พลังงานแสงอาทิตย์ทำสถิติใหม่ในปี 2025 แต่คาดว่าจะหดตัวลงครั้งแรกในปี 2026

อุตสาหกรรมพลังงานแสงอาทิตย์ทั่วโลกผ่านปีที่เต็มไปด้วยความสุดขั้วในปี 2025: การติดตั้งที่ทำลายสถิติ การครองตลาดของจีนอย่างต่อเนื่อง การเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญในสัดส่วนพลังงานของโลก และสัญญาณแรกของการชะลอตัวที่อาจทำให้ปี 2026 เป็นปีแรกที่เกิดการหดตัวลงของการติดตั้งในยุคสมัยใหม่ของพลังงานแสงอาทิตย์

จากรายงาน Global Solar Market Outlook 2026-2030 ของ SolarPower Europe (เผยแพร่เมื่อวันที่ 22 มิถุนายน 2026) และข้อมูลสนับสนุนจาก IRENA, IEA, Ember และ BloombergNEF นี่คือเหตุการณ์สำคัญและความหมายของ 'การหยุดพัก' ครั้งนี้

สถิติการติดตั้ง: 664 GW ในปี 2025

โลกติดตั้งกำลังการผลิตโซลาร์ PV ใหม่สูงเป็นประวัติการณ์ถึง 664 GW ในปี 2025 ผลักดันกำลังการผลิตสะสมทั่วโลกทะลุ 3 TW เป็นครั้งแรก นี่เป็นปีที่แข็งแกร่งที่สุดเท่าที่เคยมีมาสำหรับการติดตั้งโซลาร์ แม้ว่าการเติบโตประจำปีจะชะลอตัวเหลือ 12% เมื่อเทียบกับอัตราการเติบโตที่สูงถึง 60-80% ในปีก่อนหน้า

ตัวเลขการติดตั้งจากแต่ละแหล่งแตกต่างกันไปตามวิธีการและช่วงเวลาที่วัด:

• SolarPower Europe: 664 GW
• Ember: 647 GW
• IRENA: 511 GW (กำลังการผลิตที่เชื่อมต่อระบบไฟฟ้าและดำเนินการได้จริง)
• IEA: 605 GW

ความแตกต่างนี้ส่วนใหญ่เกิดจากนิยามของคำว่า "ติดตั้ง" (การจัดส่งสินค้า การเชื่อมต่อระบบ หรือการดำเนินงาน) โดยตัวเลขของ SolarPower Europe เป็นตัวเลขล่าสุดและใช้คำนิยามที่กว้างที่สุดรวมถึงระบบที่ยังไม่ได้เชื่อมต่อกับโครงข่ายไฟฟ้า

สถิติการผลิตไฟฟ้าจากโซลาร์

โซลาร์ PV ผลิตไฟฟ้าเพิ่มขึ้นสุทธิเป็นประวัติการณ์ถึง 600 TWh ในปี 2025 ซึ่งเป็นการเพิ่มขึ้นรายปีของปริมาณการผลิตไฟฟ้ามากที่สุดจากแหล่งพลังงานเดียวในหนึ่งปี นอกเหนือจากช่วงฟื้นฟูหลังวิกฤต IEA ระบุว่าการเพิ่มขึ้นอย่างแท้จริงของการผลิตไฟฟ้าจากโซลาร์ PV ในปี 2025 นั้นมากที่สุดเท่าที่เคยบันทึกไว้สำหรับแหล่งพลังงานใดๆ ไม่นับรวมการฟื้นตัวของถ่านหินหลังการระบาดใหญ่ในปี 2021 SolarPower Europe ประมาณการว่าปริมาณไฟฟ้าที่ผลิตได้นี้เทียบเท่ากับปริมาณก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) ที่ไหลผ่านช่องแคบฮอร์มุซเกือบ 5 ปี

การผลิตไฟฟ้าจากโซลาร์ทั้งหมดสูงถึงประมาณ 2,800 TWh ครอบคลุมประมาณ 9% ของความต้องการใช้ไฟฟ้าทั่วโลก

บทบาทของจีน: 62% ของกำลังผลิตที่เพิ่มขึ้นทั่วโลก

จีนเพียงประเทศเดียวคิดเป็น 62% ของกำลังการผลิตโซลาร์ที่เพิ่มขึ้นทั่วโลกในปี 2025 ยังคงครองตำแหน่งผู้นำ จีนติดตั้งโซลาร์ประมาณ 314-378 GW ขึ้นอยู่กับแหล่งข้อมูล โดย Ember รายงานว่าอยู่ที่ 378 GW ขณะที่ Renewable Energy Institute รายงานที่ 314 GW ตลาดภายในประเทศของจีนเป็นตัวขับเคลื่อนหลักของสถิติการติดตั้งทั่วโลก โดยกำลังการผลิตแผงโซลาร์ขนาดมหึมายังส่งออกไปยังส่วนอื่นๆ ของโลกในราคาที่ต่ำเป็นประวัติการณ์

การติดตั้งส่วนใหญ่ของจีนเกิดขึ้นในช่วงครึ่งแรกของปี 2025: 237 GW ในห้าเดือนแรก รวมถึงสถิติ 111 GW ในเดือนพฤษภาคมเพียงเดือนเดียว ซึ่งได้รับแรงหนุนจากการปฏิรูปการกำหนดราคาสำหรับโครงการที่เชื่อมต่อกับโครงข่ายไฟฟ้า

