ปล่อยน้ำมันสำรองแล้ว 325 ล้านบาร์เรล แล้วแผนดีเซลของ G7 นับรวมกับยอดเดิมหรือไม่?

ณ วันที่ 3 ตุลาคม ประเทศสมาชิกสำนักงานพลังงานระหว่างประเทศ (IEA) ปล่อยน้ำมันและผลิตภัณฑ์น้ำมันจากคลังสำรองตามแผนเดือนมีนาคมแล้วประมาณ 325 ล้านบาร์เรล จากที่ให้คำมั่นไว้ 400 ล้านบาร์เรล คิดเป็นมากกว่า 80% และยังเหลืออีกราว 75 ล้านบาร์เรล46

ขณะเดียวกัน กลุ่มประเทศ G7 ประกาศแผนประสานงานกับ IEA เพื่อปล่อยน้ำมันสำรอง สูงสุด 100 ล้านบาร์เรล โดยเน้นให้มีดีเซลจำนวนมากออกสู่ตลาดใน 20 วันแรก อย่างไรก็ตาม ยังไม่ชัดเจนว่ายอดใหม่นี้รวมส่วนที่เหลือจากคำมั่นเดิมหรือเป็นปริมาณเพิ่มเติม4

ตัวเลขสองชุดนี้หมายถึงอะไร

ยอด 325 ล้านบาร์เรลคือปริมาณที่ปล่อยออกมาแล้วภายใต้การดำเนินการของ IEA ซึ่งประกาศเมื่อ 11 มีนาคม ไม่ใช่ยอดส่งมอบของแผน G7 รอบใหม่ที่ประกาศแยกต่างหาก612

แผน G7 กำหนดให้เริ่มปล่อยน้ำมันได้ทันทีและดำเนินต่อเนื่องเป็นเวลา 4 เดือน โดยจะเร่งปล่อยดีเซลจำนวนมากในช่วง 20 วันแรก แต่รายงานที่มีอยู่ไม่ได้ระบุว่า 100 ล้านบาร์เรลนี้นับรวมทั้งหมดหรือบางส่วนของยอดราว 75 ล้านบาร์เรลที่ยังเหลือจากคำมั่นเดือนมีนาคมหรือไม่4 ดังนั้น จึงยังสรุปไม่ได้ว่าปริมาณจากสองแผนรวมกันเป็นน้ำมันคนละส่วนทั้งหมด

เร่งดีเซล แต่ยังไม่มีการยืนยันสัดส่วน 50 ต่อ 50

ก่อนการตัดสินใจของ G7 ฝรั่งเศสเสนอให้ประเทศในยุโรปปล่อยดีเซล 50 ล้านบาร์เรล และให้สมาชิก IEA ปล่อยน้ำมันดิบ 50 ล้านบาร์เรล ข้อเสนอนี้เป็นแนวทางที่มีการหารือกัน แต่ไม่ใช่สัดส่วนที่ G7 ยืนยันในประกาศอย่างเป็นทางการ สิ่งที่ประกาศชัดคือการเร่งปล่อยดีเซลในช่วงต้น ส่วนรายละเอียดการแบ่งชนิดน้ำมันไม่ได้ระบุสัดส่วนดังกล่าว

การนำดีเซลสำเร็จรูปออกสู่ตลาดอาจช่วยตอบโจทย์การขาดแคลนเชื้อเพลิงได้ตรงกว่าการปล่อยน้ำมันดิบ ซึ่งยังต้องผ่านกระบวนการกลั่นก่อนจะกลายเป็นดีเซล IEA เคยเตือนว่าตลาดดีเซลและเชื้อเพลิงอากาศยานเปราะบางเป็นพิเศษ หากการผลิตและส่งออกจากตะวันออกกลางหยุดชะงักต่อเนื่อง เพราะแหล่งผลิตอื่นมีความยืดหยุ่นในการเพิ่มกำลังผลิตจำกัด12

ประสานโรงกลั่นและหลีกเลี่ยงข้อจำกัดการส่งออก

G7 ยังเสนอให้ประสานตารางซ่อมบำรุงโรงกลั่น เพื่อไม่ให้โรงกลั่นหลายแห่งหยุดดำเนินงานพร้อมกัน และให้เพิ่มการใช้กำลังการกลั่นชั่วคราวในกรณีที่ทำได้ นอกจากนี้ สมาชิกยังให้คำมั่นว่าจะหลีกเลี่ยงข้อจำกัดการส่งออกพลังงานและผลิตภัณฑ์พลังงานระหว่างประเทศพันธมิตร พร้อมสนับสนุนการทำงานร่วมกับประเทศที่มีกำลังการกลั่นสูง

มาตรการเหล่านี้มุ่งใช้วัตถุดิบและผลิตภัณฑ์น้ำมันที่มีอยู่ให้เกิดประโยชน์ และช่วยให้การค้าระหว่างประเทศเดินต่อได้ แต่ไม่ได้รับประกันว่าจะชดเชยอุปทานที่หายไปจากช่องแคบฮอร์มุซ หรือแก้ข้อจำกัดด้านการผลิตและการกลั่นอื่น ๆ ได้ทั้งหมด12

ยังไม่ชัดว่าจะเติมคลังสำรองกลับเมื่อใด

ประกาศของ G7 ระบุกรอบเวลาการปล่อยน้ำมันและการเร่งส่งดีเซลในระยะแรก แต่ข้อมูลที่เผยแพร่ไม่ได้กำหนดตารางเวลาชัดเจนสำหรับการซื้อน้ำมันกลับมาเติมคลังสำรอง จึงยังมีคำถามว่าแผนเติมคลังในระยะต่อไปจะเป็นอย่างไร

โดยรวมแล้ว แผนนี้เป็นมาตรการเพิ่มอุปทานในระยะสั้น ไม่ใช่หลักฐานว่าปัญหาดีเซลคลี่คลายแล้ว ผลที่เกิดขึ้นจะขึ้นอยู่กับปริมาณผลิตภัณฑ์ที่ปล่อยจริง ความเร็วในการส่งถึงตลาด และความสามารถของมาตรการด้านโรงกลั่นกับการค้าในการช่วยบรรเทาข้อจำกัดด้านอุปทาน12