อิรักทยอยเปิดด่านชายแดนอิหร่าน หลังเหตุโดรนโจมตีท่อน้ำมันซาอุฯ

อิรักเริ่มทยอยเปิดด่านชายแดนกับอิหร่านอีกครั้ง หลังปิดระยะสั้นเพื่อสืบสวนเหตุโดรนโจมตีท่อส่งน้ำมัน East-West ของซาอุดีอาระเบีย ซึ่งทั้งรัฐบาลแบกแดดและริยาดระบุว่าโดรนถูกปล่อยจากดินแดนอิรัก การตัดสินใจนี้มีเป้าหมายสองด้าน คือเร่งอุดช่องโหว่ด้านความมั่นคงเพื่อป้องกันเหตุซ้ำและลดความเสี่ยงของการยกระดับความขัดแย้ง ขณะเดียวกันก็ไม่ให้เส้นทางเดินทางและการค้าสำคัญระหว่างอิรักกับอิหร่านถูกตัดขาดเป็นเวลานาน 211

กำหนดการเปิดด่าน

• ผู้โดยสาร: ด่าน ชาลัมเชห์ และ อัล-ชีบ กลับมารับผู้โดยสารเวลา 06.00 น. ของวันอาทิตย์ที่ 13 กันยายน
• การค้าและขนส่งสินค้า: ด่านชาลัมเชห์มีกำหนดกลับมาเปิดเวลา 06.00 น. วันจันทร์ที่ 14 กันยายน, ด่านมันดาลีเวลา 06.00 น. วันอังคารที่ 15 กันยายน และด่านอัล-ชีบเวลา 06.00 น. วันพฤหัสบดีที่ 17 กันยายน 11

ในช่วงปิดด่าน ด่าน ซูร์บาติยาห์ และ อัล-มุนดาริยาห์ ยังคงรองรับทั้งผู้โดยสารและสินค้าตลอด 24 ชั่วโมง ขณะที่ด่าน บัชมักห์ ในเขตเคอร์ดิสถานของอิรักก็ยังดำเนินการตามปกติ 11

มาตรการความมั่นคงหลังพบอุปกรณ์ปล่อยโดรน

เจ้าหน้าที่อิรักพบอุปกรณ์หรือแท่นปล่อยโดรนใกล้ด่านอัล-ชีบ ในจังหวัดไมซานซึ่งติดชายแดนอิหร่าน จากนั้นจึงเพิ่มการทำงานด้านข่าวกรอง การตรวจค้น และการทบทวนระบบควบคุมชายแดน 118

นายกรัฐมนตรีอาลี อัล-ไซดี ปลดผู้บัญชาการปฏิบัติการจังหวัดไมซาน และสั่งตั้งคณะสอบสวนหน่วยงานดังกล่าว ต่อมายังมีการปลดผู้บัญชาการตำรวจระดับจังหวัดและส่งเจ้าหน้าที่ความมั่นคงระดับสูงเข้ากระบวนการสอบสวน 118

อย่างไรก็ดี การระบุตัวผู้ก่อเหตุยังไม่มีข้อยุติ ไม่มีองค์กรใดประกาศอ้างความรับผิดชอบ ขณะที่ Islamic Resistance in Iraq ซึ่งเป็นชื่อเรียกรวมของกลุ่มติดอาวุธอิรักที่ฝักใฝ่อิหร่าน ปฏิเสธว่าไม่ได้เกี่ยวข้อง หลักฐานที่เปิดเผยในขณะนั้นจึงยืนยันได้ว่าจุดปล่อยอยู่ในอิรัก แต่ยังไม่ใช่หลักฐานสาธารณะที่ชี้ชัดว่าใครเป็นผู้ลงมือ 11

การทูต: ร่วมสอบสวนและชะลอการตอบโต้

อิหร่านขอให้อิรักทำการสอบสวนร่วมเกี่ยวกับจุดปล่อยโดรนใกล้ชายแดนร่วม และอิรักอนุมัติคำขอดังกล่าว ขณะเดียวกัน ซาอุดีอาระเบียยอมรับคำขอของแบกแดดให้ชะลอการตอบโต้ทางทหารในทันที เพื่อเปิดทางให้อิรักระบุตัวผู้รับผิดชอบและดำเนินการหยุดยั้งการปล่อยโดรนเพิ่มเติม 511

อัล-ไซดีวางกรอบจุดยืนของรัฐบาลว่า อิรักจะไม่เป็น “สนามแข่งขันระหว่างรัฐ” และจะไม่ยอมให้ดินแดนของตนกลายเป็นฐานโจมตีประเทศเพื่อนบ้าน แนวทางนี้จึงเป็นการยืนยันอำนาจรัฐและคุมเข้มชายแดน ควบคู่กับการรักษาการเดินทางของประชาชนและการค้ากับอิหร่าน 11

เหตุใดเหตุการณ์นี้จึงกดดันอิรักเป็นพิเศษ

ซาอุดีอาระเบียปิดท่อส่งน้ำมัน East-West ชั่วคราวหลังถูกโจมตี เส้นทางนี้มีความสำคัญมากขึ้น เพราะเป็นช่องทางส่งออกน้ำมันที่ช่วยลดการพึ่งพาช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเผชิญความติดขัดอยู่แล้ว เหตุโจมตีจึงเพิ่มแรงกดดันต่ออิรักให้แสดงว่าตนสามารถป้องกันไม่ให้ดินแดนของประเทศกลายเป็นชนวนขยายความขัดแย้งในภูมิภาคได้ 13