น้ำมันและหุ้นพลังงานอ่อนตัว หลังความกังวลท่อส่งซาอุฯ คลี่คลายบางส่วน

ความหวังว่าท่อส่งน้ำมัน East-West Pipeline ของซาอุดีอาระเบียจะกลับมาเปิดใช้งานได้ในไม่กี่วัน ทำให้ตลาดน้ำมันคลายความกังวลลงอย่างชัดเจนในวันพุธ คริส ไรต์ รัฐมนตรีพลังงานสหรัฐฯ ระบุว่าระยะเวลาหยุดเดินท่อน่าจะ “นับเป็นวัน” มากกว่าสัปดาห์ ขณะเดียวกัน มีรายงานว่าซาอุดีอาระเบียเสนอส่งมอบน้ำมันดิบเพิ่มเติมผ่านโอมาน ซึ่งช่วยลดความกลัวว่าน้ำมันส่งออกจะติดค้างเพราะท่อหยุดเดิน 2

ผลคือทั้งราคาน้ำมันดิบและหุ้นที่อิงกับราคาน้ำมันปรับตัวลงในวงกว้าง อย่างไรก็ดี ราคาไม่ได้กลับสู่ภาวะปกติ เพราะความขัดแย้งที่กระทบการไหลเวียนน้ำมันในตะวันออกกลาง รวมถึงข้อจำกัดในการผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ยังไม่สิ้นสุด

ราคาน้ำมันตอบรับอย่างไร

สัญญาน้ำมันดิบ Brent ซึ่งเป็นราคาอ้างอิงตลาดโลก ปิดที่ 105.83 ดอลลาร์สหรัฐต่อบาร์เรล ลดลง 2.92 ดอลลาร์ หรือ 2.7% ส่วน West Texas Intermediate (WTI) ของสหรัฐฯ ปิดที่ 102.43 ดอลลาร์ ลดลง 3.40 ดอลลาร์ หรือ 3.2%

ก่อนปิดตลาด ราคาลดลงในระดับที่น้อยกว่า โดย Brent เคลื่อนไหวใกล้ 107.64 ดอลลาร์ ลดลง 1.02% และ WTI ใกล้ 104.46 ดอลลาร์ ลดลง 1.29% ตัวเลขที่ต่างกันสะท้อนจังหวะการซื้อขายระหว่างวัน ไม่ได้หมายความว่าตลาดเคลื่อนไหวคนละทิศทาง

สาระสำคัญที่ตลาดตีความคือ หากการหยุดเดินท่อกินเวลาเพียงไม่กี่วัน ผลกระทบย่อมต่ำกว่ากรณีที่เส้นทางส่งออกสำคัญของซาอุดีอาระเบียหายไปหลายสัปดาห์มาก การเสนอขายน้ำมันผ่านโอมานจึงเป็นสัญญาณว่าอาจยังรักษาการส่งมอบให้ลูกค้าได้ แม้ท่อจะหยุดใช้งานอยู่

หุ้นผู้ผลิตน้ำมันร่วงตามราคาดิบ

หุ้นผู้ผลิตน้ำมันปรับลงเช่นกัน เมื่อความเป็นไปได้ที่ราคาน้ำมันจะสูงต่อเนื่องเพราะภาวะขาดแคลนลดลง EOG Resources ลดลงราว 6% ขณะที่ ConocoPhillips และ Occidental Petroleum ลดลงแห่งละประมาณ 5% ตามรายงานตลาด

แรงขายดังกล่าวสะท้อนความเชื่อมโยงโดยตรงกับราคาน้ำมันดิบ เมื่อความเสี่ยงด้านอุปทานลดลงและราคาน้ำมันอ่อนตัว แนวโน้มกระแสเงินสดระยะสั้นของธุรกิจสำรวจและผลิตน้ำมันก็ถูกประเมินลดลงด้วย โดยไม่ได้มีปัจจัยเฉพาะตัวของบริษัทเหล่านี้เป็นตัวขับเคลื่อนหลัก

เหตุใดท่อ East-West Pipeline จึงสำคัญ

East-West Pipeline หรือที่เรียกอีกชื่อว่า Petroline มีความยาวราว 1,200 กิโลเมตร พาดผ่านซาอุดีอาระเบียไปยังศูนย์ส่งออกน้ำมันที่เมืองยันบู (Yanbu) ริมทะเลแดง จุดแข็งของเส้นทางนี้คือช่วยให้น้ำมันซาอุฯ ออกสู่ตลาดทางเรือได้โดยไม่ต้องพึ่งช่องแคบฮอร์มุซ 3

ในช่วงที่การเดินเรือผ่านฮอร์มุซถูกจำกัดจากความขัดแย้งกับอิหร่าน ท่อดังกล่าวยิ่งมีความสำคัญในฐานะเส้นทางสำรอง หากทั้งช่องแคบและท่อบนบกใช้การไม่ได้พร้อมกัน ความสามารถของซาอุดีอาระเบียในการส่งน้ำมันไปยังท่าเทียบเรือจะถูกจำกัดอย่างมาก

การหยุดเดินท่อเกิดขึ้นหลังเหตุโจมตีเมื่อวันที่ 11 กันยายน ซึ่งกระทบสถานีสูบในระบบท่อ ภาพถ่ายดาวเทียมแสดงร่องรอยเพลิงไหม้อย่างหนักที่สถานีหนึ่ง และควันที่อีกสถานีหนึ่ง แต่ทางการซาอุฯ ยังไม่ได้เปิดเผยขอบเขตความเสียหายทั้งหมดต่อสาธารณะ 3

