ECB เตือนหุ้น AI แพงผิดปกติ: หากความคาดหวังสะดุด ยุโรปอาจรับแรงกระแทก

ธนาคารกลางยุโรป (ECB) ไม่ได้กำหนดวันหรือทำนายว่าตลาดหุ้นจะพัง แต่กำลังเตือนว่าแรงซื้อจากความหวังต่อ AI ได้ดันมูลค่าหุ้นของบริษัทสหรัฐไม่กี่รายขึ้นสูงมาก จนตลาดมีความเปราะบาง หากนักลงทุนปรับลดคาดการณ์กำไร หรือมุมมองต่อดอกเบี้ยเปลี่ยนไปเพียงเล็กน้อย ก็อาจเกิดการปรับฐานรุนแรงและส่งผลต่อยุโรปได้ 16

ECB เตือนเรื่องอะไร

บอริส วูยชิช (Boris Vujčić) รองประธาน ECB ระบุว่าอัตราส่วนราคาต่อกำไร (P/E) ทั้งแบบปัจจุบันและแบบคาดการณ์ล่วงหน้า อยู่ในระดับที่ไม่พบมานาน ทำให้หุ้นที่ได้แรงหนุนจาก AI มีโอกาสถูกปรับราคาใหม่ลงได้ 6

คริสติน ลาการ์ด (Christine Lagarde) ประธาน ECB ก็เตือนในทิศทางเดียวกันว่า มูลค่าทรัพย์สินที่สูงต่อเนื่องและการกระจุกตัวของความเสี่ยง ทำให้ตลาดการเงินอ่อนไหวต่อการปรับตัวลงอย่างรวดเร็ว 11

ประเด็นจึงไม่ใช่ว่า AI ไม่มีมูลค่าทางเศรษฐกิจ แต่คือราคาหุ้นได้สะท้อนความคาดหวังต่อรายได้และกำไรในอนาคตไว้มากแล้ว เมื่อความคาดหวังสูง ความผิดหวังเพียงไม่มากก็อาจกระตุ้นแรงขายได้

หุ้นใดเกี่ยวข้อง และยุโรปเสี่ยงอย่างไร

หุ้นที่ถูกเรียกว่า “Magnificent Seven” ได้แก่ Alphabet, Amazon, Apple, Meta, Microsoft, Nvidia และ Tesla บริษัททั้งเจ็ดมีน้ำหนักสูงในดัชนีหุ้นโลกที่นักลงทุนถือครองอย่างแพร่หลาย 19

ครัวเรือนในกลุ่มประเทศยูโรโซนมีความเสี่ยงต่อหุ้นเทคโนโลยีสหรัฐราว 4.4 แสนล้านยูโร โดยส่วนใหญ่อยู่ในรูปกองทุนรวม ETF และผลิตภัณฑ์ที่ลงทุนตามดัชนี ไม่ได้หมายความว่าเป็นการถือหุ้นรายตัวโดยตรงทั้งหมด 19

ด้วยเหตุนี้ หากหุ้นเทคสหรัฐปรับตัวลงแรง ผลกระทบอาจส่งผ่านมายังความมั่งคั่ง ความเชื่อมั่น และตลาดหุ้นในยุโรป แม้นักลงทุนจำนวนมากจะไม่ได้ซื้อหุ้น Magnificent Seven ด้วยตนเองก็ตาม 1

คล้ายยุคดอตคอมหรือไม่

นักเศรษฐศาสตร์ ECB ระบุว่าระดับมูลค่าหุ้นเทคสหรัฐชวนให้นึกถึงช่วงฟองสบู่ดอตคอม ไม่ได้แปลว่าบริษัทชั้นนำในปัจจุบันเหมือนสตาร์ตอัปอินเทอร์เน็ตที่ขาดทุนในปี 2000 บริษัทใหญ่หลายแห่งในวันนี้มีรายได้ กระแสเงินสด และกำไรจริงจำนวนมาก

แต่ราคาหุ้นเหล่านี้ตั้งอยู่บนสมมติฐานที่มองบวกอย่างมากว่า AI จะสร้างกำไรในอนาคตได้สูงตามที่ตลาดคาดไว้ 115 ประวัติศาสตร์ของคลื่นเทคโนโลยีบ่งชี้ว่า แม้นวัตกรรมจะเปลี่ยนเศรษฐกิจได้จริง ก็มักเกิดการลงทุนเกินตัว การนำไปใช้ที่ไม่เท่ากัน และช่วงเวลาระหว่างนวัตกรรมกับกำไรเชิงพาณิชย์ที่ยาวนานกว่าที่ตลาดคาด

ดังนั้น การปรับฐานจึงเป็นความเป็นไปได้ที่ควรคาดไว้ ไม่ใช่หลักฐานว่าการล่มสลายต้องเกิดขึ้นทันที ปัจจัยหนุน เช่น ผลประกอบการที่แข็งแกร่งและอุปสงค์ AI ที่มีอยู่จริง ยังทำให้ไม่อาจระบุจังหวะของการร่วงลงครั้งใหญ่ได้ 111

เหตุใดดอกเบี้ยและหนี้สาธารณะจึงสำคัญ

ต้นทุนดอกเบี้ยที่สูงขึ้นทำให้ภาระชำระหนี้ของครัวเรือน บริษัท และรัฐบาลหนักขึ้น อีกทั้งหากเงินเฟ้อยังเป็นความกังวล ธนาคารกลางก็อาจมีพื้นที่จำกัดในการลดดอกเบี้ยอย่างรวดเร็วเพื่อพยุงเศรษฐกิจ 16

ขณะเดียวกัน การขาดดุลงบประมาณและหนี้สาธารณะที่สูงอาจบั่นทอนความเชื่อมั่น และลดความสามารถของรัฐบาลในการออกมาตรการช่วยเหลือโดยไม่ทำให้ต้นทุนการกู้ยืมเพิ่มขึ้น 11314

ECB มองว่าความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์ที่ยืดเยื้อ ร่วมกับข้อกังวลเรื่องความยั่งยืนทางการคลัง อาจเป็นชนวนให้ความเชื่อมั่นถดถอยและเกิดแรงขายฉับพลัน ประเทศที่มีหนี้สาธารณะสูงมีความเสี่ยงที่แรงกระแทกจะขยายตัวมากกว่า 113

สรุปแล้ว คำเตือนของ ECB คือให้จับตา ความเปราะบางของตลาด มากกว่ารอวันเกิดวิกฤตโดยเฉพาะเจาะจง: ราคาหุ้น AI อาจยังมีเหตุผลรองรับได้ แต่การกระจุกตัวของความเสี่ยงและความคาดหวังที่สูงมากทำให้ต้นทุนของการผิดคาดอาจรุนแรงกว่าปกติ 111