คลังอาวุธ EMCO ในบัลแกเรียเกิดระเบิดครั้งที่สองในรอบกว่าหนึ่งเดือน

เหตุเพลิงไหม้และการระเบิดครั้งที่สองที่คลังเก็บกระสุนของบริษัท EMCO เกิดขึ้นในช่วงข้ามคืนวันที่ 11 ต่อเนื่องถึง 12 กันยายน ใกล้หมู่บ้านกอร์นี วาร์พิชเต (Gorni Varpishte) และซาเรวา ลิวาดา (Tsareva Livada) ในแคว้นกาบรอโว ทางตอนกลางของบัลแกเรีย เหตุนี้เกิดขึ้นเพียงกว่าหนึ่งเดือนหลังเหตุลักษณะคล้ายกันที่โรงงานอีกแห่งของบริษัทใกล้หมู่บ้านเบลิตซา ไม่มีรายงานผู้เสียชีวิตหรือผู้บาดเจ็บ แต่สาเหตุยังไม่เป็นที่ยืนยัน และทางการกำลังตรวจสอบความเป็นไปได้เรื่องการก่อวินาศกรรม รวมถึงความเชื่อมโยงกับเหตุเมื่อเดือนสิงหาคม 138

ไฟลามจากคลังหนึ่งไปสู่อีกสองคลัง

พื้นที่ดังกล่าวมีคลังเก็บทั้งหมด 11 แห่ง ไฟเริ่มต้นที่คลังหนึ่งแห่ง ก่อนลามไปยังคลังข้างเคียงอีก 2 แห่ง จนกระสุนที่เก็บไว้ภายในเกิดระเบิดเป็นระยะ 37

EMCO ระบุว่าที่นี่เก็บทั้งกระสุนและดินปืน ผู้คุม 2 คนสามารถอพยพออกจากพื้นที่ได้อย่างปลอดภัย และไม่มีผู้บาดเจ็บหรือเสียชีวิต 310 ทางการท้องถิ่นระบุว่าสามารถควบคุมไฟได้อย่างรวดเร็ว โดยไฟไม่ลามไปยังทรัพย์สินอื่นหรือพื้นที่ป่า จึงไม่มีอันตรายฉุกเฉินต่อประชาชนในบริเวณใกล้เคียง 89

อย่างไรก็ดี แหล่งจุดไฟและผู้ที่อาจต้องรับผิดชอบยังไม่ถูกระบุ กระทรวงมหาดไทยบัลแกเรียกำลังพิจารณาความเป็นไปได้ของการก่อวินาศกรรมและความเกี่ยวข้องกับเหตุไฟไหม้ก่อนหน้านี้ ขณะที่ผู้สอบสวนไม่ได้ตัดความเป็นไปได้ของการแทรกแซงจากภายนอก 117

เหตุที่เบลิตซาเมื่อ 10 สิงหาคม

เมื่อวันที่ 10 สิงหาคม เกิดไฟไหม้ตามด้วยการระเบิดที่สถานที่เก็บกระสุน EMCO อีกแห่งใกล้หมู่บ้านเบลิตซา ในเขตเทศบาลเตรียฟนา การสอบสวนยังเปิดอยู่ในช่วงต้นเดือนกันยายน โดยสำนักงานความมั่นคงแห่งชาติบัลแกเรีย หรือ DANS เข้าร่วมการสอบสวน และมีการสอบพยานแล้วอย่างน้อย 11 ปาก 2

หลังเหตุการณ์ กองทัพส่งทีมเข้ากวาดล้างวัตถุระเบิดที่ยังไม่ทำงานและเศษซากโลหะในพื้นที่โดยรอบ รายงานหนึ่งระบุว่าพบวัตถุระเบิดที่ยังไม่ทำงาน 53 ชิ้น และเศษโลหะราว 1,070 กิโลกรัม รายงานในเวลาต่อมายังระบุจำนวนที่พบ 60 ชิ้นจากพื้นที่สำรวจ ซึ่งสะท้อนว่าการเก็บกู้ดำเนินเป็นระยะและตัวเลขที่รายงานอาจต่างกันตามช่วงเวลา

