UPI (Unified Payments Interface) ของอินเดียกำลังเปลี่ยนจากระบบที่ร้านค้ารับเงินได้โดยไม่มีค่าธรรมเนียมเป็นวงกว้าง ตั้งแต่ 15 ตุลาคม 2026 จะเริ่มเก็บ Merchant Discount Rate หรือ MDR สำหรับการจ่ายเงินจากบุคคลให้ร้านค้า (P2M) บางรายการที่มูลค่าสูงกว่า ₹2,000 แต่ไม่ได้หมายความว่าผู้ใช้จะต้องเสียเงินเมื่อโอนให้เพื่อน หรือเมื่อซื้อของมูลค่าไม่สูง
1
2
สรุปอัตราใหม่ในตารางเดียว
| ประเภทธุรกรรม |
MDR ภายใต้กติกาใหม่ |
| โอนเงินระหว่างบุคคล (P2P) ทุกยอด |
₹0 |
| จ่ายให้ร้านค้าสูงสุด ₹2,000 |
₹0 |
| จ่ายให้ร้านค้าทั่วไปที่เข้าเกณฑ์และเกิน ₹2,000 |
0.4% สูงสุด ₹300 |
| จ่ายให้ร้านค้ารายเล็กที่เข้าเกณฑ์ |
₹0 |
| รถไฟ โทรคมนาคม ประกันภัย หรือเชื้อเพลิง เมื่อยอดเกิน ₹2,000 |
เหมาจ่าย ₹5 |
| ธุรกรรมตลาดทุนบางประเภท เช่น กองทุนรวมและหลักทรัพย์ |
0.02% สูงสุด ₹300 |
MDR 0.4% เป็นค่าใช้จ่ายฝั่งร้านค้าที่รับเงินจากธุรกรรม P2M ที่เข้าเกณฑ์ ไม่ใช่ค่าธรรมเนียมที่เรียกเก็บจากผู้บริโภคที่กดจ่าย ตัวอย่างการชำระ ₹10,000 ร้านค้าจะมี MDR ₹40
10
คิด 0.4% อย่างไร และเพดาน ₹300 อยู่ที่จุดไหน
สำหรับการรับชำระเงินจากร้านค้าทั่วไปที่เข้าเกณฑ์และมียอดเกิน ₹2,000 จะคิด MDR ที่ 0.4% ของมูลค่ารายการ โดยค่าธรรมเนียมจะแตะเพดาน ₹300 เมื่อยอดธุรกรรมอยู่ที่ ₹75,000
- จ่าย ₹5,000: MDR ₹20
- จ่าย ₹10,000: MDR ₹40
- จ่าย ₹50,000: MDR ₹200
- จ่าย ₹75,000: MDR ₹300
- หากยอดสูงกว่านั้น: MDR ยังคงไม่เกิน ₹300
ดังนั้น เมื่อยอดเกิน ₹75,000 อัตราค่าธรรมเนียมที่คิดจริงเมื่อเทียบกับยอดชำระจะลดลง เพราะมีเพดานต่อรายการ
2
11
รายการที่ยังใช้ฟรี
ข้อยกเว้นหลักมี 3 กลุ่ม
- การโอนระหว่างบุคคลทั้งหมด (P2P) — โอนเงินให้คนอื่นผ่าน UPI ยังคงฟรี ไม่ว่ายอดเท่าไร
3
8
- การจ่ายให้ร้านค้าที่ยอดไม่เกิน ₹2,000 — ยังคงเป็นธุรกรรม MDR ศูนย์
2
4
- ร้านค้ารายเล็กที่เข้าเกณฑ์ — รายงานเกี่ยวกับกรอบใหม่นี้ระบุว่า ผู้ค้ารายเล็กที่รับเงินผ่าน UPI QR เข้าบัญชีธนาคารไม่เกิน ₹1 แสนต่อเดือน จะได้รับยกเว้น
2
10
กระทรวงการคลังอินเดียระบุว่า ราว 96% ของธุรกรรม P2M จะยังคงไม่มีค่าธรรมเนียม ขณะที่รายงานอีกแห่งระบุว่าธุรกรรมที่อยู่นอก MDR คิดเป็น 70% ของมูลค่าธุรกรรมรวม
