IMF มองบูมลงทุน AI: เศรษฐกิจโต แต่งานและความเสี่ยงไม่กระจายเท่ากัน

เงินลงทุนในปัญญาประดิษฐ์หรือ AI เริ่มส่งผลต่อการเติบโตทางเศรษฐกิจแล้ว แต่คำถามสำคัญไม่ใช่แค่ว่าเศรษฐกิจโตเท่าไร หากเป็น ใครได้ประโยชน์ และใครต้องรับความเสี่ยง รายงานประจำปี 2569 ของกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) ชี้ทั้งโอกาสเพิ่มผลิตภาพและแรงกดดันต่อคนทำงาน ขณะที่บทวิเคราะห์อีกชิ้นของ IMF เตือนว่า การกู้เงินมาลงทุนมากขึ้นอาจขยายความเสียหาย หากผลตอบแทนจาก AI ไม่เป็นไปตามคาด913

ตัวเลข 0.5 จุดเปอร์เซ็นต์หมายความว่าอย่างไร?

IMF ประเมินว่าการลงทุนด้านเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องกับ AI ช่วยเพิ่มอัตราการเติบโตของ GDP สหรัฐฯ ในปี 2568 ราว 0.5 จุดเปอร์เซ็นต์ ตัวเลขนี้วัดแรงหนุนจาก การลงทุน ไม่ได้หมายความว่า AI ทำให้ผลิตภาพของเศรษฐกิจทุกภาคส่วนเพิ่มขึ้น 0.5% แล้ว93

ในตลาดงาน ใครมีโอกาสได้ประโยชน์?

IMF พบว่างานที่ต้องใช้ทักษะ AI มีค่าจ้างสูงกว่า แต่นั่นไม่ได้แปลว่าพื้นที่ที่มีงานลักษณะนี้มากจะมีจำนวนงานโดยรวมเพิ่มขึ้นเสมอไป คนที่มีทักษะ AI จึงมีแนวโน้มได้ประโยชน์ ขณะที่แรงงานบริการทักษะต่ำบางส่วนอาจได้ประโยชน์เช่นกัน หากงานของพวกเขาทดแทนด้วยระบบอัตโนมัติได้ยากกว่า9

ฝั่งที่น่าจับตาคือแรงงานทักษะระดับกลาง โดยเฉพาะผู้ที่ทำงานซึ่ง AI สามารถรับช่วงไปทำได้ เพราะอาจเผชิญความเสี่ยงถูกแทนที่หรือแรงกดดันด้านค่าจ้าง อย่างไรก็ตาม นี่คือความเสี่ยงที่แตกต่างกันไปตามลักษณะงาน ไม่ใช่คำทำนายว่างานทุกตำแหน่งในกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งจะหายไป915

คนทำงานสหรัฐฯ กังวลมากขึ้น แต่มีคนตกงานเพราะ AI เท่าไร?

ผลสำรวจของ Gallup พบว่า 27% ของแรงงานสหรัฐฯ กังวลว่าเทคโนโลยีอาจทำให้งานของตนหมดความจำเป็น ซึ่งเป็นระดับสูงสุดครั้งใหม่ แต่คำถามนี้ถามถึง เทคโนโลยีโดยรวม ไม่ใช่ AI อย่างเดียว ส่วนการสำรวจของธนาคารกลางสหรัฐฯ สาขาบอสตันพบว่า สัดส่วนผู้กังวลว่าจะตกงานเพราะ AI โดยเฉพาะ เพิ่มจาก 5% ในช่วงปลายปี 2567 เป็นมากกว่า 10% ในช่วงปลายปี 2568

อีกด้านหนึ่ง ข้อมูลรวบรวมจากแหล่งทุติยภูมิระบุว่า นายจ้างในสหรัฐฯ อ้าง AI เป็นเหตุผลของ การประกาศลดตำแหน่งงาน 116,175 ตำแหน่ง ระหว่างเดือนมกราคม–สิงหาคม 2569 ตัวเลขนี้ต้องอ่านอย่างระมัดระวัง: การประกาศลดตำแหน่งไม่ได้หมายความว่ามีการเลิกจ้างเกิดขึ้นครบทั้งหมด และเหตุผลที่นายจ้างระบุก็ยังไม่ใช่หลักฐานอิสระว่า AI เป็นสาเหตุของการตกงานทุกกรณี กล่าวได้ว่าความกังวลเพิ่มขึ้นชัดเจน แต่ขนาดของการสูญเสียงานที่เกิดจาก AI จริงยังไม่แน่นอน

รับมือทั้งเรื่องงานและความเสี่ยงทางการเงินอย่างไร?

สำหรับแรงงาน IMF เน้นการศึกษา การฝึกทักษะใหม่ และการช่วยให้คนปรับตัวตามความต้องการงานที่เปลี่ยนไป งานวิเคราะห์สถานการณ์ของ IMF ยังเสนอให้เสริมความเข้มแข็งของระบบรายจ่ายทางสังคมและภาษีเพื่อรองรับช่วงเปลี่ยนผ่าน1510

ส่วนในตลาดการเงิน IMF เตือนว่า เมื่อมูลค่าสินทรัพย์อยู่ในระดับสูงและการลงทุนพึ่งพาหนี้มากขึ้น ผลตอบแทนจาก AI ที่ต่ำกว่าคาดอาจส่งแรงกระแทกออกไปกว้างกว่าเดิม จึงเสนอให้กำกับดูแลความเสี่ยงทางการเงินอย่างเข้มแข็ง และรักษามาตรฐานการพิจารณาปล่อยสินเชื่อ แทนการตั้งสมมติฐานว่าการลงทุนรอบนี้จะคุ้มค่าแน่นอน13