รายงานสอบ DeepSeek ทำหุ้น AI ฮ่องกงร่วง และเพิ่มแรงกดดันในการหารือสหรัฐฯ–จีน

รายงานว่าหน่วยงานกำกับดูแลของจีนกำลังตรวจสอบ DeepSeek และ Moonshot AI จากประเด็นความปลอดภัยของข้อมูล ส่งแรงขายไปยังหุ้น AI ที่จดทะเบียนในฮ่องกงอย่างรวดเร็ว ข่าวดังกล่าวเกิดขึ้นหลัง Anthropic กล่าวหาว่าทั้งสองบริษัทส่งข้อมูลที่อ่อนไหวผ่านโมเดล Claude ของบริษัท อย่างไรก็ตาม ข้อกล่าวหานี้ยังไม่ใช่หลักฐานยืนยันว่ามีการฝ่าฝืนกฎระเบียบ 12

หุ้น AI ฮ่องกงร่วงแค่ไหน

หลังมีรายงานดังกล่าว หุ้น Z.AI ร่วงระหว่างวันสูงสุด 12% และ MiniMax Group ลดลงสูงสุด 6.8% ส่วน Alibaba ซึ่งพัฒนาโมเดล Qwen ปรับลงเกือบ 5% ตัวเลขเหล่านี้เป็นการลดลงสูงสุดระหว่างการซื้อขาย ไม่จำเป็นต้องเท่ากับราคาปิด 1

ตามรายงานของ Bloomberg ซึ่งอ้างข้อมูลจาก The Information หน่วยงานบริหารไซเบอร์สเปซแห่งประเทศจีน (CAC) ส่งเจ้าหน้าที่ไปสอบถามผู้บริหารและพนักงานของ DeepSeek กับ Moonshot เพื่อประเมินว่ามีการละเมิดด้านความปลอดภัยหรือไม่ และหากมีจะร้ายแรงเพียงใด 24 แม้บริษัทที่ถูกระบุในข่าวมีสองแห่ง แต่แรงขายยังลามไปถึงหุ้น AI รายอื่น เมื่อนักลงทุนชั่งน้ำหนักความเสี่ยงที่การกำกับดูแลอาจเข้มข้นขึ้น 17

สิ่งสำคัญคือ การสอบสวนที่มีรายงานถึงยังไม่ใช่คำวินิจฉัยว่าบริษัททำผิด แหล่งข่าวที่อ้างถึงกล่าวถึงการตรวจสอบและข้อกล่าวหา แต่ไม่ได้ยืนยันว่ามีการฝ่าฝืนกฎความปลอดภัยของข้อมูล 215

ประเด็นนี้ไม่ใช่แค่เรื่องข้อมูล

ข้อกล่าวหาทำให้เกิดความกังวลสองด้านที่เกี่ยวข้องกัน แต่ไม่เหมือนกันเสียทีเดียว ด้านแรกคือข้อมูลผู้ใช้ที่อ่อนไหวอาจถูกส่งไปยังบริการ AI ของต่างประเทศ อีกด้านคือข้อกล่าวหาว่าผู้พัฒนา AI ในจีนใช้ผลลัพธ์จากโมเดลของสหรัฐฯ เพื่อฝึกหรือปรับปรุงระบบของตน

Anthropic เรียกแนวทางหลังว่า “การกลั่นความรู้” (distillation) โดยกล่าวหาว่ามีการนำคำตอบจากโมเดล Claude ไปใช้ฝึกโมเดลอื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต ขณะที่หน่วยงานสหรัฐฯ ก็กล่าวหาบริษัท AI จีนบางแห่งว่าคัดลอกความสามารถจากโมเดลชั้นนำของสหรัฐฯ ข้อความเหล่านี้เป็นข้อกล่าวหาจากบริษัทและหน่วยงาน ไม่ใช่ข้อสรุปที่การสอบสวนของจีนตามรายงานได้พิสูจน์แล้ว 10

เมื่อรวมกัน ประเด็นเหล่านี้ทำให้การกำกับดูแล AI กลายเป็นจุดขัดแย้งระหว่างสหรัฐฯ กับจีน และทำให้นักลงทุนต้องจับตาว่าการตรวจสอบเรื่องข้อมูลและการพัฒนาโมเดลจะขยายไปถึงบริษัทอื่นนอกเหนือจากสองแห่งที่ถูกระบุในรายงานหรือไม่ 7

การหารือทรัมป์–สีกับข้อตกลงด้าน AI

ข่าวการสอบสวนเกิดขึ้นท่ามกลางการหารือเรื่องการแข่งขันและความปลอดภัยของ AI ระหว่างสหรัฐฯ กับจีน แต่ข้อมูลที่มีไม่ได้ยืนยันว่าการสอบสวนครั้งนี้นำไปสู่ข้อตกลงเกี่ยวกับอุตสาหกรรม AI ระหว่างโดนัลด์ ทรัมป์กับสี จิ้นผิง รายงานภายหลังระบุว่าการประชุมสุดยอดของผู้นำทั้งสองสิ้นสุดลงโดยไม่มีข้อตกลงสำคัญ และมีเสียงวิจารณ์ว่าพลาดโอกาสที่จะหารือเรื่องการชะลอการแข่งขันด้าน AI 39

เหตุการณ์นี้จึงสะท้อนความยากในการแยกความร่วมมือเรื่องความเสี่ยงของ AI ออกจากข้อพิพาทที่กว้างกว่า ทั้งการแข่งขันพัฒนาโมเดลและความปลอดภัยของข้อมูล แรงขายในตลาดยังแสดงให้เห็นว่า แม้เป็นเพียงรายงานการสอบสวนและยังไม่มีข้อสรุปต่อสาธารณะ หุ้นของบริษัทในภาคธุรกิจก็อาจเผชิญความไม่แน่นอนได้แล้ว 12