JPMorgan ชี้ราคาน้ำมันแทบคาดการณ์ไม่ได้ เมื่อสงครามยืดเยื้อและเส้นทางออกยังไม่ชัด

JPMorgan กำลังส่งสัญญาณเตือนสำคัญว่า ราคาน้ำมันไม่ได้ขับเคลื่อนด้วยสมดุลอุปสงค์และอุปทานตามปกติเป็นหลักอีกแล้ว แต่ถูกตีราคาโดยอิงกับ “ปลายทาง” ทางการเมืองและการทหารที่ยังไม่มีใครคาดเดาได้

สงครามสหรัฐฯ-อิสราเอลกับอิหร่านที่ยืดเยื้อเกินหกเดือน ดูเหมือนจะข้ามเส้นแดงทางเศรษฐกิจหลายจุดโดยยังไม่ได้นำไปสู่ข้อตกลงยุติความขัดแย้ง หรือการเปิดเส้นทางพลังงานในภูมิภาคได้อย่างมั่นคง ดังนั้น การคาดหวังว่าราคาจะกลับสู่ระดับก่อนสงครามอย่างรวดเร็วไม่ควรถูกมองเป็นกรณีฐาน 25

เส้นแดงทางเศรษฐกิจไม่ได้หยุดวิกฤต แต่ถูกเลื่อนออกไป

ราคาน้ำมันดิบเบรนต์ที่อยู่ใกล้ 105 ดอลลาร์สหรัฐต่อบาร์เรล หรือสูงกว่าระดับก่อนสงครามราว 45% พร้อมราคาดีเซลในสหรัฐฯ ที่สูงกว่า 200 ดอลลาร์สหรัฐ สะท้อนว่าตลาดไม่ได้เผชิญเพียงค่าความเสี่ยงระยะสั้นอีกต่อไป แต่กำลังตึงตัวทั้งน้ำมันดิบและผลิตภัณฑ์กลั่น JPMorgan ระบุว่าไม่มีฉากทัศน์ปลายทางหลักสำหรับสถานการณ์นี้แล้ว เพราะยังไม่ชัดว่าการหยุดชะงักจะเป็นเพียงชั่วคราว ลุกลาม หรือกลายเป็นภาวะกึ่งถาวร 25

ปริมาณน้ำมันที่หายไปมีนัยสำคัญ และตลาดมีเบาะรองรับน้อยลง

สำนักงานพลังงานระหว่างประเทศ หรือ IEA คาดว่าอุปทานน้ำมันโลกเฉลี่ยในปี 2026 จะอยู่ที่ 100.7 ล้านบาร์เรลต่อวัน ต่ำกว่าปี 2025 อยู่ 5.7 ล้านบาร์เรลต่อวัน อีกทั้งยังเลื่อนการฟื้นตัวเต็มรูปแบบของกำลังผลิตในอ่าวเปอร์เซียไปเป็นปี 2027 ขณะที่สต็อกน้ำมันลดลง ซึ่งทำให้ตลาดมีส่วนกันกระแทกน้อยลงหากเกิดการหยุดชะงักครั้งใหม่ 14

จุดเสี่ยงสำคัญคือโครงสร้างพื้นฐานของซาอุดีอาระเบีย การโจมตีท่อส่ง East-West Pipeline อาจกระทบความสามารถในการลำเลียงน้ำมันราว 4 ล้านบาร์เรลต่อวัน หรือประมาณ 4% ของอุปทานโลก เนื่องจากเส้นทางนี้มีบทบาทในการขนส่งน้ำมันซาอุฯ เพื่อหลีกเลี่ยงช่องแคบฮอร์มุซ ผลคือปัญหาที่เริ่มจากการเดินเรือในอ่าวเปอร์เซียอาจขยายเป็นข้อจำกัดต่อการผลิตและการส่งออกได้ 56

แรงกระแทกไม่ได้จำกัดอยู่ที่ราคาหน้าปั๊ม

น้ำมันและโดยเฉพาะดีเซลเป็นต้นทุนพื้นฐานของการขนส่งสินค้า อาหาร ภาคอุตสาหกรรม การทำความร้อน และบริการต่าง ๆ ราคาพลังงานที่สูงจึงมีโอกาสส่งผ่านไปยังราคาสินค้าและค่าแรง เกิดแรงกดดันเงินเฟ้อรอบสอง ขณะเดียวกันค่าพลังงานที่แพงขึ้นก็บั่นทอนกำลังซื้อและการเติบโตของเศรษฐกิจ

