เดิมพันโครงสร้างพื้นฐาน AI มูลค่า 10.3 ล้านล้านดอลลาร์ ใครเป็นผู้จ่าย และความเสี่ยงอยู่ตรงไหน

งานศึกษาของ Brookings ประเมินว่า สหรัฐฯ อาจลงทุนในโครงสร้างพื้นฐาน AI รวม 10.3 ล้านล้านดอลลาร์ระหว่างปี 2025 ถึง 2032 คิดเป็นค่าเฉลี่ย 3.63% ของผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (GDP) ต่อปี และคาดว่าจะมีกำลังศูนย์ข้อมูลใหม่ราว 183 กิกะวัตต์ (GW) แล้วเสร็จภายในปี 2032

ตัวเลขเหล่านี้เป็นฉากทัศน์ของการก่อสร้างที่อาจเกิดขึ้น ไม่ใช่การรับรองว่าโครงการที่ประกาศหรือวางแผนไว้ทั้งหมดจะสร้างเสร็จ คำถามสำคัญจึงไม่ได้มีแค่ว่าต้องลงทุนมากเพียงใด แต่รวมถึงเงินลงทุนมาจากไหน และรายได้ในอนาคตจะเพียงพอรองรับต้นทุนหรือไม่

การลงทุนครอบคลุมมากกว่าอาคารศูนย์ข้อมูล

ประมาณการ 10.3 ล้านล้านดอลลาร์รวมทั้งอาคารศูนย์ข้อมูล ระบบไฟฟ้า เครือข่าย ชิปเฉพาะทาง และอุปกรณ์อื่น ๆ ส่วนตัวเลขกำลังการผลิต 183 GW เป็นกำลังศูนย์ข้อมูลที่งานศึกษาคาดว่าจะสร้างเสร็จภายในปี 2032 ไม่ใช่จำนวนที่สร้างเสร็จแล้วในปัจจุบัน

ใหญ่กว่าการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานครั้งสำคัญในอดีต

เมื่อวัดเทียบกับขนาดเศรษฐกิจ การลงทุน AI ตามฉากทัศน์นี้มีสัดส่วนสูงกว่าการลงทุนครั้งใหญ่ในคลอง รถไฟ การขยายระบบไฟฟ้า ทางหลวง และโทรคมนาคมของสหรัฐฯ ที่งานศึกษานำมาเปรียบเทียบ อย่างไรก็ตาม การเปรียบเทียบนี้สะท้อนเพียงขนาดทางเศรษฐกิจ ไม่ได้หมายความว่าโครงการเหล่านั้นมีเป้าหมาย ระยะเวลา หรือรูปแบบเงินทุนเหมือนกัน

เมื่อเงินสดของบริษัทเทคโนโลยีไม่พอ แหล่งทุนก็ซับซ้อนขึ้น

การก่อสร้างศูนย์ข้อมูลและโครงสร้างพื้นฐานที่เกี่ยวข้องกำลังพึ่งพาเงินทุนจากภายนอกมากขึ้น นอกเหนือจากเงินสดของบริษัทเทคโนโลยีขนาดใหญ่ รูปแบบที่มีการกล่าวถึง ได้แก่ การเช่า กิจการร่วมทุน หนี้สิน สินเชื่อเอกชน การแปลงสินทรัพย์เป็นหลักทรัพย์ และนิติบุคคลเฉพาะกิจ 245

การระดมทุนหลายรูปแบบช่วยนำเงินเข้ามาสนับสนุนโครงการได้ แต่ก็อาจทำให้เห็นภาพยากขึ้นว่าใครเป็นผู้รับภาระหนี้และใครจะต้องรับความเสียหาย หากใช้เงินกู้ ภาระหนี้ที่สูงอาจขยายผลกระทบเมื่อผลตอบแทนต่ำกว่าคาด ส่วนโครงสร้างการเงินที่ซับซ้อนอาจทำให้ความเสี่ยงเหล่านั้นไม่โปร่งใสเท่าที่ควร 24

ความเสี่ยงขึ้นอยู่กับการใช้งานและรายได้จริง

โครงการลงทุนจะต้องมีการใช้งานและสร้างรายได้มากพอที่จะรองรับต้นทุน หากความต้องการใช้บริการหรือรายได้ต่ำกว่าที่คาด โครงการที่มีภาระเงินทุนสูงอาจประสบปัญหาชำระหนี้ หรือหาแหล่งเงินทุนใหม่เพื่อรีไฟแนนซ์ได้ยาก รายงานเกี่ยวกับงานศึกษายังเตือนถึงความเสี่ยงที่อาจกระทบระบบในวงกว้าง และชี้ว่ารายได้ต้องเติบโตมากพอจะรองรับภาระชำระหนี้ 26

อีกประเด็นคือความต้องการใช้ไฟฟ้า น้ำ และที่ดิน รวมถึงแรงกดดันต่อต้นทุนจากการแข่งขันแย่งชิงอุปกรณ์ไฟฟ้าและวัสดุก่อสร้าง ประเด็นเหล่านี้อาจส่งผลต่อพื้นที่ที่มีโครงการตั้งอยู่ แต่ตัวเลขประมาณการที่มีไม่ได้ระบุผลกระทบต่อทรัพยากรหรือราคาในแต่ละพื้นที่อย่างเป็นแบบเดียวกัน ผลจริงย่อมขึ้นกับสถานที่ก่อสร้างและการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานรองรับ 236

ความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น ไม่ได้แปลว่าวิกฤตกำลังจะมาถึง

การลงทุนขนาดใหญ่ที่มีหนี้และรายได้ในอนาคตไม่แน่นอนสะท้อนถึงความเสี่ยงหรือความเปราะบางที่ควรติดตาม แต่ยังไม่ใช่หลักฐานว่าวิกฤตการเงินกำลังเกิดขึ้น หรือจะเกิดขึ้นอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ตัวเลขกำลังศูนย์ข้อมูลเป็นเพียงประมาณการ และข้อมูลที่มีอยู่ไม่ได้ยืนยันอัตราการเติบโตของรายได้ต่อปีที่แน่นอนว่าจะทำให้การลงทุนทั้งหมดคุ้มค่า

สิ่งที่ยังต้องจับตาคือ มีโครงการตามแผนก่อสร้างเสร็จจริงมากเพียงใด โครงสร้างพื้นฐานเหล่านั้นจะถูกใช้งานมากแค่ไหน และรายได้ที่เกิดขึ้นจะรองรับต้นทุนทางการเงินได้หรือไม่ 26