Fed จ่อขึ้นดอกเบี้ย 0.25%: สิ่งที่ตลาดโลกกังวลมากกว่าการขึ้นดอกเบี้ยเอง

ตลาดการเงินทั่วโลกกำลังเตรียมรับผลประชุมธนาคารกลางสหรัฐ (Fed) วันที่ 16 กันยายน โดยตลาดฟิวเจอร์สประเมินโอกาส 94.5% ที่ Fed จะปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ย 0.25 จุดเปอร์เซ็นต์ ซึ่งจะเป็นการขึ้นดอกเบี้ยครั้งแรกนับจากปี 2023 และทำให้กรอบดอกเบี้ยนโยบายอยู่ที่ 3.75%-4.00% 2

อย่างไรก็ดี สิ่งที่นักลงทุนกังวลไม่ได้อยู่ที่การขึ้นดอกเบี้ยหนึ่งครั้งเพียงอย่างเดียว เพราะตลาดรับรู้ความเป็นไปได้นี้ไปมากแล้ว แต่คือคำตอบของ Kevin Warsh ประธาน Fed ว่า Fed จะเดินหน้าคุมเข้มนโยบายต่อเพียงใด ในช่วงที่ราคาน้ำมัน เงินเฟ้อ ภาระกู้ยืมของรัฐบาล และอัตราผลตอบแทนพันธบัตรระยะยาวกำลังขยับสูงขึ้นพร้อมกัน

หุ้นเริ่มตั้งรับ แต่ยังไม่ใช่ภาวะเทขายตื่นตระหนก

วันที่ 15 กันยายน ดัชนีดาวโจนส์ลดลง 0.63% ขณะที่ S&P 500 ลดลง 0.45% และ Nasdaq ลดลง 0.78% หุ้นเอเชียอ่อนตัวเช่นกัน โดยฮ่องกงลดลง 1.0% เซี่ยงไฮ้ลดลง 0.54% และญี่ปุ่นลดลงเล็กน้อย

แรงกดดันหลักมาจากราคาน้ำมันที่สูงขึ้น ยีลด์พันธบัตรที่พุ่ง และความกังวลต่อภาระหนี้สาธารณะ แต่ภาพรวมยังไม่ใช่การหลีกหนีความเสี่ยงอย่างรุนแรง: S&P 500 ยังอยู่ต่ำกว่าจุดสูงสุดเป็นประวัติการณ์เมื่อ 13 สิงหาคมไม่ถึง 3%

เหตุใดตลาดจึงเชื่อว่า Fed ต้องขึ้นดอกเบี้ย

เหตุผลสำคัญคือเงินเฟ้อยังสูงกว่าเป้าหมาย 2% ของ Fed เศรษฐกิจและตลาดแรงงานยังมีแรงส่ง ขณะที่แรงกระแทกจากน้ำมันเสี่ยงส่งผ่านไปยังราคาสินค้าและค่าจ้างในวงกว้าง Warsh เคยระบุด้วยว่าเศรษฐกิจโดยรวมดูแข็งแกร่งขึ้น และได้เปิดทางต่อความเป็นไปได้ในการขึ้นดอกเบี้ยหากเงินเฟ้อไม่ลดลงตามต้องการ

การปรับขึ้น 25 เบสพอยต์ หรือ 0.25 จุดเปอร์เซ็นต์ จึงถูกมองว่าเป็นการส่งสัญญาณว่า Fed ให้ความสำคัญกับการสกัดเงินเฟ้อมากกว่าการผ่อนคลายต้นทุนกู้ยืมในระยะสั้น

น้ำมันแพงและภาระหนี้ภาครัฐ ทำให้โจทย์ Fed ยากขึ้น

ราคาน้ำมันดิบเบรนท์เคยแตะ 109.97 ดอลลาร์สหรัฐต่อบาร์เรล ซึ่งเป็นระดับสูงสุดในรอบ 4 เดือน หลังพุ่งขึ้นอย่างรวดเร็ว ก่อนอ่อนลงมาแถว 104.49 ดอลลาร์สหรัฐต่อบาร์เรล ความกังวลด้านอุปทานที่เกี่ยวข้องกับตะวันออกกลางยังคงหนุนให้ราคาน้ำมันอยู่ในระดับสูง

ราคาพลังงานที่สูงขึ้นเพิ่มความเสี่ยงต่อเงินเฟ้อ ขณะเดียวกัน การกู้ยืมจำนวนมากของรัฐบาลช่วยผลักดันยีลด์พันธบัตรให้สูงขึ้น ทำให้ภาวะการเงินตึงตัวขึ้นแม้ก่อน Fed จะตัดสินใจ

ยีลด์พันธบัตรรัฐบาลสหรัฐอายุ 10 ปีเคยแตะ 5.041% สูงสุดนับจากปี 2007 ส่วนค่าเฉลี่ยยีลด์พันธบัตรรัฐบาลอายุ 10 ปีของกลุ่ม G7 อยู่ที่ 4.285% สูงสุดนับจากกลางปี 2008 สำหรับตลาดหุ้น ยีลด์ที่สูงขึ้นหมายถึงอัตราคิดลดที่สูงขึ้น และอาจกดดันมูลค่าหุ้น โดยเฉพาะหุ้นเติบโตที่อิงกำไรในอนาคตมาก

