HSBC มองสินค้าโภคภัณฑ์เข้าสู่ ‘ซูเปอร์บูล’ จากภาวะอุปทานตึงตัวซ้อนกัน

แก่นของมุมมอง HSBC: ตลาดกำลังถูก “บีบ” จากหลายทิศทาง

HSBC ใช้คำว่า “super-squeeze” เพื่ออธิบายภาวะที่แรงกระทบต่ออุปทานเกิดซ้อนกัน ขณะที่อุปสงค์ไม่ได้อ่อนลงตามคาด และปริมาณคงคลังที่ใช้รองรับความผันผวนลดลง จึงทำให้ราคาสินค้าโภคภัณฑ์มีโอกาสอยู่สูงได้นานกว่าปกติ

ข้อสรุปว่าเข้าสู่ระยะ “super bull” ไม่ได้ตั้งอยู่บนราคาสินค้าเพียงตัวเดียว แต่เป็นการมองพร้อมกันทั้งความแข็งแรงของราคาหลายตลาด ความเสี่ยงด้านโลจิสติกส์และอุปทาน สต๊อกที่ร่อยหรอ และแรงซื้อระยะยาวจาก AI กับการเปลี่ยนผ่านพลังงาน อย่างไรก็ดี นี่คือมุมมองวิเคราะห์ของธนาคาร ไม่ใช่การรับประกันว่า “ซูเปอร์ไซเคิล” จะดำเนินต่อเนื่องแน่นอน

หลักฐานจากราคา: ไม่ได้ร้อนแรงเฉพาะสินค้าเดียว

สัญญาณสำคัญคือราคาปรับขึ้นในหลายกลุ่มสินค้า

• ทองแดง LME ซื้อขายเหนือ 14,700 ดอลลาร์สหรัฐต่อตัน ในวันที่ 9 กันยายน หลังจากทำจุดสูงสุดใหม่ต่อเนื่อง โดยมีทั้งภาวะอุปทานระยะสั้นตึงตัวและความคาดหวังเรื่องภาษีนำเข้าทองแดงบริสุทธิ์ของสหรัฐฯ เป็นแรงหนุน 54
• รายงานเกี่ยวกับมุมมอง HSBC ระบุว่า น้ำมันดิบ Brent อยู่เหนือ 100 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล และ Bloomberg Commodity Index อยู่ที่ระดับสูงสุดในรอบ 14 ปี ซึ่งสะท้อนว่าแรงกดดันแผ่ไปทั้งพลังงานและโลหะ ไม่ใช่เพียงตลาดเดียว 8

การที่ราคาหลายกลุ่มขยับขึ้นพร้อมกันมีความหมายมากกว่าการพุ่งขึ้นของทองแดงหรือน้ำมันเพียงรายตัว เพราะสนับสนุนข้อโต้แย้งว่าตลาดเผชิญแรงตึงตัวในวงกว้าง

COCCLES คืออะไร และบอกอะไรได้บ้าง

COCCLES เป็นแบบจำลองเชิงสถิติ/แมชชีนเลิร์นนิงของ HSBC ที่มองหารูปแบบในข้อมูลราคาสินค้าโภคภัณฑ์เพื่อจำแนกช่วงของวัฏจักรตลาด รายงานก่อนหน้านี้ชี้ถึงความน่าจะเป็นที่เพิ่มขึ้นในการเปลี่ยนจากระยะ “weak bull” ไปสู่ “super-bull” และรายงานล่าสุดระบุว่าสัญญาณเข้าสู่ระยะดังกล่าวแล้ว 10

อย่างไรก็ตาม ควรอ่านผลของ COCCLES อย่างระมัดระวัง:

• โมเดลช่วยยืนยันว่า พฤติกรรมราคาปัจจุบัน มีลักษณะคล้ายช่วงขาขึ้นรุนแรงในอดีต
• แต่โมเดลไม่ได้อธิบายสาเหตุโดยตรง เช่น สงคราม สภาพอากาศ การหยุดผลิตเหมือง หรือการเปลี่ยนแปลงนโยบายการค้า
• ดังนั้น COCCLES จึงเป็น หลักฐานสนับสนุนเชิงสถิติ ไม่ใช่เครื่องยืนยันว่าราคาจะขึ้นต่อเป็นเวลานาน

