกว่าครึ่งหนึ่งจากรัฐภาคีทั้งหมด 62 แห่ง และทุกเสียงเห็นชอบ
• ความตกลงปี 1998 ซึ่งกำหนดกฎเกณฑ์ในลักษณะใกล้เคียงกัน แต่ไม่ได้ให้การยอมรับร่วมโดยอัตโนมัติ: มี 13 ประเทศลงมติเห็นชอบให้เพิ่มกฎชุดเดียวกัน รวมถึงสหรัฐฯ แคนาดา และจีน ซึ่งไม่ได้เป็นภาคีของความตกลงปี 1958

สหประชาชาติระบุว่าตลาดรถยนต์รายใหญ่ทั้งหมดสนับสนุนกรอบกติกานี้ โดยรวมถึง แคนาดา จีน สหภาพยุโรป ญี่ปุ่น สหราชอาณาจักร และสหรัฐอเมริกา

การที่ผู้เล่นรายใหญ่เห็นพ้องกันไม่ได้หมายความว่าต้องลดระดับความปลอดภัยลง ริชาร์ด ดัมม์ ประธาน GRVA กล่าวว่า “กฎนี้ไม่ใช่การประนีประนอมด้านความปลอดภัย”

ปรับกฎเดิมอีกเกือบ 90 ฉบับ

นอกจากกรอบกติกาสำหรับ ADS แล้ว WP.29 ยังรับรองการแก้ไขกฎระเบียบของสหประชาชาติที่มีอยู่ประมาณ 90 ฉบับ เพื่อยืนยันว่ากฎเหล่านั้นยังใช้กับรถที่ไม่มีอุปกรณ์ควบคุมแบบรถทั่วไปได้ การปรับแก้ดังกล่าวช่วยให้การกำกับดูแลมีความต่อเนื่อง แม้รถรุ่นใหม่จะไม่มีตำแหน่งหรืออุปกรณ์สำหรับผู้ขับขี่แบบเดิม

กรอบใหม่นี้จึงเป็นทั้งมาตรฐานความปลอดภัยร่วม และแนวทางกลางสำหรับการตรวจสอบรถไร้คนขับก่อนนำไปใช้งานในวงกว้าง