airBaltic ยื่น Chapter 11: วิกฤตราคาน้ำมันเชื้อเพลิงซ้ำเติมหนี้และสภาพคล่อง

การยื่นขอคุ้มครองตาม Chapter 11 ของ airBaltic ไม่ได้เกิดจากปัจจัยเดียว แต่เป็นจุดที่ปัญหาสภาพคล่องและภาระหนี้ที่สะสมอยู่เดิม ถูกซ้ำเติมอย่างหนักจากต้นทุนน้ำมันเครื่องบินที่พุ่งขึ้นเพราะผลกระทบของสงครามอิหร่าน สายการบินยังเผชิญผลจากการสูญเสียตลาดผู้โดยสารต่อเครื่องในรัสเซีย เบลารุส และยูเครน ขณะที่ขนาดฝูงบินถูกวางไว้สำหรับแผนเติบโตที่ไม่สอดคล้องกับสภาพตลาดในเวลานั้น 25

Chapter 11 คือกระบวนการปรับโครงสร้างภายใต้การกำกับของศาลสหรัฐฯ ไม่ใช่การเลิกกิจการในทันที โดย airBaltic ยื่นคำร้องต่อศาลล้มละลายสหรัฐฯ เขตภาคใต้ของนิวยอร์ก เพื่อซื้อเวลาและรักษาการบินไว้ระหว่างเจรจากับเจ้าหนี้และผู้ให้เช่าเครื่องบิน 25

อะไรทำให้สถานการณ์ไปต่อยาก

แม้ airBaltic มีรายได้ปี 2025 ราว 779.3 ล้านยูโร แต่บริษัทขาดทุนสุทธิ 44.3 ล้านยูโร และรายงานผลขาดทุนไตรมาสแรกปี 2026 ราว 70 ล้านยูโร ภาระหนี้ที่มีแหล่งเงินทุนรองรับและหนี้ตามสัญญาเช่าการเงินรวมประมาณ 583 ล้านดอลลาร์ จึงยิ่งชำระได้ยากขึ้น เมื่อค่าน้ำมันสูงขึ้นและเงินสดตึงตัว 25

ความพยายามแก้ปัญหานอกศาลไม่สำเร็จ สายการบินเคยเสนอจัดหาเงินใหม่สูงสุด 257 ล้านยูโร ในรูปหนี้ระดับ super-senior ซึ่งจะมีสิทธิได้รับชำระคืนก่อนหุ้นกู้เดิมที่ครบกำหนดปี 2029 แต่ผู้ถือหุ้นกู้ไม่ยอมรับหรือไม่อาจตกลงกันได้ ฟิทช์ เรทติ้งส์ระบุว่าทางเลือกของสายการบินจะ “ค่อนข้างจำกัด” หากไม่ได้รับเงินทุนภายนอก และประเมินว่าต้องใช้เงินระยะสั้น 156 ล้านยูโร 14

เงิน 350 ล้านยูโรช่วยอะไรระหว่างฟื้นฟูกิจการ

airBaltic ได้คำมั่นวงเงิน 350 ล้านยูโร ในรูปแบบ debtor-in-possession financing หรือ DIP financing จากกลุ่มผู้ให้กู้ รวมถึง Strategic Value Partners, Barclays, Hayfin Capital Management, Morgan Stanley และ Oaktree Capital Management 23

เงิน DIP เป็นเงินกู้สำหรับบริษัทที่อยู่ในกระบวนการ Chapter 11 เพื่อให้กิจการยังเดินต่อได้ ในกรณีนี้จะใช้รักษาสภาพคล่องสำหรับค่าแรงพนักงาน ผู้จัดหาเชื้อเพลิง ค่าธรรมเนียมสนามบิน และผู้ให้เช่าเครื่องบิน รายงานระบุว่าต้นทุนเงินกู้อยู่ที่ราว 12% ซึ่งสูง แต่มีเป้าหมายป้องกันไม่ให้เกิดการหยุดบินอย่างไร้ระเบียบ ระหว่างที่บริษัทต่อรองลดหรือแก้ไขข้อเรียกร้องด้านหนี้และสัญญาเช่า 27