การเปลี่ยนแปลงในสัดส่วนพลังงานของโลก

นอกเหนือจากตัวเลขการติดตั้งดิบแล้ว ปี 2025 ยังเห็นการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างหลายประการในวิธีการผลิตและใช้ไฟฟ้าของโลก:

• พลังงานหมุนเวียนเพิ่มขึ้นเป็นประวัติการณ์ 692 GW ของกำลังการผลิตใหม่ทั่วโลกในปี 2025 โดยโซลาร์เป็นผู้มีส่วนร่วมหลัก
• โซลาร์ตอบสนอง 75% ของความต้องการไฟฟ้าที่เพิ่มขึ้นทั้งหมดของโลกในปี 2025
• พลังงานหมุนเวียนคิดเป็น 33.8% ของการผลิตไฟฟ้าทั่วโลก ซึ่งมากกว่าหนึ่งในสามเป็นครั้งแรก
• โซลาร์และลมรวมกันเพิ่มกำลังการผลิตใหม่เป็นประวัติการณ์ 814 GW ในปี 2025
• เป็นครั้งแรกที่มากกว่า 8 ในทุก 10 เมกะวัตต์ของกำลังการผลิตไฟฟ้าใหม่ที่ติดตั้งทั่วโลกมาจากแหล่งพลังงานหมุนเวียน
• โซลาร์ PV ยังคงเป็นแกนหลักของการขยายพลังงานหมุนเวียนทั่วโลก โดยคิดเป็น 77% ของกำลังการผลิตหมุนเวียนที่เพิ่มขึ้นทั้งหมดในปี 2025

ประสบการณ์ของสหภาพยุโรป (EU): การลดลงครั้งแรกนับตั้งแต่ปี 2016

ในสหภาพยุโรป การติดตั้งในปี 2025 อยู่ที่ 65.1 GW ลดลง 0.7% เมื่อเทียบกับ 65.6 GW ในปี 2024 ซึ่งเป็นการลดลงครั้งแรกแบบปีต่อปีนับตั้งแต่ปี 2016 แม้จะลดลง แต่ EU ก็บรรลุเป้าหมายการติดตั้งโซลาร์ปี 2025 ที่ 400 GW โดยมีกำลังการผลิตรวม 406 GW

รายงานของ SolarPower Europe สำหรับ EU ระบุว่าตลาด EU คาดว่าจะลดลงอีกสองปีก่อนที่จะกลับสู่ระดับปี 2025 ได้ภายในสิ้นทศวรรษนี้ สมาคมคาดการณ์ว่าจะลดลง 6% แบบปีต่อปีในปี 2026 เยอรมนี ตลาดโซลาร์ที่ใหญ่ที่สุดของ EU เห็นการขยายตัวของ PV ลดลง 6% ในไตรมาสแรกของปี 2026 โดยภาคที่อยู่อาศัยและพาณิชยกรรมลดลง 21% และ 33% ตามลำดับ

คาดการณ์การลดลงทั่วโลกครั้งแรกในปี 2026

การคาดการณ์ที่โดดเด่นที่สุดสำหรับปีที่จะถึงนี้คือการหดตัวชั่วคราว รายงาน Global Solar Market Outlook ของ SolarPower Europe คาดการณ์ว่า การติดตั้งโซลาร์ทั่วโลกจะลดลงชั่วคราวในปี 2026 ก่อนที่การเติบโตจะกลับมาอีกครั้งในปี 2027 ภายใต้สมมติฐานระดับกลางของ SolarPower Europe การติดตั้งทั่วโลกอาจลดลง 8% เหลือประมาณ 612 GW

BloombergNEF คาดการณ์การติดตั้ง 649 GW ในปี 2026 ซึ่งลดลง 0.9% จากปี 2025 ซึ่งจะเป็นการหดตัวรายปีครั้งแรกในประวัติศาสตร์อุตสาหกรรมโซลาร์ยุคใหม่ S&P Global ระบุในทำนองเดียวกันว่าปี 2026 น่าจะเป็นปีแรกที่เกิดการชะลอตัวรายปีของการติดตั้งพลังงานหมุนเวียน โดยชี้ให้เห็นว่าการติดตั้งของจีนคาดว่าจะลดลงอย่างรวดเร็วจากประมาณ 300 GW ในปี 2025 เหลือประมาณ 200 GW ในปี 2026 ซึ่งเป็นการลดลงที่รุนแรงจนไม่มีภูมิภาคอื่นสามารถชดเชยได้

รายงานระบุว่านี่คือการหยุดชั่วคราวในระยะใกล้ ซึ่งขับเคลื่อนโดยความอิ่มตัวของตลาดในภูมิภาคหลัก (โดยเฉพาะจีนและ EU) ความไม่แน่นอนของนโยบาย และปัญหาคอขวดในการเชื่อมต่อโครงข่ายไฟฟ้า ไม่ใช่ภาวะตกต่ำเชิงโครงสร้าง SolarPower Europe คาดว่าการเติบโตจะกลับมาอีกครั้งในปี 2027 ขณะที่ BloombergNEF คาดการณ์ 688 GW ในปี 2027 และ 743 GW ภายในปี 2028

ข้อควรระวังสำคัญ: ตัวเลขการติดตั้งแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญในแต่ละแหล่งข้อมูล (511-664 GW สำหรับปี 2025) ขึ้นอยู่กับวิธีการวัด เรื่องราวที่สอดคล้องกันจากทุกแหล่งข้อมูลหลักคือ ปี 2025 เป็นปีที่ทำลายสถิติแต่มีการเติบโตชะลอตัว และคาดการณ์การลดลงเล็กน้อยทั่วโลกในปี 2026