คุชเนอร์ชี้ สหรัฐฯ ใช้แรงสะท้อนจากการโจมตีโดฮา กดดันอิสราเอลสู่ข้อตกลงกาซา

จาเร็ด คุชเนอร์ ผู้แทนของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ระบุว่า รัฐบาลสหรัฐฯ มองผลสะเทือนทางการทูตหลังอิสราเอลโจมตีเป้าหมายผู้นำฮามาสในกรุงโดฮาของกาตาร์ เมื่อเดือนกันยายน 2025 เป็นเครื่องมือต่อรอง เขากล่าวว่าปฏิบัติการดังกล่าวไม่สำเร็จในทางทหาร ทำให้อิสราเอลถูกโดดเดี่ยวบนเวทีโลก และเปิดช่องให้วอชิงตันกดดันเยรูซาเล็มให้รับข้อตกลงหยุดยิงและปล่อยตัวประกันในกาซา 315

คุชเนอร์อธิบายอย่างไร

คุชเนอร์เรียกการโจมตีโดฮาว่าเป็น “เรื่องเลวร้าย” และบอกว่า “ไม่ประสบความสำเร็จในฐานะปฏิบัติการทางทหาร” จนทำให้อิสราเอล “โดดเดี่ยวในระดับโลก” จากนั้นผู้เจรจาสหรัฐฯ จึงใช้สถานการณ์นี้ “ผลักดันพวกเขาไปสู่ข้อตกลง ซึ่งวันนี้พวกเขาค่อนข้างพอใจ” 313

สาระสำคัญในคำอธิบายของเขาไม่ใช่ว่าการโจมตีทำให้เกิดข้อตกลงเพราะประสบความสำเร็จทางทหาร แต่เป็นเพราะผลทางการเมืองจากปฏิบัติการ ได้แก่ การประณามจากนานาชาติและสถานะทางการทูตที่อ่อนแอลงของอิสราเอล ซึ่งกลายเป็นแรงต่อรองให้สหรัฐฯ เดินหน้าข้อตกลงที่มีการหารือกันอยู่แล้ว 915

การโจมตีเมื่อวันที่ 9 กันยายน 2025 มุ่งเป้าไปยังบุคคลของฮามาสในกรุงโดฮา ฮามาสระบุว่าผู้นำระดับสูงรอดชีวิต ขณะที่สมาชิกฮามาสระดับล่าง 5 คนและเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยกาตาร์ 1 คนเสียชีวิต ตามรายงานที่ BBC อ้างถึง กาตาร์ประณามการโจมตีว่าเป็นการละเมิดอธิปไตยของตน 1719

ต่อมาในเดือนเดียวกัน ตามคำชี้แจงของทำเนียบขาวที่ BBC รายงาน นายกรัฐมนตรีเบนจามิน เนทันยาฮูบอกนายกรัฐมนตรีกาตาร์ว่า เขาเสียใจต่อการเสียชีวิตของเจ้าหน้าที่กาตาร์และการละเมิดอธิปไตยของกาตาร์ พร้อมยืนยันว่าอิสราเอลจะไม่ปฏิบัติการเช่นนี้อีก 17

ลิคุดเสนอคำอธิบายอีกแบบ

พรรคลิคุดของเนทันยาฮูไม่เห็นด้วยกับการตีความของคุชเนอร์ พรรคระบุว่าการตัดสินใจขยายปฏิบัติการในกาซาซิตี การโจมตีผู้นำฮามาสในกาตาร์ และแรงกดดันจากทรัมป์ร่วมกัน ทำให้ฮามาสยกเลิกข้อเรียกร้องและยอมปล่อยตัวประกันที่เหลือ

จึงเป็นการอธิบายเหตุและผลที่ต่างกันโดยสิ้นเชิง

• มุมของคุชเนอร์: ความล้มเหลวของปฏิบัติการและความโดดเดี่ยวที่ตามมา เพิ่มอำนาจต่อรองของสหรัฐฯ เหนืออิสราเอล 313
• มุมของลิคุด: แรงกดดันทางทหารของอิสราเอล รวมถึงปฏิบัติการที่โดฮา แสดงให้ฮามาสเห็นว่าผู้นำของตนไม่มีที่หลบภัยปลอดภัย และเพิ่มแรงกดดันต่อฮามาส

ทั้งสองฝ่ายกำลังเสนอการประเมินทางการเมืองของตนเอง ไม่ใช่หลักฐานอิสระที่พิสูจน์ได้ว่ามีการกระทำใดเพียงอย่างเดียวเป็นตัวบังคับให้เกิดข้อตกลง

เหตุใดการปฏิบัติตามข้อตกลงจึงยังชะงัก

ข้อพิพาทหลักขยับจากการบรรลุข้อตกลงหยุดยิงและตัวประกันในระยะแรก ไปสู่คำถามว่า กาซาจะเดินหน้าต่ออย่างไร แผนงานที่สหรัฐฯ สนับสนุนวางภาพให้ฮามาสสละอาวุธและอำนาจปกครอง อิสราเอลถอนกำลัง ขณะที่โครงสร้างการปกครองของชาวปาเลสไตน์เข้ามาแทนที่ฮามาส และอาจมีการวางกำลังเพื่อรักษาเสถียรภาพจากนานาชาติ

อย่างไรก็ดี ทั้งสองฝ่ายขัดแย้งกันเรื่องลำดับก่อนหลัง Reuters รายงานเมื่อเดือนสิงหาคม 2026 ว่าการเจรจาจบลงโดยไม่มีความคืบหน้า เนื่องจากอิสราเอลและฮามาสยังยืนกรานข้อเรียกร้องหลักของตน กรอบที่มีการรายงานพูดถึงการปลดอาวุธของฮามาสเป็นระยะควบคู่กับการถอนทหารอิสราเอล แต่ฮามาสระบุว่าการดำเนินการต้องเริ่มหลังอิสราเอลปฏิบัติตามพันธกรณีของตนก่อน

ฝ่ายอิสราเอลยืนยันว่าจะไม่ปรับกำลังหรือถอนกำลังเพิ่ม จนกว่าฮามาสจะถูกปลดอาวุธอย่างครอบคลุม เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ และอิสราเอลยังเชื่อมการฟื้นฟูกาซาเข้ากับการทำให้พื้นที่ปลอดทหารด้วย

ปมที่สำคัญกว่าคือระยะต่อไป

คำพูดของคุชเนอร์ช่วยอธิบายว่า ในมุมของเขา ข้อตกลงเดือนตุลาคม 2025 เกิดขึ้นได้อย่างไร: ผู้เจรจาสหรัฐฯ ใช้ความเปราะบางทางการทูตของอิสราเอลหลังเหตุการณ์โดฮาเพื่อให้เกิดการขยับ ขณะที่พรรครัฐบาลอิสราเอลมองเหตุการณ์เดียวกันว่าเป็นส่วนหนึ่งของยุทธศาสตร์กดดันฮามาส

แต่โจทย์ที่ยังไม่มีคำตอบและมีผลมากกว่าคือการนำข้อตกลงไปปฏิบัติจริง การเปลี่ยนผ่านที่ยั่งยืนขึ้นอยู่กับการปลดอาวุธที่ตรวจสอบได้ กรอบเวลาและขอบเขตการถอนกำลังของอิสราเอล การฟื้นฟูพื้นที่ และความสามารถของโครงสร้างบริหารใหม่ที่ไม่ใช่ฮามาสในการเข้ารับอำนาจปกครองกาซา