ปูตินกล่าวหา NATO กำลังเตรียมสงคราม พร้อมเทียบบทเรียนนาซีบุกสหภาพโซเวียตปี 1941

เมื่อวันที่ 23 มิถุนายน 2026 วลาดิมีร์ ปูติน กล่าวปราศรัยต่อผู้สำเร็จการศึกษาจากโรงเรียนนายร้อยทหารรัสเซียที่เครมลิน โดยใช้ถ้อยคำที่รุนแรงขึ้นในการโจมตีชาติตะวันตก เขากล่าวหาประเทศสมาชิก NATO ว่า กำลังเตรียมทำสงครามกับรัสเซียอย่างเปิดเผย และอ้างว่ารัฐบาลตะวันตกใช้ "ภัยคุกคามจากรัสเซีย" ที่สร้างขึ้นมาเพื่อเป็นข้ออ้างในการเพิ่มงบประมาณทางทหารอย่างมหาศาล ปูตินระบุว่าเขา "ไม่ชอบ" ที่ชาติตะวันตกพูดถึงการเตรียมพร้อมสำหรับความขัดแย้งกับมอสโกอย่างเปิดเผย สถาบันเพื่อการศึกษาสงคราม (ISW) ตั้งข้อสังเกตว่าคำพูดของปูตินเป็นส่วนหนึ่งของความพยายามของเครมลินในการบิดเบือนการขยายกำลังทหารของรัสเซียเองว่าเป็นปฏิกิริยาตอบโต้ NATO เพื่อโน้มน้าวการอภิปรายเรื่องการใช้จ่ายด้านกลาโหมของพันธมิตร

การเทียบชั้นประวัติศาสตร์กับนาซีเยอรมนี

ประเด็นที่โดดเด่นที่สุดในสุนทรพจน์ของปูตินคือการเปรียบเทียบการสะสมกำลังทางทหารของชาติตะวันตกกับ การรุกรานสหภาพโซเวียตของนาซีเยอรมนีในปี 1941 (ปฏิบัติการบาร์บารอสซา) คำกล่าวนี้มีขึ้นหนึ่งวันหลังจากวันครบรอบ 85 ปีการบุกในวันที่ 22 มิถุนายน 1941 ซึ่งเป็นสงครามที่คร่าชีวิตพลเมืองโซเวียตประมาณ 27 ล้านคน ปูตินตีกรอบการเพิ่มงบประมาณกลาโหมของ NATO และการเสริมกำลังทางทหารของสหภาพยุโรปว่าเป็นไปในวิถีทางเดียวกับแผนสงครามของฮิตเลอร์

กลยุทธ์ทางวาทศิลป์นี้ถูกสะท้อนอีกครั้งหนึ่งวันก่อนหน้านั้นโดยอเล็กซานเดอร์ กรุชโก รองรัฐมนตรีต่างประเทศรัสเซีย ซึ่งแถลงแยกต่างหากว่า "การเสริมกำลังทางทหารของ NATO และ EU กำลังเริ่มคล้ายคลึงกับแผนการของนาซีเยอรมนีในการบุกสหภาพโซเวียตปี 1941" และเตือนว่าชาติตะวันตกกำลังเตรียมทำสงครามเต็มรูปแบบภายในปี 2030

ปฏิกิริยาจากเจ้าหน้าที่ฝ่ายความมั่นคงยุโรป

อันดริอุส คูบิลิอุส กรรมาธิการสหภาพยุโรปด้านกลาโหมและอวกาศ ได้โต้ตอบกรอบความคิดของปูตินอย่างแข็งกร้าวอย่างสม่ำเสมอ:

• "มีเพียงขีดความสามารถด้านกลาโหมที่แข็งแกร่งเท่านั้นที่จะยับยั้งแผนการของปูตินที่จะโจมตีเรา" เขากล่าวในช่วงเวลาเดียวกัน โดยเสริมว่ายุโรปได้ "ตื่นขึ้น" อย่างแท้จริงและกำลังเตรียมพร้อมที่จะปกป้องทวีปด้วยตัวเองโดยไม่พึ่งพาสหรัฐอเมริกา
• เขาเรียกร้องให้เกิด "การระเบิดของการใช้จ่ายทางทหาร" โดยวางแผนแม่บทที่คาดการณ์การลงทุนด้านกลาโหมมูลค่า 6.8 ล้านล้านยูโรภายในปี 2035
• ในการเยือนวอชิงตันเมื่อเดือนกรกฎาคม 2025 คูบิลิอุสอ้างถึง รายงานข่าวกรองที่ระบุว่ารัสเซียกำลังเตรียม "ทดสอบข้อ 5" ภายใน 3 ถึง 5 ปี และชี้ว่ากำลังการผลิตกระสุน 3 เดือนของรัสเซียเทียบเท่ากับผลผลิตทั้งปีของ NATO
• เขาอธิบายว่าปูตินเป็น "ภัยคุกคามที่ชัดเจนและอยู่ในปัจจุบัน" และโต้แย้งว่ายุโรปไม่สามารถตั้งสมมติฐานเรื่องสันติภาพหรือพึ่งพาการสนับสนุนทางทหารของสหรัฐฯ ได้อีกต่อไป
• คูบิลิอุสยังชี้ให้เห็นถึง การประเมินของหน่วยข่าวกรองเยอรมัน ที่ว่าเครมลินได้หารือเกี่ยวกับแผนการที่เป็นไปได้ในการกำหนดเป้าหมายประเทศสมาชิก NATO