แผนจัดการหนี้และฝูงบิน

กระบวนการภายใต้ศาลจะเปิดทางให้ airBaltic เจรจากับผู้ถือหุ้นกู้และผู้ให้เช่าเครื่องบินเกี่ยวกับภาระรวมราว 583 ล้านดอลลาร์ ทางเลือกอาจรวมถึงการแลกหนี้ การขยายอายุหนี้ การเจรจาสัญญาเช่าใหม่ การคืนสินทรัพย์ และ/หรือการแปลงหนี้เป็นทุน ทั้งหมดนี้ยังเป็นเรื่องต้องเจรจา ไม่ได้หมายความว่าจะเกิดขึ้นแน่นอน 14

ในด้านการดำเนินงาน บริษัทวางเป้าหมายปรับปรุงกำไรปีละประมาณ 44 ล้านยูโร ผ่านการลดเส้นทาง ลดต้นทุนคงที่ และเพิ่มประสิทธิภาพ รวมถึงลดฝูงบิน Airbus A220-300 จาก 54 ลำ เหลือประมาณ 36 ลำ ภายในสิ้นปี 2026 ประเด็นหลักจึงไม่ใช่การมีเครื่องบินหลายรุ่น เพราะสายการบินใช้ A220 เพียงรุ่นเดียวซึ่งช่วยให้การปฏิบัติการมีประสิทธิภาพ แต่เป็นการมีจำนวนเครื่องบินมากเกินไปเมื่อเครือข่ายและเศรษฐศาสตร์ด้านเชื้อเพลิงเปลี่ยนไป 58

บริษัทตั้งเป้าออกจากกระบวนการ Chapter 11 ภายใน มิถุนายน 2027 อย่างไรก็ดี ความเสี่ยงยังสูง เพราะมีรายงานว่ากลุ่มเจ้าหนี้บางส่วนต้องการให้ชำระบัญชี และอันดับเครดิตของสายการบินอยู่ที่ระดับ CCC- 14

ผู้โดยสารต้องกังวลหรือไม่

ณ เวลาที่ยื่นคำร้อง นี่ไม่ใช่การปิดสายการบิน airBaltic ระบุว่าเที่ยวบิน ตั๋วโดยสาร การบริการลูกค้า และการดำเนินงานตามปกติจะดำเนินต่อไปในระหว่างการปรับโครงสร้าง 713

ส่วนโครงสร้างผู้ถือหุ้นอาจเปลี่ยนได้ ลัตเวียยังถือหุ้นควบคุม 88.37% และ Lufthansa ถือ 10% ดังนั้นการฟื้นฟูอาจมีทั้งการเพิ่มทุน การขายหุ้นหรือการลดสัดส่วนของรัฐ การเพิ่มบทบาทของ Lufthansa หรือการหานักลงทุนเชิงกลยุทธ์รายอื่น แต่ยังไม่มีทางเลือกใดได้รับการยืนยัน 5

สรุปคือ airBaltic เลือกเปลี่ยนจากภาวะเสี่ยงขาดสภาพคล่องและความขัดแย้งกับเจ้าหนี้ที่ใกล้เข้ามา ไปสู่การคุ้มครองของศาลพร้อมเงินทุน DIP ที่มีต้นทุนสูง ความสำเร็จของแผนขึ้นอยู่กับการลดขนาดฝูงบินและต้นทุนได้รวดเร็วพอ การกลับมาสร้างกำไรอย่างยั่งยืน และการโน้มน้าวเจ้าหนี้กับผู้สนับสนุนทุนว่าแผนฟื้นฟูให้มูลค่าดีกว่าการชำระบัญชี