ส่วนต่างผลตอบแทนพันธบัตรฝรั่งเศส–เยอรมนีพุ่งเกือบ 3 เท่า ตลาดกังวลอะไร

ส่วนต่างผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลฝรั่งเศสอายุ 10 ปีกับพันธบัตรเยอรมนีอายุเท่ากันขยายจากประมาณ 50 เป็นราว 150 จุดพื้นฐานภายใน 4 สัปดาห์ นักลงทุนจึงเรียกร้องผลตอบแทนเพิ่มขึ้นเมื่อเทียบกับพันธบัตรเยอรมนี ซึ่งมักถูกมองว่าเป็นสินทรัพย์ที่ปลอดภัยกว่า ท่ามกลางความกังวลเรื่องการขาดดุลงบประมาณ หนี้สาธารณะ และความไม่แน่นอนทางการเมืองของฝรั่งเศส 712

ผลที่เห็นได้ชัดคือ ต้นทุนการกู้ยืมของรัฐบาลฝรั่งเศสสูงขึ้น ส่วนแนวโน้มต่อจากนี้ขึ้นอยู่กับว่ารัฐบาลจะผลักดันงบประมาณลดการขาดดุลได้จริงหรือไม่ และจะได้รับแรงสนับสนุนทางการเมืองเพียงพอหรือเปล่า 1417

ส่วนต่าง 150 จุดพื้นฐานหมายถึงอะไร

หนึ่งจุดพื้นฐานเท่ากับ 0.01 จุดเปอร์เซ็นต์ ดังนั้นส่วนต่าง 150 จุดพื้นฐานหมายความว่า ผลตอบแทนพันธบัตรฝรั่งเศสสูงกว่าพันธบัตรเยอรมนีประมาณ 1.5 จุดเปอร์เซ็นต์ การขยับจาก 50 เป็น 150 จุดพื้นฐานจึงเท่ากับส่วนต่างเพิ่มขึ้นราว 1 จุดเปอร์เซ็นต์

ตัวเลขอาจแตกต่างกันตามเวลาที่บันทึกข้อมูล โดย Bloomberg รายงานส่วนต่างที่ 154 จุดพื้นฐานเมื่อวันศุกร์ ขณะที่รายงานอื่นระบุว่าอยู่ราว 150 จุดพื้นฐาน ประเด็นสำคัญคือการปรับขึ้นอย่างรวดเร็ว ไม่ใช่ตัวเลขจุดใดจุดหนึ่งระหว่างวัน 27

ทำไมนักลงทุนจึงต้องการผลตอบแทนเพิ่ม

ปัจจัยหลักคือฝรั่งเศสมีการขาดดุลงบประมาณและหนี้สาธารณะอยู่ในระดับสูง นักลงทุนยังประเมินด้วยว่า ในภาวะที่การเมืองแบ่งขั้ว ฝรั่งเศสจะสามารถเห็นชอบมาตรการการคลังที่ทำได้ยากและนำไปใช้ได้จริงหรือไม่ โดยมีการเลือกตั้งประธานาธิบดีในปี 2027 เป็นอีกปัจจัยที่เพิ่มความไม่แน่นอน 14

ส่วนต่างอาจขยายได้ทั้งจากการขายพันธบัตรฝรั่งเศส หรือจากการที่นักลงทุนหันไปถือพันธบัตรเยอรมนีซึ่งถูกมองว่าปลอดภัยกว่า รายงานเกี่ยวกับตลาดระบุว่ามีแรงซื้อสินทรัพย์ปลอดภัยในพันธบัตรเยอรมนีเกิดขึ้นพร้อมกับแรงกดดันต่อต้นทุนการกู้ยืมของฝรั่งเศส 15

ขณะเดียวกัน ผลตอบแทนพันธบัตรฝรั่งเศสอายุ 10 ปีขยับเข้าใกล้ 5% ตัวเลขนี้สะท้อนต้นทุนที่ตลาดเรียกร้องในช่วงเวลานั้น ไม่ได้หมายความว่าอัตราดอกเบี้ยของพันธบัตรรัฐบาลฝรั่งเศสทุกชุดที่ออกไปแล้วจะเปลี่ยนทันที แต่ผลตอบแทนตลาดที่สูงขึ้นทำให้การกู้เงินใหม่และการต่ออายุหนี้มีต้นทุนแพงขึ้น และภาระดอกเบี้ยที่เพิ่มขึ้นอาจกดดันงบประมาณในอนาคต 917