เหตุซ้ำที่สถานที่อีกแห่งของ EMCO หลังจากผ่านไป 33 วัน เป็นเหตุผลสำคัญที่ทำให้คดีใหม่ถูกมองว่าอาจไม่ใช่อุบัติเหตุอุตสาหกรรมทั่วไป 16

เหตุใดจึงมีข้อสงสัยเรื่องวินาศกรรม

เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นท่ามกลางความกังวลในยุโรปเกี่ยวกับไฟไหม้ การระเบิด และการรบกวนห่วงโซ่อุปทานที่เกี่ยวข้องกับอุตสาหกรรมกลาโหม โดยเฉพาะส่วนที่สนับสนุนยูเครน แต่หลักฐานที่เปิดเผยในขณะนี้ยังไม่พิสูจน์ว่าเหตุล่าสุดของ EMCO เป็นส่วนหนึ่งของรูปแบบดังกล่าว หรือเกิดจากการกระทำของรัฐใดรัฐหนึ่ง

EMCO ดำเนินงานโดยเอมีเลียน เกเบรฟ (Emilian Gebrev) นักค้าอาวุธชาวบัลแกเรีย อัยการบัลแกเรียเคยกล่าวหารัสเซียว่ามีเจ้าหน้าที่ปฏิบัติการพุ่งเป้าไปที่เกเบรฟและสถานที่ของเขา และทางการในกรุงโซเฟียเชื่อมโยงคดีวางยาพิษต้องสงสัยต่อเกเบรฟเมื่อปี 2015 กับ GRU ซึ่งเป็นหน่วยข่าวกรองทางทหารของรัสเซีย 17

ในปี 2024 บัลแกเรียออกหมายจับชาวรัสเซีย 6 คน ซึ่งถูกกล่าวหาว่ามีส่วนทำลายคลังของ EMCO และสถานที่เก็บอาวุธอื่น ๆ ระหว่างปี 2011-2020 โดยมีการเก็บกระสุนที่ตั้งใจส่งออกไปยังยูเครนและจอร์เจีย อัยการระบุว่ามีเหตุอันควรให้เห็นความเชื่อมโยงระหว่างเหตุระเบิดเหล่านั้น คดีวางยาพิษเกเบรฟในปี 2015 และเหตุระเบิดคลังกระสุนที่วร์เบียติซ (Vrbětice) ในสาธารณรัฐเช็กเมื่อปี 2014 รัสเซียปฏิเสธข้อกล่าวหาเหล่านี้

บทสรุป: ความกังวลมีน้ำหนัก แต่ยังไม่มีข้อสรุป

ข้อมูลที่มีในขณะนี้ทำให้ความกังวลเพิ่มขึ้น แต่ยังไม่ใช่หลักฐานยืนยันการก่อวินาศกรรม เหตุที่กระทบสถานที่ของ EMCO สองครั้งในเวลาเพียงกว่าหนึ่งเดือน ประวัติการกล่าวหาว่าบริษัทเคยเป็นเป้าหมายมาก่อน และคดีเก่าที่ยังคลี่คลายไม่หมด ล้วนทำให้สมมติฐานเรื่องการจงใจโจมตีมีความเป็นไปได้

อย่างไรก็ตาม ทั้งผู้สอบสวนและรัฐบาลบัลแกเรียยังไม่ได้ยืนยันว่าเป็นการลอบวางเพลิง ไม่ได้ชี้ตัวผู้ก่อเหตุ และยังไม่ได้พิสูจน์ความเชื่อมโยงกับรัสเซียในเหตุเดือนกันยายน ช่องว่างระหว่างความสงสัยกับข้อพิสูจน์นี้เองที่ทำให้เกิดความหวาดหวั่นมากขึ้นว่าอุตสาหกรรมอาวุธของบัลแกเรียอาจกำลังถูกเลือกเป็นเป้าหมาย 1217