เหตุใดตลาดยังไม่หมดกังวล

แม้ไรต์ประเมินว่าปัญหาน่าจะกินเวลาเพียงไม่กี่วัน แต่ตัวเลขคาดการณ์อื่นระมัดระวังกว่ามาก แหล่งข่าวที่ปรากฏในรายงานบางส่วนประเมินว่าการซ่อมอาจใช้เวลา 5–6 สัปดาห์ ขณะที่อีกบางฝ่ายมองว่าอาจเริ่มเดินระบบได้บางส่วนเร็วกว่านั้น 211

ความต่างของกรอบเวลานี้มีนัยสำคัญ รายงานระบุว่าสต็อกน้ำมันที่ยันบูอาจรองรับการส่งออกได้เพียง 5–7 วัน หากท่อกลับมาไม่ทันเวลา ผู้ซื้อและผู้ค้าประเมินว่าอุปทานน้ำมันโลกอาจมีความเสี่ยงหายไปมากถึง 4%

ดังนั้น การลงของราคาในวันพุธจึงเป็นการลดมูลค่าของความเสี่ยงในกรณีเลวร้ายที่สุด ไม่ใช่ข้อยืนยันว่าความเสี่ยงด้านอุปทานได้หายไปแล้ว

สต็อกน้ำมันสหรัฐฯ เพิ่ม กดดันตลาดอีกด้าน

ปัจจัยจากซาอุดีอาระเบียไม่ใช่แรงกดดันเพียงเรื่องเดียว ข้อมูลอุตสาหกรรมก่อนการรายงานตัวเลขทางการของสหรัฐฯ ชี้ว่าสต็อกน้ำมันดิบเพิ่มขึ้นมาก พร้อมกับสต็อกน้ำมันเบนซินและผลิตภัณฑ์กลั่นกลุ่มดีเซลที่เพิ่มขึ้นด้วย American Petroleum Institute (API) มีรายงานว่าประเมินสต็อกน้ำมันดิบสหรัฐฯ เพิ่ม 7.1 ล้านบาร์เรล ในสัปดาห์ก่อนหน้า 14

สต็อกน้ำมันเบนซินและผลิตภัณฑ์กลั่นที่สูงขึ้นบ่งชี้ว่าอุปทานเชื้อเพลิงสำเร็จรูปมีมากกว่าที่ตลาดคาด จึงเป็นสัญญาณลบต่อราคาน้ำมันในระยะสั้น และเสริมแรงให้ตลาดอ่อนตัวลงจากความหวังเรื่องการเปิดท่อส่งของซาอุฯ

เหตุใด Brent ยังอยู่เหนือ 105 ดอลลาร์

แม้ราคาจะปรับลง Brent ยังปิดเหนือ 105 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล ระดับดังกล่าวสะท้อนความเป็นไปได้ที่การผลิตและการขนส่งน้ำมันในตะวันออกกลางจะถูกรบกวนเพิ่มขึ้น ความไม่แน่นอนว่าท่อจะกลับมาเดินได้จริงเมื่อใด และข้อจำกัดที่ยังมีอยู่ในเส้นทางฮอร์มุซ

สำนักงานสารสนเทศด้านพลังงานของสหรัฐฯ หรือ EIA คาดการณ์ในรายงานเดือนกันยายนว่า Brent จะเฉลี่ยราว 90 ดอลลาร์ต่อบาร์เรลในครึ่งหลังของปี 2026 ก่อนลดลงสู่ค่าเฉลี่ย 74 ดอลลาร์ในปี 2027 เมื่อการผลิตเพิ่มขึ้นและสต็อกน้ำมันกลับมาฟื้นตัว 17

ประมาณการนี้ชี้ว่า ส่วนเพิ่มของราคาปัจจุบันส่วนใหญ่ผูกกับความเสี่ยงจากการหยุดชะงักและความไม่แน่นอน มากกว่าจะเป็นการเปลี่ยนแปลงถาวรของปัจจัยพื้นฐานในตลาดน้ำมัน

อะไรจะทำให้ส่วนเพิ่มความเสี่ยงลดลงหรือสูงขึ้น

ส่วนเพิ่มความเสี่ยงในราคาน้ำมันมีแนวโน้มลดลง หากซาอุดีอาระเบียพิสูจน์ได้ว่าท่อกลับมาเดินได้ในปริมาณที่มีนัยสำคัญ เส้นทางส่งออกทางเลือกทำงานได้อย่างน่าเชื่อถือ และการผ่านช่องแคบฮอร์มุซมีความปลอดภัยและสม่ำเสมอมากขึ้น การสะสมสต็อกน้ำมันโลกกลับขึ้นมาก็จะสนับสนุนทิศทางราคาที่ต่ำลงตามกรอบคาดการณ์ของ EIA 17

ในทางกลับกัน หากยืนยันว่าการซ่อมต้องใช้เวลานานกว่าคาด มีการโจมตีโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานหรือเรือขนส่งอีกครั้ง หรือสภาพการขนส่งในภูมิภาคแย่ลง ตลาดจะกลับมาให้น้ำหนักกับความเสี่ยงที่กำลังส่งออกของซาอุดีอาระเบียอาจหายไปมากขึ้น 11