ดีล GAC-FAW อาจเขียนโครงสร้างธุรกิจ Toyota ในจีนใหม่

ดีลที่ GAC Group เตรียมซื้อหุ้นบางส่วนของ FAW Group ในกิจการร่วมค้าผลิตรถยนต์ อาจมีความหมายมากกว่าการย้ายสินทรัพย์ตามปกติ หากกิจการดังกล่าวคือ FAW Toyota ตามที่สื่อของรัฐจีนรายงานจริง ดีลนี้อาจเป็นช่องทางให้ FAW Toyota และ GAC Toyota ซึ่งเป็นธุรกิจ Toyota สองส่วนที่แยกกันมายาวนานในจีน ประสานงานกันใกล้ชิดขึ้นได้ 412

สิ่งที่ประกาศแล้ว และสิ่งที่ยังไม่ชัด

GAC ระบุว่าได้ลงนามในหนังสือแสดงเจตจำนงกับ FAW เพื่อเข้าซื้อหุ้นบางส่วนในกิจการร่วมค้าผลิตรถ ผ่านการออกหุ้นและแผนระดมทุนเพิ่มเติม แต่ไม่ได้เปิดเผยชื่อกิจการร่วมค้านั้น 4

ตามการประเมินเบื้องต้นของ GAC หากธุรกรรมเสร็จสิ้น FAW จะกลายเป็นผู้ถือหุ้นรายใหญ่อันดับ 2 ของ GAC และมีสถานะผู้ถือหุ้นเชิงกลยุทธ์ 4

อย่างไรก็ตาม รายละเอียดสำคัญยังไม่ถูกเปิดเผย ไม่ว่าจะเป็นขอบเขตสินทรัพย์ สัดส่วนการถือหุ้น โครงสร้างการกำกับดูแล หรือท้ายที่สุดแล้ว FAW Toyota กับ GAC Toyota จะควบรวมกันจริงหรือเพียงทำงานร่วมกันมากขึ้น ดังนั้น ณ ตอนนี้ ดีลยังควรถูกมองว่าเป็นกรอบการปรับโครงสร้างที่เป็นไปได้ ไม่ใช่การรวมธุรกิจ Toyota ในจีนที่เสร็จสมบูรณ์แล้ว

เหตุใด FAW Toyota จึงเป็นหัวใจของเรื่อง

สื่อจีนของรัฐระบุว่ากิจการเป้าหมายน่าจะเป็น FAW Toyota ขณะที่ Toyota ยังมี GAC Toyota เป็นกิจการร่วมค้าหลักอีกแห่งในจีน 12 หาก GAC และ FAW มีความเชื่อมโยงกันผ่านการถือหุ้น ความร่วมมือระหว่างธุรกิจ Toyota ทั้งสองฝั่งก็อาจทำได้ง่ายขึ้นกว่าที่เคย

Reuters รายงานว่า ความร่วมมือดังกล่าวอาจช่วยลดการแข่งขันระหว่างธุรกิจ Toyota ของรัฐวิสาหกิจจีนทั้งสองราย และอาจช่วยจำกัดการขาดทุนได้ 1 ในทางปฏิบัติ การประสานงานที่มากขึ้นอาจนำไปสู่การตัดสินใจร่วมกันด้านยอดขาย การผลิต การลงทุน การจัดซื้อ หรือการวางแผนรุ่นรถในอนาคตได้ แต่ยังไม่มีการประกาศมาตรการดำเนินงานเหล่านี้อย่างเป็นทางการ จึงเป็นเพียงผลลัพธ์ที่เป็นไปได้เท่านั้น

โมเดลร่วมทุนต่างชาติกำลังถูกท้าทาย

ตลอดหลายทศวรรษที่ผ่านมา ผู้ผลิตรถยนต์ต่างชาติมักตั้งกิจการร่วมค้าหลายแห่งกับพันธมิตรจีนต่างราย เพื่อขยายกำลังผลิต เข้าถึงตลาด และสร้างความสัมพันธ์กับผู้เล่นท้องถิ่นในแต่ละพื้นที่