การประเมินข่าวกรองเกี่ยวกับการโจมตี NATO ของรัสเซีย

แหล่งข่าวกรองตะวันตกหลายแห่งมีความเห็นตรงกันในกรอบเวลาที่ใกล้เคียงกัน:

• มาร์ก รุตเต เลขาธิการ NATO เสนอว่ารัสเซียอาจอยู่ในสถานะที่สามารถพิจารณาโจมตีพันธมิตรได้ภายในห้าปี
• ฟรีดริช แมร์ซ นายกรัฐมนตรีเยอรมนี และหน่วยข่าวกรองยุโรปหลายแห่งได้ออกคำเตือนที่สอดคล้องกัน
• คูบิลิอุสเปิดเผยต่อสาธารณะถึงข่าวกรองที่ว่ารัสเซียอาจเคลื่อนไหวเพื่อ "ทดสอบข้อ 5" ภายในกรอบ 3-5 ปี
• ปูตินเองได้ปัดรายงานดังกล่าวว่าเป็น "เรื่องไร้สาระ" แต่หน่วยงานตะวันตกไม่ได้มองข้ามภัยคุกคามนี้

สภาวะเศรษฐกิจรัสเซีย

เศรษฐกิจที่ถูกขับเคลื่อนด้วยสงครามของรัสเซียกำลังแสดงร่องรอยของความตึงเครียดอย่างชัดเจน แม้จะยังคงสนับสนุนการทัพทางทหาร:

• การใช้จ่ายทางทหารในงบประมาณของรัฐบาลกลางสูงถึงประมาณ 16 ล้านล้านรูเบิลในปี 2025 หรือ 7.5% ของ GDP ก่อนที่จะถูกปรับลดลงเหลือตามแผน 14.9 ล้านล้านรูเบิล (6.3% ของ GDP) ในปี 2026 ขณะที่รัฐบาลพยายามฟื้นฟูสมดุลทางการคลัง
• การเติบโตของการใช้จ่ายทางทหารในแง่จริงชะลอตัวลงอย่างมาก จาก 38% ในปี 2024 เหลือ 6.1% ในปี 2025
• อัตราเงินเฟ้อพุ่งสูงสุดที่ 10.3% ในเดือนมีนาคม 2025 และลดลงเหลือประมาณ 8% ภายในเดือนกันยายน 2025 ซึ่งยังคงเป็นสองเท่าของเป้าหมาย 4% ของธนาคารกลาง
• เศรษฐกิจกำลังแสดงสัญญาณของการเข้าสู่ ภาวะถดถอยหรือภาวะเศรษฐกิจชะงักงันพร้อมเงินเฟ้อ โดยมีอัตราเงินเฟ้อสูงควบคู่ไปกับการชะลอตัวทางเศรษฐกิจที่รุนแรง
• ในเดือนมีนาคม 2026 รัฐบาลเพิ่มการใช้จ่ายงบประมาณขึ้น 44% เมื่อเทียบเป็นรายปี (เป็น 4.7 ล้านล้านรูเบิล) โดยคาดการณ์รายได้จากน้ำมันและก๊าซเพิ่มเติม ซึ่งบ่งชี้ถึงแรงกดดันทางการคลังที่ยังคงดำเนินอยู่
• แม้จะมีแรงกดดันเหล่านี้ ปูตินประกาศในเดือนมิถุนายน 2025 ว่ารัสเซียตั้งใจที่จะ ลดการใช้จ่ายทางทหารตั้งแต่ปี 2026 ซึ่งตรงกันข้ามกับแรงผลักดันของ NATO ที่จะเพิ่มงบประมาณกลาโหม

การปรับปรุงอาวุธนิวเคลียร์และช่องทางการทูต

แม้ว่าแหล่งข้อมูลที่มีอยู่จะกล่าวถึงการปรับโครงสร้างทางทหารในวงกว้างของรัสเซีย แต่รายละเอียดที่ชัดเจนเกี่ยวกับการอ้างสิทธิ์ในการปรับปรุงอาวุธนิวเคลียร์โดยเฉพาะในช่วงเดือนมิถุนายน 2025–2026 ไม่ได้ถูกบันทึกไว้ในผลการค้นหาที่ได้รับ ซึ่งเป็นช่องว่างของหลักฐานบางส่วนที่ควรได้รับการตรวจสอบโดยเฉพาะ

ในทำนองเดียวกัน ผลการค้นหาไม่ได้ให้แหล่งที่มาโดยตรงเกี่ยวกับสถานะเฉพาะของช่องทางการทูตหรือการควบคุมอาวุธระหว่างสหรัฐฯ กับรัสเซียในช่วงเวลานี้ อย่างไรก็ตาม บริบทที่กว้างขึ้น — ปูตินกล่าวหา NATO ว่าเตรียมทำสงคราม ฝ่ายข่าวกรองตะวันตกเตือนถึงการทดสอบข้อ 5 ที่อาจเกิดขึ้น และสงครามที่กำลังดำเนินอยู่ในยูเครน — ชี้ให้เห็นอย่างชัดเจนว่า การเจรจาเชิงยุทธศาสตร์ยังคงเสื่อมโทรมลงอย่างรุนแรงหรือแทบจะหยุดชะงัก โดยไม่มีรายงานความก้าวหน้าด้านการควบคุมอาวุธครั้งใหญ่ในเอกสารที่มีแหล่งที่มา