อุปทานสะดุดหลายชั้น ทำให้แรงกระทบส่งต่อกันได้

แกนของวิทยานิพนธ์ HSBC คือความเสี่ยงด้านอุปทานไม่ได้เกิดแบบแยกส่วน ความขัดแย้งในตะวันออกกลาง ความเสี่ยงต่อการเดินเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ความไม่แน่นอนในเส้นทางทะเลแดง/บับเอลมันเดบ และผลกระทบจากสงครามรัสเซีย-ยูเครนต่อทะเลดำ ล้วนรบกวนการขนส่งพลังงานและวัตถุดิบได้ 617

หากช่องแคบฮอร์มุซถูกปิดกั้นอย่างมีประสิทธิผลเป็นเวลานาน ผลกระทบจะไม่จำกัดอยู่ที่ค่าระวางหรือเวลาขนส่ง แต่มีโอกาสพัฒนาเป็นการขาดแคลนสินค้าจริง เมื่อผู้ซื้อทยอยใช้สต๊อกที่มีอยู่ HSBC จึงเตือนถึงความเสี่ยงของ “จุดพลิกผัน” ในตลาดสินค้าโภคภัณฑ์บางประเภท 6

ผลกระทบยังเชื่อมโยงข้ามตลาดได้ด้วย ต้นทุนของน้ำมัน ก๊าซ ดีเซล และการขนส่งที่สูงขึ้น จะเพิ่มต้นทุนการทำเหมือง การถลุงโลหะ การเกษตร และโลจิสติกส์ จึงอาจส่งแรงกดดันจากพลังงานไปยังผลิตภัณฑ์กลั่น โลหะอย่างอะลูมิเนียม วัตถุดิบปุ๋ย และห่วงโซ่ธัญพืชได้

เหตุใด “สต๊อก” จึงเป็นตัวแปรชี้ขาด

สต๊อกทำหน้าที่เหมือนกันชนของตลาด เมื่อสต๊อกเชิงพาณิชย์ ปริมาณสำรองเชิงยุทธศาสตร์ หรือก๊าซในคลังถูกดึงออกมาใช้ต่อเนื่อง ผู้ซื้อจะเหลือทางเลือกน้อยลงในการชดเชยสินค้าที่ส่งมอบไม่ถึงปลายทาง และอาจต้องแย่งซื้อสินค้าส่งมอบทันทีในราคาสูงขึ้น

HSBC ระบุว่าระยะเวลาการปิดกั้นฮอร์มุซที่ยืดเยื้อจะเพิ่มโอกาสที่สต๊อกถูกใช้จนถึงระดับไม่เพียงพอ ซึ่งเป็นจุดที่ราคาสามารถปรับขึ้นแบบไม่เป็นเส้นตรงได้ 6 รายงานอีกฉบับก็ระบุว่าการลดลงอย่างรวดเร็วของกันชนสต๊อกกำลังเปิดความเสี่ยงด้านขาขึ้นของราคา 8

แต่คำบรรยายระดับสต๊อกที่เฉพาะเจาะจงมาก เช่น การระบุว่าคลังสำรองน้ำมันสหรัฐฯ อยู่ในระดับต่ำสุด หรือคลังก๊าซยุโรปต่ำกว่าเป้าหมาย ควรใช้ด้วยความระมัดระวัง เพราะข้อมูลที่มีอยู่ไม่ได้ยืนยันตัวเลขดังกล่าวจากรายงานสต๊อกปฐมภูมิของหน่วยงานสหรัฐฯ หรือยุโรปโดยตรง

อุปสงค์ไม่ใช่เพียงวัฏจักรเศรษฐกิจ: AI และการใช้ไฟฟ้ามากขึ้น

ฝั่งอุปสงค์ HSBC มองว่ามีแรงหนุนเชิงโครงสร้างจากการลงทุนโครงสร้างพื้นฐาน AI และการเปลี่ยนผ่านพลังงาน 811

ศูนย์ข้อมูล AI ต้องใช้ไฟฟ้า ระบบทำความเย็น สายส่ง และอุปกรณ์โครงข่ายจำนวนมาก ขณะที่การขยายระบบไฟฟ้า รถยนต์ไฟฟ้า พลังงานหมุนเวียน และโครงข่ายส่งไฟ ล้วนใช้โลหะเป็นวัตถุดิบมาก โดยเฉพาะทองแดงและอะลูมิเนียม

