ดราม่าปัญญาประดิษฐ์เขย่าวงการหนังสือ: เหตุใดกงกูร์ถอดนิยายของเธลีซง โอเรเลียง

สถาบันกงกูร์ประกาศเมื่อ 25 กันยายน 2026 ว่าถอด C’était ça ou mourir นิยายเปิดตัวของเธลีซง โอเรเลียง นักเขียนชาวเฮติ-แคนาดา ออกจากรายชื่อผลงานที่เข้าชิงรางวัลปี 2026 โดยให้เหตุผลว่าต้องปกป้องความน่าเชื่อถือของรางวัลและสถาบัน 15

ประเด็นสำคัญคือ สถาบันระบุว่าจากข้อมูลและการวิเคราะห์ที่ได้รับ นิยายเล่มนี้ “มีความเป็นไปได้สูง” ว่าถูกสร้างขึ้นด้วยปัญญาประดิษฐ์เป็นส่วนใหญ่ แต่นั่นเป็นข้อสรุปของสถาบัน ไม่ใช่หลักฐานที่ยืนยันได้โดยตัวมันเองว่าใครหรืออะไรเป็นผู้เขียน โอเรเลียงปฏิเสธข้อกล่าวหาเรื่องการใช้ AI 1015

อะไรเป็นชนวนให้เกิดข้อกล่าวหา

ข้อกล่าวหาเรื่อง AI เริ่มเผยแพร่บน X จากบัญชีไม่เปิดเผยตัวตนชื่อ Balance ton Claude ซึ่งอ้างว่านำข้อความบางตอนของนิยายไปตรวจด้วยโปรแกรมตรวจจับ AI และได้ผลว่าแทบทั้งหมดเขียนโดย AI 1720

อีกด้านหนึ่ง สื่อรายงานข้อกล่าวหาเรื่องการลอกงานในงานเขียนเก่าของโอเรเลียง ซึ่งตีพิมพ์มานานกว่าสิบปีแล้ว ตัวอย่างที่ถูกกล่าวถึงคือคอลัมน์ปี 2013 ที่มีรายงานว่าแทบทั้งชิ้นเป็นการแปลและปรับถ้อยคำเล็กน้อยจากบทความของ The Philippine Star ที่เผยแพร่ก่อนหน้า ข้อกล่าวหาเหล่านี้เกี่ยวข้องกับงานเก่า ไม่ใช่หลักฐานโดยตรงว่านิยายเล่มปัจจุบันมีการลอกงาน

ผู้เขียนและสำนักพิมพ์ตอบอย่างไร

โอเรเลียงยืนยันว่าไม่ได้ใช้ AI เขียนนิยาย และกล่าวว่าการโจมตีที่เกิดขึ้นมีแรงจูงใจจากการเหยียดเชื้อชาติและต้องการทำให้เขาเงียบลง 214 สำนักพิมพ์ฝรั่งเศส Grasset ปกป้องผู้เขียนและในช่วงแรกเรียกข้อกล่าวหาเรื่องการตรวจจับ AI ว่าเป็น “ข่าวปลอม” 24

ส่วนสำนักพิมพ์ Boréal ในควิเบกเลือกพักกิจกรรมประชาสัมพันธ์หนังสือชั่วคราว โดยอ้างถึงความเป็นอยู่ของผู้เขียนและความกังวลต่อข้อกล่าวหาเรื่องการลอกงาน สำนักพิมพ์ระบุว่ายังไม่อาจยืนยันหรือปฏิเสธได้ว่าใช้ AI ก่อนที่ต้นฉบับจะมาถึงมือสำนักพิมพ์ และแสดงความห่วงใยต่อข้อความแสดงความเกลียดชังที่มุ่งเป้าไปยังโอเรเลียง หนังสือยังคงวางจำหน่าย 46

ผลตรวจ AI ยังไม่ใช่คำตัดสินเรื่องผู้เขียน

ผลจากเครื่องมือตรวจจับ AI ไม่ได้ให้คำตอบที่สอดคล้องกันเสมอไป การนำข้อความบางตอนจากนิยายไปตรวจด้วยระบบต่าง ๆ ให้ผลแตกต่างกันอย่างมาก บางระบบประเมินว่าเป็นงานเขียนของมนุษย์ 519 จึงควรแยกข้อกล่าวหาเรื่องการใช้ AI ออกจากข้อกล่าวหาเรื่องการลอกงานเก่า ซึ่งตรวจสอบได้ด้วยการเปรียบเทียบข้อความที่เผยแพร่ไว้

กรณีนี้จึงมีคำถามอยู่สองชั้น: จะประเมินความเป็นต้นฉบับอย่างรอบคอบได้อย่างไร และข้อกล่าวหาที่ยังมีข้อโต้แย้งจะส่งผลต่อชื่อเสียงของนักเขียนเร็วเพียงใด ขณะเดียวกัน การที่โอเรเลียงระบุว่าถูกโจมตีด้วยเหตุผลทางเชื้อชาติก็ควรถูกรับฟัง โดยไม่ถือว่าประเด็นดังกล่าวเป็นคำตอบแทนการตรวจสอบเรื่องผู้เขียนหรือการลอกงาน

จากหนังสือขายดีสู่ข้อถกเถียงเรื่องความเป็นต้นฉบับ

ก่อนเกิดกระแสนี้ C’était ça ou mourir ขายได้มากกว่า 35,000 เล่ม คว้ารางวัล Prix du Roman Fnac และได้รับความสนใจจากรางวัลวรรณกรรมสำคัญ 4818 เนื้อหาเล่าถึงครูสอนประวัติศาสตร์ชาวเฮติที่หนีความรุนแรงจากแก๊งในปอร์โตแปรงซ์ และเดินทางมุ่งหน้าไปยังแคนาดา 15

การถูกถอดจากรายชื่อกงกูร์จึงทำให้ผลงานที่มีเรื่องราวการอพยพและการหนีภัยกลายเป็นจุดศูนย์กลางของข้อถกเถียงอีกแบบหนึ่ง—ไม่ใช่เพียงว่าหนังสือเล่มนี้เล่าเรื่องอะไร แต่ยังรวมถึงคำถามว่าใครเป็นผู้เขียน และวงการหนังสือควรตัดสินข้อกล่าวหาเกี่ยวกับ AI อย่างไร