แต่เมื่อการเติบโตของตลาดชะลอลงและการแข่งขันรุนแรงขึ้น ต้นทุนของการรักษาองค์กรคู่ขนานที่มีหน้าที่ทับซ้อนกันก็ยากจะอธิบายได้มากขึ้น Reuters มองว่าความเป็นไปได้ของการจับมือระหว่างพันธมิตรจีนสองรายของ Toyota เป็นสัญญาณว่าโมเดลกิจการร่วมทุนต่างชาติที่ใช้มายาวนานในจีนอาจกำลังเข้าสู่ระยะใหม่ เพราะตลาดที่หดตัวและการแข่งขันที่ดุเดือดกำลังบีบให้ค่ายรถต้องเพิ่มประสิทธิภาพ 12

นั่นไม่ได้หมายความว่าค่ายรถต่างชาติจะถอนตัวออกจากจีน แต่หมายถึงพวกเขาอาจต้องลดโครงสร้างที่ซ้ำซ้อน เปิดทางให้การตัดสินใจในท้องถิ่นชัดเจนขึ้น และใช้ทรัพยากรด้านการผลิตกับการขายอย่างรัดกุมกว่าเดิม

เหตุใดแรงผลักดันสู่การรวมทรัพยากรจึงชัดขึ้น

ข้อเสนอระหว่าง GAC และ FAW สอดคล้องกับแนวทางการเพิ่มการบูรณาการทรัพยากรอุตสาหกรรมระหว่างรัฐวิสาหกิจจีน GAC ระบุว่าแผนธุรกรรมมีเป้าหมายเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและบูรณาการทรัพยากรอุตสาหกรรม รวมถึงยกระดับประสิทธิภาพการดำเนินงานของบริษัท 16

สำหรับ Toyota ความสัมพันธ์ที่แน่นแฟ้นขึ้นระหว่างพันธมิตรจีนสองรายอาจช่วยลดภาระเชิงกลยุทธ์จากการมีองค์กรท้องถิ่นสองชุดที่แข่งขันกันในตลาดเดียวกัน ส่วน GAC และ FAW ก็อาจรักษามูลค่าของธุรกิจแบรนด์ต่างชาติที่สร้างมาแล้ว พร้อมปรับตัวให้รับกับตลาดที่ท้าทายกว่าเดิม

แน่นอนว่าไม่ใช่ทุกกิจการร่วมทุนต่างชาติในจีนจะเดินตามเส้นทางเดียวกัน เพราะโครงสร้างผู้ถือหุ้น พอร์ตผลิตภัณฑ์ พันธมิตรท้องถิ่น และฐานะการเงินของแต่ละบริษัทแตกต่างกัน แต่ดีลนี้ทำให้ทางเลือกอย่างการใช้ทรัพยากรร่วมกัน การโอนสินทรัพย์ การปรับกำลังการผลิต หรือการประสานงานระหว่างพันธมิตรอย่างลึกซึ้ง มีความเป็นไปได้มากขึ้นในกลุ่มแบรนด์ต่างชาติที่ดำเนินธุรกิจในจีนมายาวนาน

ประเด็นสำคัญ

แก่นของดีล GAC-FAW จึงอาจไม่ใช่แค่การซื้อขายหุ้น แต่คือความเป็นไปได้ของการ เชื่อมระบบนิเวศธุรกิจ Toyota ในจีนเข้าด้วยกัน โดยทำให้พันธมิตรจีนรายใหญ่สองรายมีแรงจูงใจร่วมกันมากขึ้นในพื้นที่ที่เคยแข่งขันกัน

เพราะกิจการเป้าหมายยังไม่ได้รับการยืนยันอย่างเป็นทางการ และหนังสือแสดงเจตจำนงยังไม่ใช่ธุรกรรมที่เสร็จสิ้น ผลลัพธ์สุดท้ายจึงยังไม่แน่นอน แต่ทิศทางมีความชัดเจนขึ้นว่า ในตลาดรถยนต์จีนที่ยากกว่าเดิม โมเดลร่วมทุนต่างชาติอาจกำลังเคลื่อนจากโครงสร้างคู่ขนานที่ซ้ำซ้อน ไปสู่การรวมทรัพยากร ประสิทธิภาพ และการบูรณาการในท้องถิ่นมากขึ้น 412