เงินลงทุนเยอรมันหันเพิ่มในจีน ขณะสหรัฐฯ ร่วงสู่ระดับต่ำสุดในรอบ 3 ปี

ข้อมูลการลงทุนของบริษัทเยอรมันในต่างประเทศกำลังสะท้อนภาพที่สวนทางกันอย่างชัดเจนในครึ่งแรกของปี 2026 การวิเคราะห์ของสถาบันเศรษฐกิจเยอรมัน (IW) ซึ่งอ้างอิงข้อมูลจากธนาคารกลางเยอรมนี หรือ Bundesbank พบว่า บริษัทเยอรมันมีการลงทุนโดยตรงในจีนเพิ่มขึ้น 5.6 พันล้านยูโร หรือสูงกว่าช่วงเดียวกันของปี 2025 ราวหนึ่งในสาม ขณะที่การลงทุนโดยตรงในสหรัฐฯ ลดลงเกือบสองในสามเมื่อเทียบรายปี เหลือ 4.3 พันล้านยูโร ซึ่งต่ำที่สุดสำหรับช่วงครึ่งปีแรกนับตั้งแต่ปี 2023 17 1

อย่างไรก็ดี ตัวเลข 5.6 พันล้านยูโรหมายถึง เงินลงทุนที่เพิ่มขึ้นในจีนในช่วงเวลาดังกล่าว ไม่ใช่มูลค่าสะสมของการลงทุนทั้งหมด และไม่ได้หมายความว่าเงินที่หายไปจากสหรัฐฯ ถูกย้ายไปจีนในสัดส่วนหนึ่งต่อหนึ่ง IW ระบุว่าระดับการลงทุนในจีนยังใกล้เคียงกับค่าเฉลี่ยต่อครึ่งปีในช่วง 2020–2025 ที่ 5.6 พันล้านยูโรเช่นกัน 17

ตัวเลขสำคัญ: จีนเพิ่ม สหรัฐฯ ลด

• จีน: บริษัทเยอรมันเพิ่มการลงทุนโดยตรงราว 5.6 พันล้านยูโรในช่วง 6 เดือนแรกของปี 2026 สูงกว่าช่วงเดียวกันของปีก่อนประมาณหนึ่งในสาม 17
• สหรัฐฯ: เงินลงทุนโดยตรงจากเยอรมนีลดลงเหลือราว 4.3 พันล้านยูโร ลดลงเกือบสองในสามจากปีก่อน และต่ำกว่าครึ่งแรกของปี 2024 เกือบ 80% 1
• เมื่อมองระยะยาว: แม้การลงทุนในจีนเพิ่มขึ้นจากปีก่อน แต่ยังไม่ใช่ระดับที่ผิดไปจากแนวโน้มล่าสุด โดยค่าเฉลี่ยของแต่ละครึ่งปีระหว่างปี 2020–2025 อยู่ที่ 5.6 พันล้านยูโร 17

ดังนั้น ข้อมูลชุดนี้ชี้ถึงการชะลอตัวอย่างมากของเงินลงทุนเยอรมันในสหรัฐฯ ควบคู่กับการลงทุนในจีนที่ยังดำเนินต่อ ไม่ใช่หลักฐานชัดเจนว่าภาคการผลิตเยอรมันกำลังย้ายฐานออกจากตะวันตกไปจีนแบบครอบคลุมทั้งหมด

เหตุใดการลงทุนในสหรัฐฯ จึงลดลง

Reuters รายงานว่า IW เชื่อมโยงการลดลงในสหรัฐฯ กับความไม่แน่นอนในความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจข้ามแอตแลนติก และสภาพแวดล้อมเชิงนโยบายภายใต้รัฐบาลทรัมป์ ภาษีนำเข้าและความไม่แน่นอนของนโยบายการค้าทำให้บริษัทประเมินความคุ้มค่าของการสร้างโรงงาน การซื้อกิจการ หรือการตัดสินใจปรับห่วงโซ่อุปทานได้ยากขึ้น 1

ผลลัพธ์คือ เงินลงทุนโดยตรงของเยอรมนีในสหรัฐฯ สำหรับช่วงครึ่งปีแรกแตะระดับต่ำสุดในรอบ 3 ปี และการลดลงเกือบ 80% เมื่อเทียบกับครึ่งแรกของปี 2024 ตอกย้ำขนาดของการหดตัว แม้กระแสการลงทุนโดยตรงอาจผันผวนได้ในแต่ละช่วงเวลา 1

ทำไมบริษัทเยอรมันยังต้องลงทุนในจีน

เยอร์เกน มัทเทส นักเศรษฐศาสตร์ของ IW มองว่า หากบริษัทเยอรมันต้องการคงความสามารถในการแข่งขันในตลาดจีน ก็แทบไม่มีทางเลือกนอกจากต้องลงทุนต่อไป 17 สำหรับผู้ผลิตข้ามชาติ จีนไม่ใช่เพียงตลาดผู้บริโภคขนาดใหญ่ แต่ยังเป็นฐานการผลิตและพัฒนาสินค้าที่อาจจำเป็นต่อการแข่งกับคู่แข่งท้องถิ่น

