ทำไม Acer มองว่าวิกฤตหน่วยความจำอาจคลี่คลาย แต่ Phison เตือนว่ายังตึงตัวอีกหลายปี

Acer กับ Phison ให้ภาพวิกฤตหน่วยความจำไม่เหมือนกัน แต่ไม่ได้หมายความว่าฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งกำลังทำนายเรื่องเดียวกันแบบตรงกันข้ามทั้งหมด ผู้บริหาร Acer มองว่าซัพพลายชิ้นส่วนพีซีมีโอกาสดีขึ้น และคาดว่าราคาอาจเริ่มผ่อนคลายในครึ่งหลังปี 2027 ส่วนซีอีโอ Phison เตือนว่า NAND flash ซึ่งใช้ในอุปกรณ์เก็บข้อมูลอย่าง SSD อาจต้องใช้เวลาราว 4 ปีกว่ากำลังผลิตจะตามความต้องการทัน1718

ข้อควรจำคือคำเตือนของ Phison ไม่ได้แปลว่าหน่วยความจำทุกชนิดจะขาดแคลนไปอีก 4 ปี หรือว่าราคา PC และสมาร์ทโฟนทุกแบรนด์จะลงหรือขึ้นพร้อมกัน

Acer มองว่าสถานการณ์อาจดีขึ้นในปี 2027

Jason Chen ซีอีโอ Acer ประเมินว่าหน่วยความจำทั่วไปมีซัพพลายมากกว่าที่คำเตือนเรื่องภาวะขาดแคลนบางกระแสทำให้เข้าใจ แม้ชิ้นส่วนระดับสูงบางประเภทจะยังมีข้อจำกัด เขาคาดว่ากำลังผลิตใหม่ รวมถึงจากผู้ผลิตจีน จะช่วยให้ราคาชิ้นส่วนเริ่มลดลงในครึ่งหลังปี 202717

อย่างไรก็ตาม นั่นไม่ใช่คำรับรองว่าคอมพิวเตอร์จะถูกลงทันที รายงานคำพูดของ Chen ระบุว่าราคา PC ยังอาจปรับขึ้นก่อนที่การผ่อนคลายจะเริ่มเห็นผล17

Chen ยังตั้งข้อสังเกตว่าผู้ผลิตหน่วยความจำอาจพูดถึงระยะเวลาขาดแคลนนานเกินจริงเพื่อรักษากำไร แต่ประเด็นนี้เป็นคำอธิบายจากมุมมองของเขา ไม่ใช่ข้อเท็จจริงที่ยืนยันได้อย่างเป็นอิสระเกี่ยวกับแรงจูงใจของซัพพลายเออร์3

Phison เตือนเรื่อง NAND และความต้องการพื้นที่เก็บข้อมูล

คำเตือนระยะยาวของ Phison เจาะจงที่ NAND flash ซึ่งใช้ใน SSD และอุปกรณ์เก็บข้อมูลอื่น ๆ K.S. Pua ซีอีโอของบริษัทคาดว่าความต้องการจากศูนย์ข้อมูล AI ระบบ AI ที่ติดตั้งในองค์กร และ AI PC จะเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง และกล่าวว่าการผลิตใหม่อาจต้องใช้เวลาราว 4 ปีจึงจะตามความต้องการทัน นอกจากนี้ เขาคาดว่าภาวะขาดแคลน NAND อาจรุนแรงที่สุดในปี 2027781

ตัวเลขดังกล่าวมีนัยต่อซัพพลายและต้นทุนของ SSD แต่ไม่ควรตีความว่าเป็นคำทำนายว่าหน่วยความจำ DRAM ทุกชนิดจะขาดแคลนในกรอบเวลาเดียวกัน เพราะ NAND และ DRAM เป็นผลิตภัณฑ์คนละประเภท แนวโน้มซัพพลายของแต่ละตลาดจึงต่างกันได้18

ความต้องการ AI กดดัน DRAM สำหรับอุปกรณ์ทั่วไปได้อย่างไร

แม้ NAND กับ DRAM จะเป็นคนละชนิดกัน แต่ผู้ผลิต PC ก็ยังได้รับผลจากภาวะตึงตัวของหน่วยความจำได้ TrendForce ระบุว่าความต้องการเซิร์ฟเวอร์ AI ช่วยหนุนความต้องการ DRAM ความเร็วสูงและความจุสูง อีกทั้งสต็อกของผู้ผลิตอยู่ในระดับต่ำเป็นประวัติการณ์ และซัพพลาย DRAM ที่เพิ่มขึ้นส่วนใหญ่ถูกจัดสรรให้เซิร์ฟเวอร์