ทองแดงจึงเป็นกรณีที่ตลาดจับตาเป็นพิเศษ เพราะเหมืองใหม่และกำลังการแปรรูปต้องใช้เวลาหลายปีในการอนุญาตและก่อสร้าง หากการลงทุนก่อนหน้านี้ไม่เพียงพอหรือโครงการล่าช้า อุปสงค์ที่เพิ่มขึ้นเพียงเล็กน้อยก็อาจดันราคาได้แรง ซึ่งสอดคล้องกับการทำสถิติราคาล่าสุดท่ามกลางอุปทานตึงตัวและความกังวลเรื่องภาษี 4

ภาคเกษตรก็เผชิญผลกระทบในทำนองเดียวกัน ต้นทุนดีเซล ปุ๋ย ค่าขนส่ง และต้นทุนทางการเงินที่สูงขึ้น ทำให้แรงกระทบจากอากาศแปรปรวนหรือการขนส่งสะดุดมีโอกาสส่งผ่านไปสู่ราคาอาหารได้ง่ายขึ้น เอลนีโญเป็นอีกปัจจัยที่ HSBC ระบุว่าเพิ่มความเสี่ยงด้านอุปทาน 8

HSBC ปรับคาดการณ์อย่างไร

HSBC ปรับเพิ่มคาดการณ์การเพิ่มขึ้นเฉลี่ยของราคาสินค้าโภคภัณฑ์ในปี 2026 จาก 16% เป็น 22% โดยอ้างถึงปัญหาอุปทานที่ยืดเยื้อและอุปสงค์ที่แข็งแรงกว่าคาด 8

สำหรับปี 2027 แหล่งข้อมูลที่เข้าถึงได้มีรายละเอียดไม่ตรงกัน: รายงานหนึ่งระบุว่าคาดการณ์เปลี่ยนจาก ลดลง 7% เป็นทรงตัว ซึ่งเท่ากับปรับดีขึ้น 7 จุดเปอร์เซ็นต์ 8 ขณะที่อีกแหล่งระบุว่ามีการปรับเพิ่มประมาณ 14% 14 จึงยังไม่ควรสรุปตัวเลขปรับคาดการณ์ปี 2027 เป็นค่าเดียวโดยไม่มีเอกสารฉบับเต็มและช่วงเวลาคาดการณ์ที่ตรงกัน

สิ่งที่ตลาดและเศรษฐกิจต้องจับตา

• เงินเฟ้อ: พลังงาน ค่าขนส่ง ปุ๋ย และอาหารที่แพงขึ้นสามารถดันเงินเฟ้อทั่วไป และอาจส่งผ่านสู่ค่าขนส่ง สาธารณูปโภค และราคาสินค้าอุตสาหกรรมในเวลาต่อมา
• น้ำมัน: หากข้อจำกัดการผ่านฮอร์มุซยืดเยื้อพร้อมสต๊อกลดลง ความเสี่ยงสำคัญไม่ใช่แค่น้ำมันทรงตัวเหนือ 100 ดอลลาร์ แต่คือการพุ่งขึ้นชั่วคราวจากปัญหาปริมาณสินค้าจริง ประกันภัย การเดินเรือ และคอขวดโรงกลั่น 617
• หุ้น: ผู้ผลิตพลังงาน โลหะ อุปกรณ์เหมือง และวัตถุดิบปุ๋ยบางกลุ่มอาจได้ประโยชน์จากราคาขายที่สูงขึ้น ขณะที่สายการบิน ขนส่ง เคมีภัณฑ์ และธุรกิจใช้พลังงานเข้มข้นอาจถูกกดดันด้านมาร์จิ้น
• เศรษฐกิจโลก: ประเทศผู้ส่งออกสินค้าโภคภัณฑ์อาจได้รายได้จากเงื่อนไขการค้าที่ดีขึ้น แต่ประเทศผู้นำเข้าจะเผชิญรายได้จริงของครัวเรือนที่ลดลง ดุลการค้าที่แย่ลง และภาระการคลังเพิ่มขึ้น

ภาพที่น่ากังวลที่สุดจึงไม่ใช่ “ตลาดกระทิง” ที่ทุกสินทรัพย์ได้ประโยชน์ หากแต่เป็น ภาวะเศรษฐกิจชะลอแต่เงินเฟ้อยังสูง ซึ่งทำให้การลดดอกเบี้ยของธนาคารกลางทำได้ยากขึ้น และกดดันทั้งผู้บริโภคกับธุรกิจที่รับต้นทุนไม่ไหว