คนทั่วโลกกังวลมากขึ้นว่าโซเชียลมีเดียกำลังทำร้ายประชาธิปไตย

ผลสำรวจปี 2026 ของ Pew Research Center สะท้อนมุมมองที่มีสองด้านต่อบทบาทของโซเชียลมีเดียในระบอบประชาธิปไตย ผู้คนเห็นว่าแพลตฟอร์มช่วยให้เข้าถึงข้อมูลและแสดงความเห็นทางการเมืองได้ ขณะเดียวกันก็มีคนจำนวนมากขึ้นที่กังวลว่าโซเชียลมีเดียทำให้การชักจูงผู้คนง่ายขึ้น เพิ่มความแตกแยก และส่งผลเสียต่อประชาธิปไตย

อย่างไรก็ตาม ผลสำรวจนี้บันทึกการรับรู้ของประชาชน ไม่ได้พิสูจน์ว่าโซเชียลมีเดียเป็นสาเหตุโดยตรงของผลลัพธ์เหล่านั้น

ประโยชน์ด้านข้อมูล มาพร้อมความกังวลเรื่องการชักจูงและความแตกแยก

ผู้ตอบแบบสำรวจมองว่าโซเชียลมีเดียช่วยให้ผู้คนรับรู้ข้อมูลและมีเสียงในการเมือง แต่หลายคนก็เห็นว่าแพลตฟอร์มทำให้การชักจูงความคิดเห็นและการแบ่งฝ่ายเกิดขึ้นได้ง่ายขึ้น ภาพที่ได้จึงไม่ใช่การปฏิเสธประโยชน์ของโซเชียลมีเดีย หากเป็นความกังวลว่าประโยชน์เหล่านั้นอาจมาพร้อมผลกระทบต่อชีวิตทางการเมือง 1

ข้อค้นพบนี้ไม่ได้วัดผลของแพลตฟอร์มต่อพฤติกรรมทางการเมืองหรือสถาบันประชาธิปไตยโดยตรง แต่แสดงให้เห็นว่าผู้คนประเมินอิทธิพลของโซเชียลมีเดียอย่างไร

หลายประเทศกังวลมากขึ้นเมื่อเทียบกับปี 2022

ตัวอย่างหนึ่งคือเยอรมนี สัดส่วนผู้ที่มองว่าโซเชียลมีเดียส่งผลเสียต่อประชาธิปไตยเพิ่มจาก 41% ในปี 2022 เป็น 61% ในปี 2026 4 ความกังวลเรื่องความแตกแยกทางการเมืองก็เพิ่มขึ้นเช่นกัน โดยสัดส่วนชาวเยอรมันที่เห็นว่าการเข้าถึงอินเทอร์เน็ตและโซเชียลมีเดียทำให้ผู้คนมีความเห็นทางการเมืองแตกต่างกันมากขึ้น ขยับจาก 65% เป็น 82% ในช่วงเดียวกัน 6

สหรัฐฯ ยังคงเป็นประเทศที่มีมุมมองเชิงลบอย่างชัดเจน: ผู้ใหญ่ 64% ระบุว่าโซเชียลมีเดียส่งผลเสียมากกว่าผลดีต่อประชาธิปไตย 2 ตัวเลขนี้สะท้อนการประเมินผลกระทบโดยรวมของผู้ตอบ ไม่ได้หมายความว่าผู้ใช้หรือทุกแพลตฟอร์มจะส่งผลเหมือนกันทั้งหมด

มุมมองแตกต่างกันไปในแต่ละประเทศ

ไม่มีข้อสรุปเดียวที่ใช้แทนคนทั่วโลกได้ การเปรียบเทียบระหว่างประเทศของ Pew พบว่าผู้คนประเมินผลกระทบของโซเชียลมีเดียแตกต่างกันมาก รายงานข่าวเกี่ยวกับผลสำรวจยังชี้ถึงแนวโน้มกว้าง ๆ ว่าประเทศที่มีรายได้สูงมีความกังวลมากกว่า ขณะที่ผู้คนในประเทศรายได้น้อยมีมุมมองเชิงบวกต่อศักยภาพของโซเชียลมีเดียต่อประชาธิปไตยมากกว่า แต่แนวโน้มนี้ไม่ใช่กฎตายตัวสำหรับทุกประเทศหรือทุกคน

ผลสำรวจช่วยให้เห็นบริบท แต่ไม่ได้ตัดสินคดีหรือชี้ขาดนโยบาย

ผลสำรวจเกิดขึ้นท่ามกลางการตรวจสอบแพลตฟอร์มรายใหญ่ที่เข้มข้นขึ้น Reuters รายงานว่าบริษัทอย่าง Meta, Snap และ TikTok เผชิญคดีที่กล่าวหาว่าบริษัทสร้างความเสียหายแก่ผู้ใช้ และบางคดีมีการยอมความแล้ว แต่ความคิดเห็นของประชาชนต่อผลกระทบของโซเชียลมีเดียเป็นคนละส่วนกับข้อเท็จจริงและประเด็นทางกฎหมายในแต่ละคดี

ออสเตรเลียเป็นตัวอย่างหนึ่งของการออกมาตรการ: กฎหมายจำกัดการเข้าถึงโซเชียลมีเดียของเด็กอายุต่ำกว่า 16 ปีมีผลบังคับใช้ในเดือนธันวาคม 2025 โดยผลสำรวจของ Pew พบว่าผู้ใหญ่ชาวออสเตรเลีย 82% สนับสนุนการจำกัดดังกล่าว นอกจากนี้ รัฐบาลออสเตรเลียยังเสนอให้ผู้ใช้มีทางเลือกว่าจะใช้ฟีดที่ปรับเนื้อหาตามอัลกอริทึมหรือไม่ 17

ทั้งผลสำรวจและการถกเถียงเชิงนโยบายสะท้อนโจทย์เดียวกัน: ผู้คนต้องการประโยชน์ด้านข้อมูลและการมีส่วนร่วมที่โซเชียลมีเดียมอบให้ แต่ก็อยากหาทางรับมือกับความเสี่ยงเรื่องการชักจูงและความแตกแยก ผลสำรวจบันทึกความตึงเครียดนี้ไว้ แต่ยังไม่ได้ชี้ขาดว่ามาตรการแบบใดจะได้ผล