เอลนีโญรุนแรงมากอาจสะเทือนเส้นทางขนส่งและสินค้าออกของลาตินอเมริกา

เอลนีโญที่คาดว่าจะรุนแรงมากอาจสร้างแรงกดดันต่อการค้าของลาตินอเมริกาจากสภาพอากาศคนละด้าน: ภัยแล้งอาจทำให้น้ำไม่พอสำหรับการเพาะปลูก ผลิตไฟฟ้า และการเดินเรือ ส่วนฝนหนักอาจทำให้พืชผลเสียหายและกระทบถนนหรือโครงสร้างพื้นฐานอื่น ๆ อย่างไรก็ตาม การคาดการณ์ความรุนแรงของปรากฏการณ์ไม่ได้ยืนยันว่าประเทศหรือสินค้าออกใดจะเสียหายเป็นจำนวนเท่าใด

NOAA ระบุว่ามีโอกาสมากกว่า 90% ที่จะเกิดเอลนีโญระดับรุนแรงมากในช่วงฤดูใบไม้ร่วงและฤดูหนาวของซีกโลกเหนือ ปี 2026–27 ขณะที่องค์การอุตุนิยมวิทยาโลก (WMO) คาดว่าปรากฏการณ์จะทวีความรุนแรงต่อไป แตะจุดสูงสุดในช่วงปลายปี 2026 และดำเนินต่อไปจนถึงเดือนกุมภาพันธ์ 2027

ความเสี่ยงไม่ได้เหมือนกันทั้งภูมิภาค

เอลนีโญไม่ได้ทำให้ทุกพื้นที่เผชิญสภาพอากาศแบบเดียวกัน ความเสี่ยงภัยแล้งเด่นชัดในอเมริกากลางและบางส่วนของอเมริกาเหนือทางตอนเหนือ ขณะที่ชายฝั่งแปซิฟิกบางแห่งและพื้นที่ในบราซิลมีความเสี่ยงฝนตกหนักและน้ำท่วม ความแตกต่างนี้สำคัญต่อการค้า เพราะพื้นที่หนึ่งอาจเผชิญผลผลิตเสียหายหรือขาดแคลนน้ำ แต่อีกพื้นที่อาจมีถนนเสียหาย พื้นที่เกษตรถูกน้ำท่วม หรือการขนส่งติดขัด 1312

เหตุการณ์ปี 2023–24 แสดงให้เห็นภาพความเสี่ยงที่แตกต่างกันนี้ โครงการอาหารโลก (WFP) รายงานภัยแล้งยืดเยื้อและการขาดแคลนน้ำในเขตแห้งแล้งของอเมริกากลาง รวมถึงโบลิเวียและโคลอมเบีย ขณะเดียวกันก็เกิดฝนตกหนักและน้ำท่วมตามชายฝั่งเอกวาดอร์และเปรู รวมถึงพื้นที่ตอนในของโบลิเวีย ความเสี่ยงต่อพืชผลที่ตามมาซ้ำเติมความไม่มั่นคงทางอาหารและความยากลำบากทางเศรษฐกิจ 16

เส้นทางขนส่งอาจกลายเป็นคอขวด

ระดับน้ำที่ลดลงอาจจำกัดการเดินเรือผ่านคลองปานามา ซึ่งเป็นเส้นทางสำคัญของการขนส่งสินค้าระหว่างประเทศ ในช่วงภัยแล้งปี 2023 ระดับน้ำต่ำทำให้การสัญจรของเรือในคลองถูกจำกัด ขณะเดียวกันภัยแล้งยังทำให้ระดับน้ำในแม่น้ำนิโกรในลุ่มน้ำแอมะซอนลดลงอย่างมาก และรบกวนการขนส่งทางน้ำบริเวณใกล้เมืองมาเนาส์ 11

น้ำท่วมก่อให้เกิดปัญหาอีกแบบหนึ่ง ฝนตกหนักและดินถล่มอาจสร้างความเสียหายต่อโครงสร้างพื้นฐานด้านคมนาคม และตัดเส้นทางเชื่อมต่อไปยังพื้นที่เพาะปลูก เหมือง และท่าเรือ โดยเฉพาะในพื้นที่เสี่ยงของเปรูและเอกวาดอร์ การส่งออกจึงอาจล่าช้าได้ แม้ผลผลิตจะไม่ได้เสียหายโดยตรงก็ตาม 46

พืชผลและประมงเผชิญแรงกดดันต่างกัน

ภาคเกษตรของอเมริกากลางมีความเสี่ยงจากภัยแล้งและการขาดแคลนน้ำ โดยกาแฟและข้าวโพดเป็นสินค้าออกที่ถูกระบุว่าอาจได้รับผลกระทบ ส่วนโคลอมเบียและโบลิเวียก็เผชิญผลกระทบจากภัยแล้งต่อการเกษตรในปี 2023 116

