บอนด์ยีลด์สหรัฐฯ ขึ้นสวนสัญญาณเศรษฐกิจตึงตัว เพราะเงินเฟ้อและดอกเบี้ยยังเป็นโจทย์ใหญ่

ผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐฯ ปรับขึ้น ขณะที่รายงานจากบางบริษัทกลับสะท้อนว่าธุรกิจและผู้บริโภคกำลังเผชิญแรงกดดัน สองเรื่องนี้เกิดขึ้นพร้อมกันได้ เพราะบอนด์ยีลด์ไม่ได้สะท้อนแค่ภาพเศรษฐกิจดีหรือแย่ แต่ยังขึ้นอยู่กับเงินเฟ้อ แนวโน้มดอกเบี้ยของธนาคารกลางสหรัฐฯ (Fed) และปริมาณหนี้ที่ตลาดต้องช่วยรองรับ

ผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐฯ อายุ 10 ปีเพิ่มขึ้นราว 80 จุดพื้นฐาน จากระดับต่ำสุดช่วงปลายเดือนกุมภาพันธ์ถึงสัปดาห์แรกของเดือนกันยายน และแตะ 5.196% เมื่อวันที่ 24 กันยายน สูงที่สุดนับตั้งแต่ปี 2007 18

อย่างไรก็ตาม รายงานผลประกอบการของบริษัทไม่ใช่คำอธิบายโดยตรงของแรงเทขายพันธบัตร และก็ไม่ควรสรุปว่าความกังวลเรื่องหนี้รัฐบาลไม่มีส่วนเกี่ยวข้อง

เงินเฟ้อและแนวโน้มดอกเบี้ยดันผลตอบแทนขึ้น

เมื่อผู้ลงทุนกังวลว่าเงินเฟ้อจะอยู่ในระดับสูงต่อไป พวกเขาอาจต้องการผลตอบแทนที่มากขึ้นเพื่อชดเชยการถือครองพันธบัตร ขณะเดียวกัน หากตลาดคาดว่า Fed จะคงดอกเบี้ยระยะสั้นไว้สูง หรือปรับขึ้นอีก ผลตอบแทนพันธบัตรก็มีโอกาสขยับตาม

ในเดือนกันยายน Fed ปรับอัตราดอกเบี้ยนโยบายขึ้นมาอยู่ในกรอบ 3.75%–4.00% และส่งสัญญาณว่าอาจมีการขึ้นดอกเบี้ยเพิ่มเติม สำนักข่าว Reuters รายงานว่า ราคาน้ำมันที่สูงขึ้นทำให้ความกังวลเงินเฟ้อกลับมา และเป็นหนึ่งในแรงผลักดันให้บอนด์ยีลด์เพิ่มขึ้น วันที่ 24 กันยายน ผลตอบแทนพันธบัตรอายุ 10 ปีแตะ 5.196% ส่วนอายุ 30 ปีขึ้นไปอยู่ในระดับสูงสุดนับตั้งแต่ปี 2004 1718

ข้อมูลเศรษฐกิจที่แข็งแกร่งกว่าคาดก็มีส่วนต่อการประเมินทิศทางดอกเบี้ยของตลาดในช่วงเดือนกันยายนด้วย กล่าวคือ บอนด์ยีลด์ไม่ได้ขึ้นเฉพาะตอนที่นักลงทุนกลัวเศรษฐกิจถดถอย แต่ยังขึ้นได้เมื่อเศรษฐกิจและเงินเฟ้อดูแข็งแรงพอที่จะทำให้ Fed ต้องคุมเข้มนโยบายต่อ

สัญญาณจากบริษัทบอกถึงแรงกดดัน แต่ไม่ใช่ภาพเศรษฐกิจทั้งระบบ

ผลประกอบการของบริษัทบางแห่งสะท้อนความตึงตัว แต่ข้อมูลเหล่านี้มีทั้งด้านที่อ่อนแอและด้านที่ยังพอประคองได้ จึงยังใช้สรุปไม่ได้ว่าเศรษฐกิจทั้งประเทศกำลังถดถอย ผู้บริหาร Paychex บรรยายตลาดแรงงานว่าเป็นภาวะ “จ้างน้อย เลิกจ้างน้อย” (low-hire, low-fire) ขณะที่ General Mills ระบุว่าต้นทุนวัตถุดิบที่สูงขึ้นกดดันผลประกอบการ แม้ความต้องการอาหารสำหรับบริโภคที่บ้านยังช่วยชดเชยแรงกดดันได้บางส่วน 121

