สงครามฝิ่นทำให้จีนสูญเสียอะไรบ้าง

สงครามฝิ่นคือความขัดแย้งทางทหารสองครั้งที่ชาติตะวันตกเอาชนะจีนในยุคราชวงศ์ชิง และบีบให้จีนยอมรับการเข้าถึงตลาดและสิทธิของต่างชาติมากขึ้น ครั้งแรก อังกฤษทำสงครามกับจีนระหว่างปี 1839–1842 ส่วนครั้งที่สอง อังกฤษและฝรั่งเศสร่วมรบกับจีนระหว่างปี 1856–1860 สนธิสัญญาที่ตามมาทำให้จีนต้องเปิดท่าเรือ จ่ายค่าปฏิกรรมสงคราม และยอมรับสิทธิพิเศษแก่ชาวต่างชาติ 61114

เหตุใดสงครามจึงปะทุขึ้น

ชนวนสำคัญของสงครามครั้งแรกคือความพยายามของราชวงศ์ชิงที่จะปราบการค้าฝิ่นผิดกฎหมาย ในปี 1839 หลินเจ๋อสวี ข้าหลวงที่ราชสำนักส่งไปยังเมืองกว่างโจว (ซึ่งชาวตะวันตกในเวลานั้นเรียกว่าแคนตัน) ยึดฝิ่นที่พ่อค้าต่างชาติเก็บไว้ อังกฤษตอบโต้ด้วยกำลังทหาร 612

สงครามครั้งที่สองเกิดจากข้อขัดแย้งเรื่องการค้าและการเข้าถึงทางการทูต อังกฤษและฝรั่งเศสต้องการให้รัฐบาลชิงยอมรับเงื่อนไขเพิ่มเติม และเมื่อการสู้รบยุติลง จีนก็ต้องรับข้อกำหนดในสนธิสัญญาเพิ่มขึ้นอีก 6

สนธิสัญญาบังคับให้จีนยอมอะไรบ้าง

สนธิสัญญานานกิงในปี 1842 เป็นข้อตกลงยุติสงครามครั้งแรก โดยจีนต้องจ่ายค่าปฏิกรรมสงครามให้อังกฤษ 21 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ยกเกาะฮ่องกงให้อังกฤษ และเปิดท่าเรือห้าแห่งให้ค้าขายกับอังกฤษ 11

หลังสงครามครั้งที่สอง สนธิสัญญาเทียนจินปี 1858 กำหนดให้เปิดท่าเรือเพิ่มเติม และอนุญาตให้ผู้แทนทางการทูตต่างชาติเข้าประจำในปักกิ่ง ข้อตกลงเพิ่มเติมในปี 1860 เกิดขึ้นหลังการสู้รบกลับมาปะทุอีกครั้ง เงื่อนไขเหล่านี้ขยายสิทธิและช่องทางเข้าถึงจีนของชาติต่างชาติ และข้อตกลงในเวลาต่อมายังทำให้การนำเข้าฝิ่นถูกกฎหมาย 3

ผลกระทบต่อจีนและราชวงศ์ชิง

สนธิสัญญาหลังสงครามลดอำนาจของราชวงศ์ชิงในการควบคุมการค้าและความสัมพันธ์กับต่างชาติ เกาะฮ่องกงตกเป็นของอังกฤษ พ่อค้าต่างชาติเข้าถึงท่าเรือได้มากขึ้น และสิทธิพิเศษตามสนธิสัญญาจำกัดอำนาจของจีนในบางกรณี นอกจากนี้ รัฐบาลชิงยังต้องแบกรับภาระทางการเงินจำนวนมาก 11133

สงครามยังทำให้ระบอบชิงอ่อนแอลงอย่างเห็นได้ชัด ในปี 1860 ระหว่างสงครามครั้งที่สอง กองทัพอังกฤษและฝรั่งเศสปล้นสะดมและเผาพระราชวังฤดูร้อนเก่า เหตุการณ์นี้สะท้อนความเสียหายที่เกิดขึ้นจากการรุกรานทางทหาร

มีประเด็นหนึ่งที่ควรแยกให้ชัด: สนธิสัญญานานกิงปี 1842 ไม่ได้ทำให้ฝิ่นถูกกฎหมาย แต่เปิดทางให้การค้าของอังกฤษขยายตัวและทำให้จีนปราบการค้านี้ได้ยากขึ้น การนำเข้าฝิ่นถูกกฎหมายผ่านข้อตกลงในช่วงหลังที่เกี่ยวข้องกับสงครามครั้งที่สอง 13

เมื่อมองโดยรวม สงครามฝิ่นเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญที่ทำให้ราชวงศ์ชิงสูญเสียอำนาจอธิปไตยบางส่วน จีนต้องยอมรับข้อจำกัดด้านดินแดน การค้า และการทูตหลังพ่ายแพ้ทางทหาร ขณะที่ชาติต่างชาติมีอิทธิพลในจีนเพิ่มขึ้น 14