17
8
บางหมวดมีอัตราพิเศษ ไม่ใช่ 0.4%
การจ่ายเงินที่เกิน ₹2,000 ไม่ได้ถูกคิดในอัตรา 0.4% ทุกกรณี
สำหรับการชำระในหมวด รถไฟ บริการโทรคมนาคม ประกันภัย และเชื้อเพลิง จะคิด MDR แบบเหมาจ่าย ₹5 ต่อรายการ เมื่อยอดเกินเกณฑ์
7
ส่วนธุรกรรม ตลาดทุน ที่กำหนดไว้ เช่น การชำระค่ากองทุนรวม หลักทรัพย์ โบรกเกอร์หุ้น และดีลเลอร์ จะมี MDR 0.02% ของมูลค่าธุรกรรม โดยสูงสุดไม่เกิน ₹300
13
ทั้งสองกรณีเป็นกติกา MDR ฝั่งผู้รับชำระ ผู้บริโภคไม่ควรถูกเรียกเก็บค่าธรรมเนียมโดยตรงเมื่อจ่ายผ่าน UPI
1
ใครเป็นคนจ่าย และเงินไปที่ไหน
ผู้ที่รับภาระ MDR คือ ร้านค้าที่รับเงิน ในธุรกรรมที่เข้าเกณฑ์ ไม่ใช่ผู้ซื้อ MDR ไม่ใช่ภาษีของรัฐบาล และไม่ใช่รายได้ที่ NPCI เก็บไว้ ค่าธรรมเนียมนี้อยู่ในระบบการรับชำระเงินของร้านค้า เพื่อชดเชยผู้เข้าร่วมระบบ เช่น ธนาคารและผู้ให้บริการชำระเงิน
17
สำหรับผู้ใช้ทั่วไป ผลกระทบโดยตรงจึงค่อนข้างจำกัด: การโอนให้บุคคลอื่นยังฟรี และการจ่ายร้านค้ายอดไม่เกิน ₹2,000 ก็ยังฟรี แต่ธุรกิจที่รับเงิน UPI ยอดสูงจะมีต้นทุนเพิ่มขึ้นจากเดิมที่ระบบ MDR ศูนย์ครอบคลุมในวงกว้าง
1
2
เหตุใดนโยบายนี้จึงสำคัญต่อ UPI
UPI เริ่มใช้งานในปี 2016 ช่วงแรกเคยมีค่าธรรมเนียมเล็กน้อย ก่อนถูกยกเว้นชั่วคราวในปี 2017 และมีการยกเลิกค่าธรรมเนียมทั้งหมดในปี 2020 จนเกิดระบบ MDR ศูนย์ที่ช่วยผลักดันการใช้งานอย่างรวดเร็ว กรอบใหม่นี้จึงยุติช่วงที่การรับเงินของร้านค้าฟรีอย่างกว้างขวางมานานกว่าหกปี แต่ยังคงปกป้องธุรกรรมวงเงินต่ำและร้านค้ารายเล็ก
เป้าหมายของนโยบายคือรักษาความสะดวกของการจ่ายเงินในชีวิตประจำวัน ควบคู่กับการสร้างรายได้ให้บางส่วนของระบบรับชำระเงิน ผลลัพธ์ในทางปฏิบัติจะขึ้นอยู่กับว่าธุรกิจจะดูดซับต้นทุนได้มากน้อยเพียงใด และการห้ามเรียกเก็บจากผู้บริโภคโดยตรงจะถูกบังคับใช้อย่างสม่ำเสมอหรือไม่
1
17
สรุปสั้น ๆ
UPI ไม่ได้กลายเป็นบริการที่ผู้บริโภคต้องเสียเงิน ตั้งแต่ 15 ตุลาคม 2026 การเปลี่ยนหลักคือ MDR 0.4% สำหรับการจ่ายร้านค้าที่เข้าเกณฑ์และเกิน ₹2,000 โดยร้านค้าเป็นผู้จ่าย และคิดได้สูงสุด ₹300 ต่อรายการ การโอนระหว่างบุคคล การจ่ายยอดเล็ก และร้านค้ารายเล็กที่เข้าเกณฑ์ยังได้รับการคุ้มครองด้วย MDR ศูนย์
2
10