งบประมาณปี 2027 คือบททดสอบทั้งความน่าเชื่อถือและเสียงสนับสนุน

ร่างงบประมาณปี 2027 ของรัฐบาลตั้งเป้าลดการขาดดุลจากประมาณ 5.4% ของ GDP ในปี 2026 เหลือ 5.0% ในปี 2027 แผนประกอบด้วยทั้งการลดรายจ่ายและมาตรการด้านรายได้ เช่น การตรึงค่าจ้างภาครัฐ และการปรับมาตรการที่เกี่ยวข้องกับเงินบำนาญ งบประมาณท้องถิ่น ระบบสาธารณสุข และสิทธิประโยชน์ทางภาษีบางรายการ 4

มาตรการเหล่านี้ต้องแข่งขันกับความต้องการใช้งบประมาณด้านอื่น และยังต้องผ่านกระบวนการทางการเมือง จากนั้นรัฐบาลต้องทำให้การประหยัดรายจ่ายและรายได้ตามแผนเกิดขึ้นจริง นักลงทุนจึงไม่ได้พิจารณาแค่ตัวเลขเป้าหมาย แต่จับตาด้วยว่ารัฐบาลจะผ่านงบประมาณและดำเนินมาตรการได้หรือไม่ 1

แม้ทำได้ตามเป้าหมาย การขาดดุลที่ 5.0% ของ GDP ก็ยังถือว่าสูง แผนอาจแสดงให้เห็นว่ารัฐบาลพยายามทำให้การคลังมีทิศทางมั่นคงขึ้น แต่เพียงการประกาศเป้าหมายยังไม่เพียงพอที่จะคลายความกังวลของตลาด 413

ความเสี่ยงที่ตลาดพันธบัตรยุโรปกำลังจับตา

ฝรั่งเศสเป็นผู้ออกพันธบัตรรายใหญ่ในยูโรโซน การเพิ่มขึ้นของส่วนชดเชยความเสี่ยงจึงได้รับความสนใจเกินกว่าต้นทุนการกู้ยืมของฝรั่งเศสเอง รายงานยังระบุว่าพันธบัตรรัฐบาลประเทศอื่นในยูโรโซนเผชิญแรงกดดันด้วย แต่ปัญหาการคลังและความไม่แน่นอนทางการเมืองของฝรั่งเศสเป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้พันธบัตรฝรั่งเศสอ่อนตัวมากกว่า 315

หากแรงกดดันยืดเยื้อ นักลงทุนอาจยังจับตาส่วนชดเชยความเสี่ยงของประเทศอื่นในภูมิภาคด้วย อย่างไรก็ตาม ข้อมูลที่มีไม่ได้ชี้ว่าการเพิ่มขึ้นของส่วนต่างฝรั่งเศสจะนำไปสู่วิกฤตตลาดวงกว้างโดยอัตโนมัติ 315

ธนาคารกลางยุโรปไม่ใช่หลักประกันว่าจะเข้ามาคุมส่วนต่าง

ธนาคารกลางยุโรป (ECB) มีเครื่องมือซื้อพันธบัตร รวมถึงเครื่องมือคุ้มครองการส่งผ่านนโยบายการเงิน หรือ TPI แต่โยอาคิม นาเกล ผู้กำหนดนโยบายของ ECB ระบุว่าเครื่องมือเหล่านี้มีไว้เพื่อคุ้มครองการส่งผ่านนโยบายการเงินและเสถียรภาพด้านราคา ไม่ใช่เพื่อกำหนดหรือกดส่วนต่างผลตอบแทนของประเทศใดประเทศหนึ่งโดยเฉพาะ

จึงไม่ควรตีความว่า ECB รับประกันว่าจะจำกัดต้นทุนการกู้ยืมของฝรั่งเศสเพียงเพราะผลตอบแทนปรับสูงขึ้น เครื่องมือแทรกแซงของธนาคารกลางมีกรอบรองรับกรณีตลาดปั่นป่วนอย่างไร้ระเบียบ ขณะที่ความกังวลที่รายงานกล่าวถึงในการเทขายพันธบัตรฝรั่งเศสเน้นไปที่แนวโน้มการคลังและความสามารถทางการเมืองในการแก้ปัญหา 1

สิ่งที่ต้องติดตามต่อ

บททดสอบสำคัญคือรัฐบาลจะรวบรวมเสียงสนับสนุนงบประมาณปี 2027 และดำเนินมาตรการลดการขาดดุลได้หรือไม่ หากแผนไม่น่าเชื่อถือหรือสะดุดในรัฐสภา ต้นทุนการกู้ยืมของฝรั่งเศสอาจยังเผชิญแรงกดดัน และภาระดอกเบี้ยที่สูงขึ้นอาจจำกัดทางเลือกด้านงบประมาณในอนาคต

ในทางกลับกัน หากมาตรการได้รับความเห็นชอบและทำได้ตามแผน ก็อาจช่วยตอบข้อกังวลของนักลงทุนได้ อย่างไรก็ตาม ทิศทางของส่วนต่างผลตอบแทนยังไม่แน่นอน 1417