คาร์นีย์เปิดทางคุยการค้ากับสหรัฐฯ พร้อมสร้างทางเลือกให้แคนาดา

มาร์ก คาร์นีย์ นายกรัฐมนตรีแคนาดา กำลังเดินสองทางพร้อมกัน: รักษาโอกาสทำข้อตกลงการค้ากับสหรัฐฯ และเพิ่มทางเลือกให้แคนาดาไม่ต้องพึ่งคู่ค้ารายเดียวมากเกินไป การพักเจรจาในเดือนสิงหาคมจึงไม่ใช่การตัดความสัมพันธ์ แต่เป็นการปฏิเสธเงื่อนไขที่รัฐบาลแคนาดาระบุว่ายอมรับไม่ได้4

เหตุใดโต๊ะเจรจากับสหรัฐฯ จึงยังว่าง

การเจรจาที่หยุดลงเป็นเรื่องข้อตกลงเพื่อหลีกเลี่ยงภาษีนำเข้าจากสหรัฐฯ เพิ่มเติม แคนาดาถอนตัวเมื่อ 21 สิงหาคม 2569 โดยระบุว่าสหรัฐฯ ยื่นข้อเรียกร้องในช่วงท้ายที่ยอมรับไม่ได้ คาร์นีย์กล่าวในเวลาต่อมาว่า วอชิงตันต้องเจรจาอย่างจริงจังก่อนจึงจะกลับมาเริ่มคุยกันได้4

ในมุมของคาร์นีย์ การกระชับความสัมพันธ์กับยุโรปไม่ได้มีไว้แทนที่สหรัฐฯ เขากล่าวด้วยซ้ำว่า ความร่วมมือที่ใกล้ชิดกับยุโรปจะช่วยให้แคนาดาเป็นคู่ค้าที่มีประสิทธิภาพมากขึ้นสำหรับสหรัฐฯ2

เป้าหมายการค้านอกสหรัฐฯ ไปถึงไหนแล้ว

คาร์นีย์ตั้งเป้า เพิ่มมูลค่าการค้าของแคนาดากับประเทศอื่นนอกเหนือจากสหรัฐฯ ให้เป็นสองเท่าภายในสิบปี ตัวเลขนี้เป็นเป้าหมาย ไม่ใช่ผลสำเร็จที่เกิดขึ้นแล้ว36 หากสร้างความสัมพันธ์ทางการค้าที่แน่นแฟ้นขึ้นได้ แคนาดาก็จะมีทางเลือกมากขึ้นเมื่อการเจรจากับสหรัฐฯ ติดขัด แต่การเปลี่ยนเป้าหมายให้เป็นการค้าจริงย่อมต้องใช้เวลา

ยุโรปเป็นหนึ่งในทางเลือกสำคัญ คาร์นีย์แสดงท่าทีต้อนรับแนวคิดให้แคนาดาเป็น “สมาชิกสมทบ” รายแรกของสหภาพยุโรป หรือ EU แต่ย้ำว่าเขาต้องการความเป็นพันธมิตรในรูปแบบเฉพาะ ไม่ใช่การเข้าเป็นสมาชิก EU เต็มรูปแบบ35 สถานะดังกล่าวยังเป็นเพียงข้อเสนอ รายละเอียดและผลในทางปฏิบัติยังไม่ลงตัว ขณะเดียวกัน ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ขู่ใช้มาตรการลงโทษทางการค้ากับยุโรปเพื่อตอบโต้แนวคิดนี้ สะท้อนว่าการกระจายคู่ค้าก็อาจสร้างแรงเสียดทานได้7

โพแทช อินเดีย และเวที UN บอกอะไร

กรณี โพแทช ซึ่งเป็นวัตถุดิบสำคัญของปุ๋ย แสดงให้เห็นว่าสหรัฐฯ กับแคนาดายังเกี่ยวพันกันมากเพียงใด ทรัมป์พูดถึงความเป็นไปได้ที่จะซื้อจากเบลารุสในราคาถูกกว่า ก่อนกล่าวว่าสหรัฐฯ จะยังซื้อจากแคนาดาต่อไป รายงานที่อ้างข้อมูลของสำนักงานสำรวจธรณีวิทยาสหรัฐฯ ระบุว่าแคนาดาคิดเป็น 79% ของโพแทชที่สหรัฐฯ นำเข้า315 ถ้อยแถลงเหล่านั้นเป็นแรงกดดันทางการค้า แต่ไม่ได้ยืนยันว่าเบลารุสเข้ามาแทนแคนาดาแล้ว หรือว่าคาร์นีย์เปลี่ยนนโยบายเพราะเรื่องนี้

ส่วน อินเดีย เป็นตลาดทางเลือกที่แคนาดากำลังเจรจา ระหว่างการประชุมสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติ หรือ UN คาร์นีย์กล่าวว่าการเจรจาการค้าคืบหน้าไปด้วยดี และทั้งสองฝ่ายตั้งเป้าสรุปการเจรจาภายในช่วงการประชุม G20 กลางเดือนธันวาคม เขายังกล่าวว่าเข้าใจว่านเรนทรา โมดี นายกรัฐมนตรีอินเดีย จะเยือนแคนาดาในช่วงใกล้กัน แต่ยังไม่มีวันเดินทางที่แน่นอน ทั้งข้อตกลงและการเยือนจึงยังไม่ใช่เรื่องที่เกิดขึ้นแล้ว10

การเคลื่อนไหวของคาร์นีย์ในเวที UN ทำให้เห็นภาพกว้างกว่าเรื่องการค้า: แคนาดากำลังแสวงหาพันธมิตรพร้อมกับผลักดันความร่วมมือระหว่างประเทศ14 บทพิสูจน์สำคัญจากนี้คือความสัมพันธ์เหล่านั้นจะสร้างผลทางการค้าได้มากเพียงใด เพราะขณะนี้การเจรจากับสหรัฐฯ ยังพักอยู่ แนวคิดกับ EU ยังเป็นข้อเสนอ และข้อตกลงกับอินเดียยังเจรจาไม่เสร็จ4310