IW ยังชี้ถึงเงินอุดหนุนจากภาครัฐจีนและเงินหยวนที่ประเมินว่าต่ำกว่ามูลค่า ว่าเป็นปัจจัยซึ่งอาจทำให้ต้นทุนการผลิตในจีนแข่งขันได้มากขึ้น แต่ข้อสรุปเหล่านี้เป็นการตีความของ IW ต่อสภาพการแข่งขัน ไม่ใช่ข้อพิสูจน์เชิงเหตุและผลจากตัวเลขกระแสการลงทุนเพียงอย่างเดียว

แนวโน้มนี้เริ่มมาก่อนตัวเลขครึ่งแรกปี 2026 แล้ว โดยการลงทุนของภาคธุรกิจเยอรมันในจีนสูงกว่า 7 พันล้านยูโรในปี 2025 ซึ่งเป็นระดับสูงสุดในรอบ 4 ปี ตามข้อมูลของ IW ที่ Reuters รายงาน

ความสัมพันธ์ทางการค้าทำให้ประเด็นนี้ยิ่งมีน้ำหนัก

จีนยังเป็นคู่ค้าสินค้ารายใหญ่ที่สุดของเยอรมนีในครึ่งแรกปี 2026 โดยมูลค่าการค้าสินค้ารวมระหว่างสองประเทศอยู่ที่ 125.5 พันล้านยูโร สูงกว่าสหรัฐฯ เล็กน้อยที่ 123.7 พันล้านยูโร ตามข้อมูลสำนักงานสถิติแห่งชาติเยอรมนี

ขนาดของความสัมพันธ์ทางการค้านี้ช่วยอธิบายว่าเหตุใดบริษัทจึงยังขยายธุรกิจในจีน แม้ความกังวลทางเศรษฐกิจและการเมืองจะเพิ่มขึ้น แต่ในอีกด้านหนึ่ง เยอรมนีก็ต้องเผชิญโจทย์สมดุลที่ยากขึ้น: ภาคธุรกิจต้องการเข้าถึงตลาดขนาดใหญ่ ขณะที่ผู้กำหนดนโยบายกังวลเรื่องการพึ่งพิง การแข่งขัน และความแข็งแกร่งของอุตสาหกรรมภายในประเทศ

ข้อมูลนี้บอกอะไร และยังบอกอะไรไม่ได้

ตัวเลขการลงทุนเพิ่มน้ำหนักให้ความกังวลเรื่องขีดความสามารถในการแข่งขันของภาคอุตสาหกรรมยุโรป โดยเฉพาะในอุตสาหกรรมที่ผู้ผลิตจีนเพิ่มกำลังการผลิตรวดเร็วและแข่งขันด้านราคาอย่างหนัก ตัวอย่างเช่น ผู้ผลิตรถยนต์เยอรมันเผชิญแรงกดดันจากยอดขายในจีนที่อ่อนแอลง การแข่งขันที่รุนแรงขึ้น และความตึงเครียดทางการค้าข้ามแอตแลนติก

แต่ข้อมูลนี้เพียงอย่างเดียว ยังพิสูจน์ไม่ได้ ว่างานหรือโรงงานในเยอรมนีกำลังย้ายไปจีน ว่าเงินอุดหนุนหรืออัตราแลกเปลี่ยนเป็นสาเหตุโดยตรงของการลงทุนที่เพิ่มขึ้น หรือว่าเงินทุกยูโรที่ไม่ได้ไปสหรัฐฯ ถูกนำไปลงทุนในจีน การลงทุนโดยตรงอาจรวมถึงกำไรสะสม ธุรกรรมด้านทุน และการจัดหาเงินทุนภายในกลุ่มบริษัท ไม่ได้หมายถึงการสร้างโรงงานใหม่เท่านั้น

คำถามเชิงนโยบายจึงกว้างกว่าแค่ตัวเลข 6 เดือน ฝ่ายนโยบายยุโรปต้องตัดสินใจว่าจะรับมือข้อกล่าวหาเรื่องการแข่งขันที่บิดเบือนและการพึ่งพิงเชิงยุทธศาสตร์อย่างไร โดยต้องชั่งน้ำหนักต้นทุนของมาตรการตอบโต้กับความสำคัญทางการค้าของตลาดจีน ข้อค้นพบของ IW ช่วยให้เห็นระดับการเชื่อมโยงของธุรกิจเยอรมันกับทั้งสองตลาด แต่ยังไม่อาจชี้ขาดได้ว่า ภาษีตอบโต้ การคัดกรองการลงทุน หรือมาตรการใดคือคำตอบที่เหมาะสมที่สุด