ซาอุฯ ปิดท่อส่งน้ำมันตะวันออก-ตะวันตกชั่วคราว หลังโดรนจากอิรักโจมตี

ซาอุดีอาระเบียระบุว่า โดรนหลายลำที่ปล่อยจากดินแดนอิรักโจมตีท่อส่งน้ำมันตะวันออก-ตะวันตก (East-West pipeline) ส่งผลให้มีผู้บาดเจ็บและเกิดความเสียหายในเขตริยาดและมะดีนะฮ์ ทางการจึงหยุดเดินท่อชั่วคราวในฐานะมาตรการป้องกันไว้ก่อน เหตุการณ์นี้ทำให้โครงสร้างพื้นฐานพลังงานภายในประเทศกลายเป็นประเด็นความมั่นคงระดับภูมิภาคทันที 1217

เกิดอะไรขึ้น

กระทรวงการต่างประเทศซาอุดีอาระเบียระบุว่า การโจมตีเมื่อวันพฤหัสบดีมุ่งเป้าไปยังท่อส่งน้ำมันตะวันออก-ตะวันตกในพื้นที่ริยาดและมะดีนะฮ์ โดยใช้โดรนหลายลำที่มาจากอิรัก แหล่งข่าวจากกระทรวงพลังงานซาอุฯ ระบุว่ามีการหยุดเดินท่อเป็นการชั่วคราวเพื่อป้องกันความเสี่ยงเพิ่มเติม 1217

ท่อส่งสายนี้มีความสำคัญต่อการส่งออกน้ำมันของซาอุฯ เพราะเป็นเส้นทางลำเลียงน้ำมันข้ามประเทศไปยังชายฝั่งทะเลแดง จึงช่วยลดการพึ่งพาเส้นทางผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นจุดผ่านทางทะเลที่มีความอ่อนไหวต่อความขัดแย้งในภูมิภาค 17

อิรักยืนยันจุดปล่อยโดรน แต่ยังไม่มีการระบุกลุ่มผู้ก่อเหตุ

รัฐบาลอิรักยืนยันว่าการโจมตีมีต้นทางจากดินแดนของตน โดยจุดปล่อยอยู่ในจังหวัดไมซาน ทางตอนใต้ของประเทศ ใกล้ชายแดนอิหร่าน นายกรัฐมนตรีอาลี อัล-ไซดี สั่งตั้งคณะสอบสวนหน่วยบัญชาการปฏิบัติการไมซาน และปลดผู้บัญชาการของหน่วยดังกล่าว 48

อย่างไรก็ดี การยืนยันต้นทางของโดรนไม่ได้เท่ากับการระบุตัวผู้ลงมือ ซาอุฯ ระบุเพียงว่าโดรนมาจากอิรัก ซึ่งเป็นประเทศที่มีกลุ่มติดอาวุธหนุนหลังอิหร่านปฏิบัติการอยู่ และเคยมีรายงานเรื่องข้อกล่าวหาต่อกลุ่มลักษณะนี้มาก่อน แต่ทั้งซาอุฯ และอิรักยังไม่ได้เปิดเผยชื่อกลุ่มที่รับผิดชอบ และยังไม่มีกลุ่มใดออกมาอ้างความรับผิดชอบต่อเหตุโจมตี 1712

ทำไมซาอุฯ จึงชะลอการตอบโต้

ซาอุดีอาระเบียระบุว่าจะยังไม่ตอบโต้ในระยะแรก ตามคำขอของนายกรัฐมนตรีอิรัก เพื่อเปิดทางให้แบกแดดสืบสวนและดำเนินการต่อผู้เกี่ยวข้อง แต่ริยาดย้ำว่ายังคงสงวนสิทธิ์ใช้มาตรการที่จำเป็นเพื่อปกป้องความมั่นคง ดินแดน โครงสร้างพื้นฐาน และประชาชนของประเทศ 141

อิรักประณามการโจมตีเช่นกัน โดยยืนยันว่าไม่ยอมให้ดินแดนหรือน่านฟ้าของตนถูกใช้เป็นฐานปล่อยการโจมตีประเทศอื่น

ปฏิกิริยาจากภูมิภาค

สภาความร่วมมือรัฐอ่าวอาหรับ หรือ GCC, องค์การความร่วมมืออิสลาม หรือ OIC และสันนิบาตมุสลิมโลก ต่างแสดงความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกับซาอุฯ โดย GCC ระบุว่าการโจมตีเป็นการยกระดับสถานการณ์ที่อันตราย กระทบต่อความมั่นคง อธิปไตย และสถานที่สำคัญของซาอุดีอาระเบีย

รายงานยังระบุถึงการประณามจากหลายประเทศ รวมถึงปากีสถาน อียิปต์ อิรัก จอร์แดน ซีเรีย โอมาน สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ กาตาร์ คูเวต บาห์เรน และปาเลสไตน์ ขณะที่สันนิบาตอาหรับมองว่าการมุ่งโจมตีโครงสร้างพื้นฐานของซาอุฯ เป็นการละเมิดอธิปไตยและหลักกฎหมายระหว่างประเทศ 18

การปิดท่อชั่วคราวสำคัญอย่างไร

การหยุดเดินท่อชั่วคราวไม่ได้หมายความว่าซาอุฯ จะสูญเสียศักยภาพส่งออกน้ำมันอย่างถาวร แต่เหตุการณ์นี้สะท้อนความเปราะบางของเส้นทางที่ถูกออกแบบให้เป็นทางเลือก เมื่อเส้นทางเดินเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซเผชิญความเสี่ยง ท่อส่งตะวันออก-ตะวันตกมีคุณค่าเพราะสามารถขนส่งน้ำมันผ่านแผ่นดินซาอุฯ ไปยังฝั่งทะเลแดงได้ 17

ข้อเท็จจริงที่ยืนยันได้ในขณะนี้มีอยู่ชัดเจนว่า มีผู้บาดเจ็บและความเสียหาย เกิดการหยุดเดินท่อชั่วคราว และอิรักเปิดการสอบสวน แต่ยังไม่มีหลักฐานสาธารณะที่ยืนยันว่ากลุ่มติดอาวุธใดเป็นผู้ก่อเหตุ หรือพิสูจน์ความเชื่อมโยงโดยตรงกับพัฒนาการด้านการทูตและความมั่นคงอื่น ๆ ในภูมิภาค.