พบรอยเท้า T. rex โตเต็มวัยเป็นแนวต่อเนื่องชุดแรก

รอยเท้าฟอสซิลชุดใหม่จากทางตะวันตกเฉียงใต้ของรัฐนอร์ทดาโคตา สหรัฐฯ เปิดภาพที่หาได้ยากอย่างยิ่งของไทแรนโนซอรัสขนาดโตเต็มวัยขณะเคลื่อนที่ นักวิจัยระบุว่าแนวรอยนี้น่าจะเป็นแนวรอยเท้าต่อเนื่องชุดแรกที่เชื่อมโยงกับ Tyrannosaurus rex โตเต็มวัย มีอายุราว 66.5 ล้านปี ความสำคัญจึงไม่ได้อยู่แค่ขนาดของรอยเท้า แต่เป็นเพราะรอยที่เรียงต่อกันช่วยบอกทิศทางและจังหวะการเดินได้ ซึ่งโครงกระดูกหรือรอยเท้าเพียงรอยเดียวไม่อาจบอกได้ชัดเจนเท่า 34

พบอะไรที่ชั้นหินเฮลล์ครีก

Kent M. Hups ครูมัธยมปลายและผู้ร่วมเขียนงานวิจัย ค้นพบแหล่งนี้ในปี 2025 บนที่ดินของรัฐบาลกลางซึ่งอยู่ในการดูแลของหน่วยงานป่าไม้สหรัฐฯ ใกล้เมืองมาร์มาร์ธ รัฐนอร์ทดาโคตา

แนวรอยเท้ายาวประมาณ 7 เมตร หรือ 23 ฟุต ประกอบด้วยรอยเท้าขนาดใหญ่ 4 รอย แต่ละรอยมีนิ้วหลัก 3 นิ้วและยาวราว 1 เมตร ชั้นหินที่มีรอยเท้าอยู่ต่ำกว่ารอยต่อระหว่างชั้นหิน Hell Creek กับ Fort Union ราว 33 เมตร และประเมินอายุได้ประมาณ 66.5 ล้านปี 34

ก่อนหน้านี้เคยมีรอยเท้าเดี่ยวที่ถูกเสนอว่าอาจเป็นของ T. rex มาแล้ว แต่การค้นพบครั้งนี้ต่างออกไป เพราะเป็นลำดับรอยเท้าที่ต่อเนื่องจากสัตว์ตัวเดียว ไม่ใช่หลักฐานของการเหยียบพื้นเพียงครั้งเดียว 3

เหตุใดจึงน่าจะเป็น T. rex โตเต็มวัย

การระบุชนิดจากรอยเท้าไม่แน่นอนเท่าการพบกระดูกที่มีลักษณะจำเพาะ นักวิจัยจึงใช้ถ้อยคำอย่างระมัดระวังว่าเป็นการระบุจากหลักฐาน ไม่ใช่การยืนยันอย่างเด็ดขาด

รอยเท้าเหล่านี้มีขนาดใหญ่มากและเป็นรอยเท้าสามนิ้ว ลักษณะและมิติของรอยสอดคล้องกับไทแรนโนซอร์ขนาดใหญ่ ขณะเดียวกันชั้นหินเฮลล์ครีกก็เป็นแหล่งที่พบซากร่างของ T. rex เป็นที่รู้จักดี ทีมวิจัยจึงสรุปว่า T. rex โตเต็มวัยคือผู้ทิ้งรอยที่เป็นไปได้มากที่สุด 3

ข้อควรระวังคือ หลักฐานรอยเท้าของไทแรนโนซอริดที่เคยพบก่อนหน้านี้ยังไม่เอื้อให้เปรียบเทียบกับ T. rex โตเต็มวัยได้อย่างชัดเจน แนวรอยใหม่นี้จึงเพิ่มน้ำหนักให้การเชื่อมโยงรอยเท้าขนาดยักษ์ในชั้นหินเฮลล์ครีกกับผู้ล่าชนิดนี้ 3