เมื่อซัพพลายถูกจัดสรรไปยังเซิร์ฟเวอร์มากขึ้น ก็อาจเหลือให้ผู้ซื้อกลุ่มอื่นน้อยลง Reuters รายงานว่าผู้ผลิตโทรศัพท์และโน้ตบุ๊กขนาดเล็กกำลังปรับแบบผลิตภัณฑ์ ตรวจสอบชิปที่ได้รับ และส่งต่อต้นทุนที่สูงขึ้นให้ลูกค้า เพื่อรับมือกับข้อจำกัดด้านหน่วยความจำที่คาดว่าจะยืดเยื้อไปจนถึงปี 2027

จึงเป็นไปได้ที่อุปกรณ์ผู้บริโภคจะได้รับผลกระทบ แม้หน่วยความจำบางประเภทจะไม่ได้ขาดแคลนเท่ากันทั้งตลาด

ทำไมราคาคอมพิวเตอร์จึงคาดเดายาก

ต้นทุนหน่วยความจำที่เพิ่มขึ้นไม่ได้ทำให้โน้ตบุ๊กทุกรุ่นขึ้นราคาเท่ากันหรือพร้อมกัน Kedar Kondap ผู้บริหาร Qualcomm ระบุว่ายากจะคาดการณ์ว่าภาวะขาดแคลนจะสิ้นสุดเมื่อใด และราคาขายโน้ตบุ๊กส่วนหนึ่งขึ้นอยู่กับช่วงที่ผู้ผลิตจัดซื้อชิ้นส่วน

ผู้ผลิตที่ซื้อชิปล่วงหน้าอาจมีต้นทุนต่างจากผู้ที่ต้องจัดซื้อในภายหลัง ขณะเดียวกันแต่ละบริษัทก็ต้องตัดสินใจว่าจะรับภาระต้นทุนที่เพิ่มขึ้นเองมากน้อยแค่ไหน หรือจะปรับราคาสินค้าเพียงใด

ความไม่แน่นอนนี้สำคัญเป็นพิเศษกับอุปกรณ์ราคาประหยัด เพราะผู้ผลิตมีพื้นที่ให้รองรับต้นทุนที่สูงขึ้นน้อยกว่า รายงานของ Reuters ชี้ให้เห็นว่าผู้ผลิตรายเล็กบางรายกำลังปรับแบบสินค้าและขึ้นราคา แต่ไม่ได้บ่งชี้ว่าทุกแบรนด์หรือทุกรุ่นจะปรับราคาไปในทิศทางเดียวกัน

แล้วปี 2028 จะเป็นอย่างไร

ข้อมูลที่มีชี้ว่าความไม่แน่นอนอาจยังสูงต่อเนื่องในปี 2027: Acer มองว่าราคาชิ้นส่วนอาจเริ่มผ่อนคลายในครึ่งหลังของปีนั้น ขณะที่คำเตือนของ Phison บ่งชี้ว่าซัพพลาย NAND อาจตึงตัวต่อไปอีกนาน8 ทั้งหมดนี้เป็นมุมมองของผู้บริหารบริษัท ไม่ใช่ข้อสรุปร่วมที่แน่นอนของทั้งอุตสาหกรรม

สำหรับปี 2028 ยังไม่มีหลักฐานเพียงพอที่จะระบุทิศทางราคา PC หรือสมาร์ทโฟนทั่วโลกอย่างชัดเจน IDC คาดว่าตลาดสมาร์ทโฟนจะกลับมาเติบโตในปี 2028 แต่นั่นเป็นการคาดการณ์ภาพรวมตลาด ไม่ใช่คำทำนายว่าต้นทุนหน่วยความจำหรือราคาขายปลีกจะกลับไปอยู่ระดับเดิม

ดังนั้น ควรระวังคำกล่าวแบบฟันธงว่า “RAMageddon” จะจบเมื่อไร เพราะคำตอบขึ้นอยู่กับชนิดของหน่วยความจำ การจัดสรรซัพพลาย และต้นทุนที่ผู้ผลิตล็อกไว้ล่วงหน้า