ยูเครนเตือนค่าใช้จ่ายสงครามพุ่งวันละ 190 ล้านดอลลาร์ รับมือฤดูหนาวที่ยากลำบาก

คำเตือนจากเจ้าหน้าที่ยูเครนในการประชุม Yalta European Strategy (YES) เมื่อเดือนกันยายน 2026 ไม่ได้จำกัดอยู่แค่ความเสี่ยงต่อระบบพลังงานในฤดูหนาว แต่ชี้ถึงวงจรกดดันทางเศรษฐกิจและการคลังที่รุนแรงขึ้น: สงครามมีค่าใช้จ่ายสูงขึ้น ขณะเดียวกันการโจมตีของรัสเซียต่อโครงสร้างพื้นฐาน อุตสาหกรรม และเส้นทางส่งออก ก็กำลังลดฐานรายได้ในประเทศซึ่งใช้จ่ายเพื่อทำสงคราม 113

สงครามวันละ 190 ล้านดอลลาร์

โรคโซลานา พิดลาซา ประธานคณะกรรมาธิการงบประมาณของรัฐสภายูเครน ระบุว่าต้นทุนสงครามของรัฐในปี 2026 อยู่ที่ประมาณ 190 ล้านดอลลาร์ต่อวัน เพิ่มจากราว 140 ล้านดอลลาร์ต่อวัน ในปี 2024 ตัวเลขนี้ยังไม่รวมอาวุธและความช่วยเหลือทางทหารที่พันธมิตรส่งมอบให้ในรูปสิ่งของ 14

ปัจจัยที่ทำให้รายจ่ายเพิ่มขึ้นมีทั้งเงินเฟ้อ ขนาดกองกำลังที่ใหญ่ขึ้น การใช้กระสุนที่มากขึ้น และเงินช่วยเหลือแก่ครอบครัวทหารที่เสียชีวิต 19

ตัวเลขงบประมาณในช่วง 8 เดือนแรกสะท้อนช่องว่างดังกล่าวอย่างชัดเจน ยูเครนใช้จ่ายด้านความมั่นคงแห่งชาติและกลาโหมเกือบ 42,000 ล้านดอลลาร์ โดยไม่รวมความช่วยเหลือทางทหารแบบสิ่งของจากต่างประเทศ แต่ระดมรายได้ภายในประเทศและกู้ยืมจากแหล่งในประเทศได้เพียงราว 39,000 ล้านดอลลาร์ 113

พิดลาซากล่าวว่า ยูเครนไม่สามารถครอบคลุมแม้แต่ค่าใช้จ่ายทางทหารพื้นฐานด้วยทรัพยากรภายในประเทศได้ครบถ้วนเหมือนในปีก่อน ๆ อีกต่อไป ซึ่งรวมถึงภาระที่เกี่ยวข้องกับเงินเดือนทหาร จึงต้องพึ่งเงินทุนระหว่างประเทศเพื่อช่วยอุดช่องว่าง 13

เหตุใดฤดูหนาวจึงน่ากังวลเป็นพิเศษ

การโจมตีของรัสเซียกำลังกดดันทั้งโครงสร้างพื้นฐานที่จับต้องได้ และความสามารถของยูเครนในการเก็บรายได้ภาษี ใน 8 เดือนแรกของปี 2026 รายได้ภายในประเทศต่ำกว่าเป้าหมาย 1,350 ล้านดอลลาร์ โดยประมาณหนึ่งในสี่ของส่วนขาดนี้เกิดขึ้นในเดือนสิงหาคมเพียงเดือนเดียว ตามข้อมูลของพิดลาซา 1

โอเล็กซานเดอร์ คราฟเชนโก รัฐมนตรีเศรษฐกิจยูเครน ประเมินว่าการโจมตีของรัสเซียสร้างความเสียหายโดยตรงต่อโครงสร้างพื้นฐานและสินทรัพย์ถาวรในปี 2026 เกือบ 10,000 ล้านดอลลาร์ ส่วนผลกระทบทางเศรษฐกิจในวงกว้างจากการโจมตีและการปิดกั้นท่าเรือทะเลดำโดยพฤตินัย อยู่ที่ราว 1.5 จุดเปอร์เซ็นต์ของ GDP 1

สำนักข่าว Reuters รายงานว่า กรุงเคียฟเผชิญการโจมตีด้วยโดรนเกือบต่อเนื่องนานกว่า 2 สัปดาห์ ส่งผลกระทบต่อชีวิตประจำวัน ตลอดจนการทำงานของภาครัฐและธุรกิจ 1

ประเด็นสำคัญคือ การโจมตีพลังงาน โลจิสติกส์ และกำลังการผลิตสร้างความเสียหายสองชั้น คือรัฐต้องใช้งบซ่อมแซมมากขึ้น ขณะที่รายได้ในอนาคตกลับลดลง ส่งผลให้มีพื้นที่ทางการคลังน้อยลงในการจัดหาเงินเพื่อการป้องกันประเทศ บริการสาธารณะ และการเตรียมพร้อมรับฤดูหนาวพร้อมกัน

รายได้ส่งออก 40,000 ล้านดอลลาร์อยู่ในความเสี่ยง

สินค้าส่งออกหลักผ่านทะเลดำของยูเครน ได้แก่ สินค้าเกษตร และเหล็กกับผลิตภัณฑ์เหล็ก เจ้าหน้าที่เตือนว่าการโจมตีที่ทวีความรุนแรงในภาคใต้ได้ปิดกั้นท่าเรืออย่างมีผลในทางปฏิบัติ ทำให้รายได้จากการส่งออกราว 40,000 ล้านดอลลาร์ ตกอยู่ในความเสี่ยง 1