ตัวเลขจากธุรกิจร้านอาหารก็ชี้ให้เห็นว่าภาวะผู้บริโภคไม่เหมือนกันทุกร้าน ยอดขายสาขาเดิมของ Cracker Barrel ลดลง 2.1% โดยจำนวนลูกค้าที่เข้าร้านลดลง 6.1% 2 ส่วนยอดขายสาขาเดิมของ Olive Garden เพิ่มขึ้น 1.1% ในไตรมาสแรกของปีงบประมาณของ Darden ขณะที่ยอดขายรวมของ Darden เพิ่มขึ้น 5.1% ตัวเลขเหล่านี้สะท้อนสถานการณ์ของธุรกิจเฉพาะแห่ง ไม่ใช่ดัชนีวัดเศรษฐกิจทั้งประเทศ และไม่ได้อธิบายการขึ้นของบอนด์ยีลด์โดยตรง

จุดสำคัญคือ หากความต้องการสินค้าและบริการอ่อนลงต่อเนื่อง ตลาดอาจคาดว่าอัตราดอกเบี้ยจะลดลง ซึ่งโดยทั่วไปเป็นแรงกดดันให้ผลตอบแทนพันธบัตรลดตาม แต่ถ้าเงินเฟ้อยังน่ากังวลและนักลงทุนคาดว่า Fed จะคงดอกเบี้ยสูง แรงกดดันดังกล่าวก็อาจสวนทางและดันยีลด์ขึ้นได้

ปริมาณหนี้และพันธบัตรที่ออกขายก็มีส่วน

การอธิบายว่าบอนด์ยีลด์ขึ้นเพราะเงินเฟ้อและแนวโน้มดอกเบี้ย แทนที่จะเป็น ความกังวลเรื่องหนี้ จึงอาจทำให้ภาพไม่ครบ นักลงทุนยังจับตาการกู้ยืมจำนวนมากของรัฐบาล การออกตราสารหนี้เพิ่มขึ้นของภาคธุรกิจ และผลตอบแทนส่วนเพิ่มที่อาจต้องเสนอเพื่อจูงใจให้คนถือพันธบัตรระยะยาว แรงกดดันด้านอุปสงค์และอุปทานเหล่านี้สามารถดันผลตอบแทนระยะยาวขึ้น ควบคู่ไปกับเงินเฟ้อและทิศทางดอกเบี้ยที่ตลาดคาดไว้

น้ำหนักของปัจจัยแต่ละอย่างเปลี่ยนแปลงได้ตามเวลา สำหรับการปรับขึ้นจนถึงช่วงต้นเดือนกันยายน TD Economics ระบุว่าความคาดหวังเรื่องดอกเบี้ย Fed ที่สูงขึ้นและผลตอบแทนส่วนเพิ่มที่นักลงทุนต้องการสำหรับหนี้ระยะยาวเป็นปัจจัยสำคัญ ขณะที่การกู้ยืมของรัฐบาลและบริษัทในระดับสูง รวมถึงความต้องการซื้อที่ลดลงจากผู้ซื้อพันธบัตรกลุ่มดั้งเดิม ก็เป็นแรงกดดันเพิ่มเติม Reuters อธิบายเช่นกันว่า การปรับขึ้นในเดือนกันยายนเกิดจากหลายปัจจัย ทั้งความเสี่ยงเงินเฟ้อ ความต้องการกู้ยืม และการแข่งขันกันดึงดูดเงินลงทุน

บอนด์ยีลด์สูงขึ้นส่งผลอย่างไร

ผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลเป็นต้นทุนการกู้ยืมในตลาด และมีอิทธิพลต่ออัตราดอกเบี้ยทั่วทั้งเศรษฐกิจ เมื่อยีลด์ปรับขึ้น การกู้เงินของครัวเรือน บริษัท และรัฐบาลอาจมีต้นทุนสูงขึ้นตาม

ดังนั้น การขึ้นของบอนด์ยีลด์ครั้งนี้ไม่ได้มีคำตอบง่าย ๆ ว่า “เศรษฐกิจอ่อนแอ” หรือ “ปัญหาคือหนี้” เพียงอย่างใดอย่างหนึ่ง ความคาดหวังเรื่องเงินเฟ้อและดอกเบี้ยสามารถดันผลตอบแทนขึ้นได้ แม้บางธุรกิจจะรายงานว่าลูกค้าเข้าร้านน้อยลงหรือต้นทุนกดดันกำไร ขณะเดียวกัน ปริมาณพันธบัตรที่ต้องขายและผลตอบแทนที่ผู้ลงทุนเรียกร้องเพื่อถือหนี้ระยะยาวก็เพิ่มแรงกดดันได้เช่นกัน