ในเปรูและเอกวาดอร์ น้ำท่วมอาจสร้างความเสียหายต่อพืชผลและโครงสร้างพื้นฐาน ขณะที่น้ำทะเลชายฝั่งที่อุ่นขึ้นอาจกระทบการประมง ห่วงโซ่อุปทานปลากะตักและทองแดงของเปรูถูกจัดอยู่ในกลุ่มที่มีความเสี่ยง ส่วนสินค้าออกอื่น ๆ ในภูมิภาคที่ควรติดตาม ได้แก่ ปลาแซลมอนจากชิลีและถั่วเหลืองจากกลุ่มประเทศตอนใต้ของทวีป ทั้งหมดนี้เป็นประเด็นที่ควรเฝ้าระวัง ไม่ใช่การยืนยันว่าจะเกิดความเสียหายต่อผลผลิตแน่นอน 1312

แนวโน้มธัญพืชไม่ได้เป็นลบไปทั้งหมด สภาพอากาศที่คาดการณ์ในบราซิลและอาร์เจนตินาอาจแตกต่างกันไปตามพื้นที่เพาะปลูก บางแห่งอาจได้ประโยชน์จากฝน ขณะที่บางแห่งอาจเผชิญภัยแล้งหรือฝนมากเกินไป ความแตกต่างนี้ทำให้ไม่ควรสรุปว่าผลผลิตถั่วเหลืองหรือข้าวโพดจะได้รับผลกระทบในทิศทางเดียวกันทั่วทั้งภูมิภาค 257

เหมืองและพลังงานพึ่งพาน้ำกับโครงสร้างพื้นฐานที่ใช้งานได้

เหมืองแร่ ประมง พลังงาน และการขนส่งล้วนได้รับผลกระทบจากเอลนีโญได้ แต่ระดับความเสี่ยงขึ้นอยู่กับพื้นที่และลักษณะการดำเนินงาน 6 สำหรับเหมือง การขาดแคลนน้ำ ไฟฟ้าขัดข้อง หรือเส้นทางขนส่งเสียหาย ล้วนเป็นช่องทางที่สภาพอากาศรุนแรงอาจกระทบการผลิตและการขนส่งสินค้า อย่างไรก็ตาม ข้อมูลที่มีไม่ได้ยืนยันว่าจะเกิดการปิดเหมืองแห่งใดโดยเฉพาะ ทองแดงจากเปรูและชิลีเป็นหนึ่งในห่วงโซ่อุปทานสำคัญของภูมิภาคที่ควรติดตาม 3

ภัยแล้งยังอาจกดดันระบบไฟฟ้าที่พึ่งพาพลังน้ำ เอกวาดอร์ประสบปัญหาการจ่ายไฟในช่วงเอลนีโญปี 2023–24 เมื่อภัยแล้งทำให้มีน้ำใช้น้อยลง ส่วนน้ำท่วมอาจสร้างความเสี่ยงต่อโครงสร้างพื้นฐานด้านไฟฟ้าและการขนส่ง นี่คือจุดเปราะบางที่ควรเตรียมรับมือ ไม่ใช่การคาดการณ์ว่าจะเกิดไฟฟ้าดับโดยเฉพาะ 146

การเตรียมพร้อมและการฟื้นฟูมีผลต่อความเสียหาย

ความเสี่ยงไม่ได้ขึ้นอยู่กับสภาพอากาศเพียงอย่างเดียว การประเมินความเสี่ยงห่วงโซ่อุปทานระดับภูมิภาคระบุว่า ธรรมาภิบาลมีผลต่อการบังคับใช้มาตรการความปลอดภัย การลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานที่ทนทาน และการช่วยเหลือชุมชนที่ได้รับผลกระทบ 17

ผลกระทบในปี 2023–24 ชี้ให้เห็นว่า ภัยแล้งและน้ำท่วมอาจคุกคามพืชผล แหล่งน้ำ การเดินเรือ และความเป็นอยู่ของผู้คนได้พร้อมกัน 16 การวางแผนฟื้นฟูก็ช่วยลดความเสี่ยงในอนาคตได้เช่นกัน แนวทางของธนาคารโลกแนะนำให้ใช้โอกาสในการก่อสร้างใหม่เพื่อยกระดับโครงสร้างพื้นฐานและเพิ่มความทนทาน แทนการซ่อมกลับไปเหมือนเดิมโดยไม่แก้จุดอ่อน 18

สำหรับธุรกิจและหน่วยงานภาครัฐ สิ่งที่ควรให้ความสำคัญคือการติดตามระดับน้ำในเส้นทางขนส่งสำคัญ เตรียมทางเลือกด้านการขนส่งและแหล่งจัดหาสินค้า ประเมินการพึ่งพาน้ำและไฟฟ้า และวางแผนรับมือทั้งภัยแล้งและน้ำท่วม ความเสี่ยงแบบใดจะเด่นกว่ากันขึ้นอยู่กับพื้นที่และพัฒนาการของปรากฏการณ์ ไม่ใช่ความรุนแรงที่คาดการณ์ไว้เพียงอย่างเดียว