สำหรับเศรษฐกิจในภาวะสงคราม ผลกระทบจากการส่งออกสะดุดไม่ได้หมายถึงรายได้การค้าหายไปเท่านั้น แต่ยังบั่นทอนธุรกิจที่จ้างงานและเสียภาษี ลดเงินตราต่างประเทศไหลเข้า และทำให้รัฐจัดหาเงินสำหรับการนำเข้าและการซ่อมแซมได้ยากขึ้น ตัวเลขรายได้งบประมาณที่ต่ำกว่าแผนจึงสะท้อนว่าแรงกดดันด้านทหารและเศรษฐกิจกำลังเชื่อมโยงกันมากขึ้น 1

ทางออกที่กำลังเดินหน้า: ซ่อมแซม กระจายความเสี่ยง และหาเงินทุนจากภายนอก

วาระเร่งด่วนของยูเครนคือทำให้ระบบสำคัญยังดำเนินต่อไปได้ตลอดฤดูหนาว ควบคู่กับการหาเงินทุนเพิ่ม มาตรการที่ Reuters รายงานรวมถึงการชะลอหรือลดรายจ่ายที่ไม่เกี่ยวกับการทหาร การขอความช่วยเหลือเพิ่มจากชาติตะวันตก การกระจายศูนย์ระบบพลังงานและโลจิสติกส์ การพัฒนาการขนส่งข้ามพรมแดน และการพิจารณาประกันความเสี่ยงสงครามที่รัฐสนับสนุนสำหรับภาคธุรกิจ 1

ลำดับความสำคัญของการฟื้นฟู ได้แก่ การป้องกันภัยทางอากาศ การซ่อมและกระจายศูนย์ระบบไฟฟ้าและโลจิสติกส์ การเสริมคลังเก็บสินค้าเกษตรและสภาพคล่องแก่ธุรกิจ ตลอดจนการฟื้นฟูโรงงานอุตสาหกรรมและท่าเรือที่เสียหายในระยะต่อไป 1

ด้านพลังงาน กลุ่มนอร์ดิก-บอลติก 8 ประเทศ หรือ NB8 ระบุว่าจะทำงานเพื่อจัดหาความช่วยเหลือเพิ่มเติมทั้งด้านการเงิน วัสดุ และเทคนิคแก่ภาคพลังงานยูเครนก่อนฤดูหนาว

ทรัพย์สินรัสเซียที่ถูกอายัด: สำคัญ แต่ยังไม่มีข้อยุติ

ยูเครนยังผลักดันให้พันธมิตรยุโรปใช้ทรัพย์สินของรัฐรัสเซียที่ถูกอายัดเพื่อสนับสนุนการป้องกันประเทศและการฟื้นฟู มีทรัพย์สินของธนาคารกลางรัสเซียมากกว่า 2 แสนล้านยูโร ถูกอายัดอยู่ในสหภาพยุโรป แต่การนำเงินต้นมาใช้ยังเป็นประเด็นถกเถียง โดยเบลเยียมได้แสดงข้อคัดค้านและความกังวลต่อแนวทางดังกล่าว

สหภาพยุโรปได้ขยับไปใช้ กำไรส่วนเกิน ที่เกิดจากทรัพย์สินธนาคารกลางรัสเซียซึ่งถูกอายัดเพื่อการป้องกันประเทศของยูเครน อย่างไรก็ดี การใช้กำไรนั้นแตกต่างจากการยึดหรือใช้เงินต้นของทรัพย์สินโดยตรง

ความหมายของคำเตือนจากเวที YES

สาระหลักของคำเตือนคือ ยูเครนกำลังเข้าสู่ฤดูหนาวที่ความต้องการทางทหาร ความเสียหายต่อโครงสร้างพื้นฐานพลังงาน การส่งออกที่ติดขัด และรายรับภาครัฐที่อ่อนลง จะเสริมแรงกดดันซึ่งกันและกัน ดังนั้น ตัวเลข 190 ล้านดอลลาร์ต่อวันจึงไม่ใช่เพียงค่าใช้จ่ายด้านกลาโหม แต่เป็นภาพสะท้อนว่าความสามารถในการจัดหาเงินภายในประเทศกำลังถูกต้นทุนสงครามและความเสียหายทางเศรษฐกิจแซงหน้า 113

รายงานที่มีให้ไม่ได้ยืนยันรายละเอียดของแพ็กเกจใหม่จากธนาคารโลกที่ประกาศเฉพาะในเวที YES และไม่ได้บันทึกคำแถลงเฉพาะเจาะจงของประธานาธิบดีโวโลดีมีร์ เซเลนสกีเกี่ยวกับการโจมตีตอบโต้ระบบพลังงานของรัสเซียในเวทีดังกล่าวโดยตรง อย่างไรก็ตาม Reuters รายงานแยกต่างหากว่า เซเลนสกีกล่าวว่ายูเครนพร้อมยุติการโจมตีรัสเซีย หากพันธมิตรรับประกันได้ว่ามอสโกจะหยุดโจมตีสถานีพลังงาน โครงสร้างพื้นฐาน และเส้นทางลำเลียงอาหารของยูเครน ท่าทีนี้ตอกย้ำความกังวลก่อนฤดูหนาว เพราะการปกป้องพลังงานและโครงสร้างพื้นฐานสำคัญเป็นหัวใจของความอยู่รอดของพลเรือน กิจกรรมทางเศรษฐกิจ และศักยภาพในการทำสงครามของประเทศ