Warsh เผชิญบททดสอบทั้งความเป็นอิสระและความน่าเชื่อถือ

การตัดสินใจครั้งนี้มีมิติทางการเมืองชัดเจน ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์เลือก Warsh โดยคาดหวังดอกเบี้ยที่ต่ำลง และได้กดดัน Fed ต่อสาธารณะให้ลดดอกเบี้ย การขึ้นดอกเบี้ยจึงอาจช่วยยืนยันความเป็นอิสระของ Fed แต่ก็เสี่ยงทำให้ความขัดแย้งกับทำเนียบขาวรุนแรงขึ้น 27

ในทางกลับกัน หาก Fed ไม่ดำเนินการตามสัญญาณคุมเข้มที่เคยสื่อออกมา นักลงทุนอาจตั้งคำถามมากขึ้นว่า Fed มีความตั้งใจจริงเพียงใดในการต่อสู้กับเงินเฟ้อ 1011

Stephen Miran อดีตผู้ว่าการ Fed แสดงความเห็นว่าการขึ้นดอกเบี้ยในเวลานี้อาจเร็วเกินไป เพราะข้อมูลเงินเฟ้อช่วงหลังอาจมีความบิดเบือนและอาจถูกปรับทบทวนภายหลัง จึงยิ่งตอกย้ำว่าการถกเถียงเรื่องนโยบายไม่ได้มีคำตอบเดียว

หลังประกาศ ผลตอบรับจะอยู่ที่ “ท่าที” มากกว่าตัวเลข 0.25%

เนื่องจากตลาดรับรู้โอกาสขึ้นดอกเบี้ย 0.25% ไปมากแล้ว ปฏิกิริยาหลังผลประชุมจะขึ้นอยู่กับรายละเอียดอื่น ได้แก่ แถลงการณ์ผลประชุม ผลโหวตของกรรมการ คาดการณ์เศรษฐกิจ และคำแถลงของ Warsh โดยเฉพาะสัญญาณต่อการขึ้นดอกเบี้ยในครั้งต่อไป

หาก Fed ส่งสารคุมเข้มชัดเจน ยีลด์พันธบัตรอาจสูงขึ้นต่อและหุ้นอาจถูกขายในระยะแรก แต่หากน้ำเสียงอ่อนกว่าที่ตลาดกลัว หรือเกิดข้อสงสัยว่า Fed ถูกชี้นำทางการเมือง ดอลลาร์สหรัฐก็อาจอ่อนค่าได้แม้จะมีการขึ้นดอกเบี้ย เพราะนักลงทุนจะทบทวนทั้งเส้นทางดอกเบี้ยในอนาคตและความน่าเชื่อถือด้านเงินเฟ้อ

หุ้นอาจอยู่รอดได้หากเศรษฐกิจไม่ถดถอย—แต่ความเสี่ยงด้านมูลค่ากดดันมากขึ้น

ในอดีต หุ้นสามารถปรับขึ้นได้ในวัฏจักรการขึ้นดอกเบี้ย หาก Fed ควบคุมเงินเฟ้อได้โดยไม่ผลักเศรษฐกิจเข้าสู่ภาวะถดถอย แต่ผลลัพธ์มักแย่ลงอย่างมากเมื่อดอกเบี้ยสูงเปิดเผยปัญหามูลค่าหุ้นที่แพงเกินไป ความเปราะบางทางการเงิน หรือการชะลอตัวของเศรษฐกิจในเวลาต่อมา

ครั้งนี้ ตลาดต้องเผชิญกับยีลด์ที่ปรับขึ้นแรงอยู่แล้ว และมีแรงกดดันจากทั้งเงินเฟ้อและภาระการคลัง จึงเสี่ยงที่นักลงทุนจะมองว่านี่ไม่ใช่การปรับนโยบายกลับสู่ภาวะปกติธรรมดา

สัญญาณเตือนสำคัญคือ equity risk premium ของ S&P 500 หรือผลตอบแทนส่วนเพิ่มที่นักลงทุนคาดหวังจากการถือหุ้นแทนพันธบัตรรัฐบาล อยู่ใกล้ระดับต่ำสุดนับจากยุคฟองสบู่ดอตคอม 6 เมื่อยีลด์พันธบัตรรัฐบาลอายุ 10 ปีอยู่แถวหรือสูงกว่า 5% นักลงทุนจึงได้รับผลตอบแทนชดเชยความเสี่ยงจากหุ้นน้อยผิดปกติ

นั่นทำให้หุ้นเติบโตที่มีมูลค่าสูง และตลาดหุ้นในวงกว้าง มีความเปราะบางต่อการเพิ่มขึ้นของยีลด์จริงเพียงเล็กน้อย ผลประกอบการที่ต่ำกว่าคาด หรือสัญญาณว่า Fed จะคุมเข้มนานและแรงกว่าที่ตลาดตั้งราคาไว้