จีนนำเข้าทองคำทะลุ 1,000 ตัน: ราคาทอง เงินหยวน และแรงซื้อมีบทบาทอย่างไร

จีนใช้เวลาเพียง 8 เดือนแรกของปี 2569 นำเข้าทองคำมากกว่า 1,000 ตัน แซงยอดนำเข้าตลอดปี 2568 และเป็นปริมาณสูงสุดสำหรับช่วงมกราคม–สิงหาคมในชุดข้อมูลศุลกากรที่เปรียบเทียบกันได้ย้อนหลังถึงปี 2560 มูลค่านำเข้าที่รายงานอยู่ที่ราว 158,800 ล้านดอลลาร์สหรัฐ 15

คำอธิบายไม่ได้มีแค่เรื่อง “จีนซื้อทองเพิ่ม” แต่เป็นจังหวะที่ต้นทุนการซื้อทองจากต่างประเทศเอื้อขึ้น ขณะที่ความต้องการในประเทศยังแข็งแกร่ง 13

ทำไมการนำเข้าจึงเร่งตัว?

ทองคำในตลาดโลกซื้อขายเป็นดอลลาร์สหรัฐ เมื่อเงินหยวนแข็งขึ้น ผู้ซื้อในจีนจึงใช้เงินหยวนน้อยลงในการซื้อทองราคาเท่าเดิม อีกด้านหนึ่ง ราคาทองต่างประเทศที่ปรับลงทำให้การซื้อมีแรงจูงใจมากขึ้น ขณะที่ราคาทองในจีนยังสูงกว่าราคาอ้างอิงในตลาดโลกเล็กน้อย สะท้อนว่าความต้องการในประเทศยังหนุนให้การนำเข้าคุ้มค่า ปัจจัยเหล่านี้ช่วยอธิบายทิศทางของยอดนำเข้า แต่ข้อมูลที่มีไม่ได้ระบุว่าแต่ละปัจจัยผลักดันยอดนำเข้าไปเท่าไร 13

การเปลี่ยนแปลงหลักเกณฑ์ใบอนุญาตนำเข้าที่มีรายงานในเดือนมิถุนายนอาจมีผลต่อจังหวะที่ผู้นำเข้าซึ่งได้รับอนุมัตินำทองเข้าประเทศ นักวิเคราะห์ที่ถูกอ้างถึงในรายงานยังเชื่อมโยงเงินหยวนที่แข็งขึ้นกับการอนุมัติโควตานำเข้าที่ผ่อนคลายขึ้น อย่างไรก็ตาม ยังบอกไม่ได้ว่าการเปลี่ยนแปลงนี้ทำให้ยอดนำเข้าเพิ่มกี่ตัน หรือคิดเป็นมูลค่าเท่าไรจากยอดราว 158,800 ล้านดอลลาร์สหรัฐ 19

ใครเป็นผู้ซื้อ?

ความต้องการไม่ได้มาจากทุนสำรองทางการเพียงส่วนเดียว รายงานการซื้อทองคำแท่งและเหรียญทองชี้ถึงความสนใจถือทองจริงเพื่อการลงทุน ส่วนกองทุน ETF ทองคำในจีน ซึ่งเป็นกองทุนที่ซื้อขายในตลาดหลักทรัพย์ มีทองเพิ่มขึ้นราว 44 ตันนับถึงเดือนสิงหาคม โดยเพิ่ม 11 ตันในเดือนสิงหาคมเดือนเดียว ขณะเดียวกัน ธนาคารกลางจีนรายงานว่าทุนสำรองทองคำเพิ่มขึ้น 20.2 ตันในเดือนนั้น 149

ข้อควรระวังคือ ตัวเลขเหล่านี้วัดคนละเรื่อง ยอดนำเข้ามาจากข้อมูลศุลกากร ส่วนอีกสองตัวเลขเป็นการเปลี่ยนแปลงการถือครองของกองทุนและทุนสำรองธนาคารกลาง จึงนำมาบวกกันหรือใช้ระบุสัดส่วนว่าทองนำเข้าตกถึงผู้ซื้อกลุ่มใดไม่ได้ การซื้อของธนาคารกลางเป็นส่วนหนึ่งของภาพรวม แต่ไม่เพียงพอที่จะอธิบายยอดนำเข้ากว่า 1,000 ตันทั้งหมด 124

พันธบัตรสหรัฐฯ ที่ถือครองลดลง แปลว่าจีนขายพันธบัตรไปซื้อทองหรือไม่?

ยังสรุปเช่นนั้นไม่ได้ รายงานระบุว่าการถือครองพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐฯ ของจีนลดลงในช่วงที่ยอดนำเข้าทองเพิ่มขึ้น ซึ่งสอดคล้องกับภาพการกระจายสินทรัพย์ที่กว้างขึ้น แต่ข้อมูลสองชุดติดตามสินทรัพย์ต่างชนิด และอาจเกี่ยวข้องกับผู้ซื้อคนละกลุ่ม การเคลื่อนไหวไปพร้อมกันจึงไม่ใช่หลักฐานว่าเงินจากการขายพันธบัตรถูกนำไปจ่ายค่าทองคำ 5

เช่นเดียวกัน การนำเข้าหลังราคาทองผ่านจุดสูงสุดในเดือนมกราคมสอดคล้องกับการที่ผู้ซื้อฉวยจังหวะราคาย่อตัว แต่ลำดับเวลาก็ยังพิสูจน์ไม่ได้ว่ามีแผนซื้อร่วมกันของหน่วยงานรัฐ หรือผู้ซื้อจับจังหวะตลาดได้สำเร็จ 3