ร่องรอยของการเดิน ไม่ใช่ฉากล่าเหยื่อ

โครงกระดูกช่วยบอกโครงสร้างของขาและเท้า แต่ไม่เก็บบันทึกการเดินในช่วงเวลาหนึ่งไว้ ส่วนรอยเท้าเดี่ยวบอกได้เพียงจุดที่เท้าสัมผัสพื้นครั้งหนึ่งเท่านั้น แต่รอยต่อเนื่อง 4 รอยทำให้นักวิทยาศาสตร์เปรียบเทียบการลงเท้าซ้าย–ขวา ระยะก้าว ทิศทาง และรูปแบบการเคลื่อนที่ได้

งานวิจัยรายงานระยะก้าวประมาณ 13 ฟุต และตีความว่าระยะดังกล่าวเป็นการเดิน ไม่ใช่การวิ่งเร็ว ดังนั้นภาพที่ได้คือไดโนเสาร์กินเนื้อขนาดมหึมากำลังเดินตามปกติ ไม่ใช่หลักฐานว่ากำลังไล่ล่าหรือโจมตีเหยื่อ 4

อย่างไรก็ดี รอยเท้าเพียง 4 รอยยังเป็นตัวอย่างขนาดเล็ก จึงไม่อาจใช้สรุปได้ว่า T. rex ล่าสัตว์อย่างไร อยู่รวมกลุ่มหรือไม่ หรือมีพฤติกรรมประจำวันแบบใด สิ่งที่ยืนยันได้คือมีไทแรนโนซอร์ขนาดโตเต็มวัยตัวหนึ่งเดินข้ามพื้นผิวแห่งนี้อย่างมีจังหวะเมื่อราว 66.5 ล้านปีก่อน 34

สแกน 3 มิติ เพื่อรักษาหลักฐานก่อนผุพัง

นักวิทยาศาสตร์จาก Denver Museum of Nature & Science และ Liverpool John Moores University ร่วมกันศึกษารอยเท้านี้ และเผยแพร่ผลในวารสาร Journal of Vertebrate Paleontology 4

การบันทึกข้อมูลสามมิติความละเอียดสูงเป็นหัวใจของงาน เนื่องจากรอยเท้าที่โผล่บนผิวชั้นหินเสี่ยงต่อการผุกร่อนจากสภาพอากาศ แบบจำลองพื้นผิวดิจิทัลช่วยให้นักวิจัยวัดและตรวจสอบรายละเอียดได้ โดยไม่ต้องพึ่งพาแหล่งฟอสซิลจริงเพียงอย่างเดียว อีกทั้งยังเป็นบันทึกที่นำกลับมาตรวจสอบ เปรียบเทียบ และทำซ้ำได้ในอนาคต 4

Peter Falkingham นักบรรพชีวินวิทยาจาก Liverpool John Moores University ซึ่งเชี่ยวชาญด้านรอยเท้าฟอสซิล เป็นหนึ่งในผู้ตีความหลักฐาน ขณะที่ Tyler Lyson จากพิพิธภัณฑ์เดนเวอร์เป็นผู้นำงานภาคสนาม ทีมงานใช้การสแกนอย่างละเอียดเพื่อเก็บข้อมูลทั้งรอยเท้าแต่ละรอยและแนวรอยทั้งหมด 4

รอยเท้า 3 รอยจะถูกย้ายไปเดนเวอร์

Denver Museum of Nature & Science วางแผนกู้รอยเท้า 3 จาก 4 รอย แล้วลำเลียงด้วยเฮลิคอปเตอร์ไปยังเมืองเดนเวอร์ พิพิธภัณฑ์ระบุว่าจะเผยความคืบหน้าของการกู้รอยเท้า แต่ข้อมูลที่ประกาศในขณะนี้ยังไม่ได้ระบุวันจัดแสดงถาวรหรือแผนผังนิทรรศการ 4

คุณค่าของการกู้รอยเท้าไม่ได้มีเพียงการนำไปจัดแสดง เมื่อใช้ร่วมกับข้อมูลสแกนสามมิติ รอยเท้าที่เก็บรักษาไว้จะช่วยให้มีการศึกษารูปทรง บริบทของตะกอน และการเคลื่อนไหวของสัตว์ยุคก่อนประวัติศาสตร์ที่โด่งดังที่สุดชนิดหนึ่งได้ต่อไป 34