นี่คือภาวะที่ธนาคารกลางไม่ต้องการที่สุด เพราะต้องเลือกระหว่างการปล่อยให้เงินเฟ้อสูงขึ้น หรือใช้นโยบายการเงินตึงตัวต่อไปทั้งที่กิจกรรมเศรษฐกิจอ่อนแรงลง

ธนาคารกลางอังกฤษเผชิญโจทย์ “เงินเฟ้อสูง-เศรษฐกิจชะลอ”

ธนาคารกลางอังกฤษคงอัตราดอกเบี้ยนโยบาย หรือ Bank Rate ไว้ที่ 3.75% แต่แรงกระแทกด้านพลังงานจากสงครามได้เปลี่ยนการถกเถียงจากเรื่องการลดดอกเบี้ย ไปสู่คำถามว่าควรขึ้นดอกเบี้ยอีกหรือไม่ หากเงินเฟ้อยืดเยื้อ การลงคะแนนก่อนหน้านี้ที่มีกรรมการบางส่วนสนับสนุนให้ขึ้นสู่ 4% รวมถึงคำเตือนว่าความขัดแย้งที่บานปลายอาจทำให้ต้องขึ้นดอกเบี้ย เป็นเหตุผลที่ทำให้การปรับขึ้นดอกเบี้ยในเดือนพฤศจิกายนและกุมภาพันธ์ยังเป็นความเป็นไปได้ ไม่ใช่ข้อสรุปแน่นอน 37

เหตุใดคำทำนายว่าสงครามจะจบเร็วจึงยังไม่พอสำหรับตลาดน้ำมัน

คำยืนยันทางการเมืองว่าสงครามจะจบลงหลังการเลือกตั้งกลางเทอมของสหรัฐฯ ไม่ได้แก้ปัญหาเชิงปฏิบัติการที่เป็นตัวกำหนดราคาน้ำมัน ได้แก่ ความปลอดภัยของการเดินเรือ การซ่อมแซมและการประกันภัย การคืนกำลังของท่อส่ง การฟื้นการผลิตในอ่าวเปอร์เซีย และการยับยั้งกลุ่มที่มีความเชื่อมโยงกับอิหร่าน

ก่อนหน้านี้ JPMorgan เคยคาดว่าเบรนต์จะเฉลี่ย 86 ดอลลาร์สหรัฐต่อบาร์เรลในไตรมาส 3, 80 ดอลลาร์สหรัฐในไตรมาส 4 และ 78 ดอลลาร์สหรัฐ ณ สิ้นปี โดยตั้งอยู่บนสมมติฐานว่าตลาดจะกลับเข้าสู่สมดุล แต่ระดับราคาและเหตุขัดข้องใหม่ ๆ ที่เกิดขึ้นได้ทำให้สมมติฐานดังกล่าวล้าสมัยไปแล้ว 72

ความเสี่ยงซ้อนกันทำให้วิกฤตยืดเยื้อได้

แรงกดดันของกลุ่มฮูตีบริเวณช่องแคบบับเอลมันเดบอาจทำให้การขนส่งผ่านทะเลแดงต้องอ้อมเส้นทางหรือเกิดความล่าช้า ขณะที่การโจมตีโรงกลั่นรัสเซียอาจทำให้ตลาดเชื้อเพลิงกลั่นตึงตัว แม้น้ำมันดิบยังมีอยู่ และการปิดแหล่งส่งออกในลิเบียที่เชื่อมโยงกับกลุ่มติดอาวุธก็ลดแหล่งอุปทานที่ยืดหยุ่นอีกทางหนึ่ง

ผลกระทบจึงไม่ใช่แค่จำนวนบาร์เรลที่ลดลง แต่เป็นการที่น้ำมันดิบแต่ละเกรด กำลังการกลั่น เส้นทางขนส่ง และอุปทานดีเซล ใช้ทดแทนกันได้ยากขึ้น

ข้อสรุป: พาดหัวข่าวเรื่องหยุดยิงเพียงอย่างเดียวอาจไม่ทำให้ราคาน้ำมัน “ร่วงแรง” ตลาดต้องเห็นหลักฐานต่อเนื่องว่าเส้นทางส่งออกปลอดภัย โครงสร้างพื้นฐานกลับมาใช้งานได้ การผลิตฟื้นตัว สต็อกเพิ่มขึ้น และการโจมตีผ่านตัวแทนยุติลง จนกว่าจะเกิดเงื่อนไขเหล่านี้ ภาพที่มีแนวโน้มมากกว่าคือราคาพลังงานผันผวน เศรษฐกิจโลกชะลอ และธนาคารกลางจำเป็นต้องคง หรืออาจเพิ่ม ความเข้มงวดทางการเงิน แม้กิจกรรมเศรษฐกิจจะอ่อนแอลง