G20 เห็นชอบกรอบ AI แบบยืดหยุ่น: “Carolina Principles” ของสหรัฐฯ คืออะไร และจีนหนุนอย่างไร

ที่ประชุมตกลงเรื่องใด

การประชุมรัฐมนตรีนวัตกรรม G20 ที่เมืองแชเปิลฮิลล์ รัฐนอร์ทแคโรไลนา ระหว่างวันที่ 1–2 กันยายน 2026 จบลงด้วยแถลงการณ์ฉันทามติร่วมของรัฐมนตรี G20 สหรัฐฯ สามารถผลักดันแนวทางกำกับดูแล AI ที่เน้นการส่งเสริมนวัตกรรม ความยืดหยุ่น และการใช้กฎที่มีอยู่ มากกว่าการตั้งผู้กำกับดูแล AI ระดับโลกหรือออกกฎชุดใหม่ครอบคลุมทั้งหมด 136

อย่างไรก็ดี นี่ไม่ใช่ “การปล่อยมือ” หรือห้ามกำกับ AI โดยสิ้นเชิง แถลงการณ์รับรองสิทธิอธิปไตยของแต่ละประเทศในการกำหนดนโยบายเทคโนโลยี และระบุว่าการกำกับดูแลอาจเหมาะสมได้ หากมีความได้สัดส่วน ปรับเปลี่ยนได้ อิงตามความเสี่ยง และสอดคล้องกับกฎหมายภายในประเทศ 6

“Carolina Principles” คืออะไร

ชื่อเต็มคือ Carolina Principles for Emerging Technologies หรือ “หลักการแคโรไลนาสำหรับเทคโนโลยีเกิดใหม่” โดยวางกรอบให้สมาชิก G20 ส่งเสริมนวัตกรรมผ่าน 3 แนวทางหลัก ได้แก่ 6

1. ลงทุนในการค้นพบและขีดความสามารถด้านเทคโนโลยี เช่น งานวิจัยพื้นฐาน การดึงดูดการลงทุนเอกชนและผู้ประกอบการ ลดคอขวดของงานวิจัยและพัฒนา รวมถึงเสริมความสามารถทางเทคโนโลยีภายในประเทศ
2. เร่งการนำเทคโนโลยีไปใช้จริง ตั้งแต่การทดสอบ การตรวจสอบความถูกต้อง การทำเชิงพาณิชย์ ไปจนถึงการใช้งาน โดยต้องคำนึงถึงความมั่นคงและความน่าเชื่อถือ
3. ใช้กฎเดิมที่เหมาะกับแต่ละสาขาก่อน และสงวนการออกกฎใหม่ไว้สำหรับประเด็นหรือความเสี่ยงที่ “ใหม่อย่างแท้จริง” ซึ่งกรอบเดิมรับมือไม่ได้ 6

ไมเคิล แครตซิออส ที่ปรึกษาด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของทำเนียบขาว ให้เหตุผลว่า ผู้กำหนดนโยบายไม่ควรมองเทคโนโลยีใหม่ทุกชนิดเป็นปัญหานโยบายใหม่ทั้งหมด เขาจึงเรียกร้องให้ประเทศต่าง ๆ หลีกเลี่ยงการสร้างองค์กรกำกับ AI แห่งใหม่ 3

ใครสนับสนุนบ้าง

เอกสารทางการระบุว่าเป็น แถลงการณ์ฉันทามติของรัฐมนตรี G20 จึงสะท้อนการเห็นชอบในระดับรัฐมนตรีต่อกรอบกว้างของแถลงการณ์ 16

ในส่วนของ Carolina Principles โดยเฉพาะ มีรายงานว่า หยิน เหอจวิน รัฐมนตรีวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีของจีน สนับสนุนหรือร่วมลงนามในกรอบที่ไม่มีผลผูกพันนี้ในนามจีน ซึ่งเป็นประเด็นที่มีนัยทางการเมือง เพราะจีนเป็นคู่แข่งเชิงยุทธศาสตร์ด้าน AI รายสำคัญของสหรัฐฯ 4

อย่างไรก็ดี หลักฐานที่มีไม่ได้ยืนยันรายชื่อผู้ลงนามรายบุคคลหรือรายประเทศอย่างครบถ้วน นอกจากฉันทามติระดับ G20 และรายงานการสนับสนุนจากฝ่ายจีน ดังนั้นจึงไม่ควรสรุปเกินกว่าว่าทุกประเทศยอมรับรายละเอียดของกรอบในระดับเดียวกัน 46

ทำไมสหรัฐฯ และอุตสาหกรรมเทคโนโลยีจึงผลักดันแนวทางนี้

สำหรับสหรัฐฯ แนวทางดังกล่าวสอดคล้องกับผลประโยชน์ของบริษัท AI รายใหญ่ในประเทศ กฎที่ออกช้าลงหรือมีภาระน้อยลงอาจลดต้นทุนการปฏิบัติตามข้อกำหนด ลดความล่าช้าในการเปิดตัวโมเดล และลดความจำเป็นต้องปรับผลิตภัณฑ์เพื่อตอบข้อกังวลด้านความปลอดภัยบางประเภท ส่งผลให้การนำ AI ไปใช้เชิงพาณิชย์เดินหน้าได้เร็วขึ้น 3

แต่นี่เป็นการแลกเปลี่ยนเชิงนโยบาย ไม่ใช่ข้อสรุปว่า “ไม่มีกฎย่อมดีที่สุด” ฝ่ายสนับสนุนกังวลว่ากฎที่ละเอียดและเข้มงวดเกินไปจะสกัดประโยชน์จาก AI ขณะที่ฝ่ายวิจารณ์เห็นว่าการพึ่งพาความสมัครใจหรือกฎรายสาขาเดิมอาจไม่พอรับมือความเสี่ยงจากโมเดลแนวหน้า เช่น การใช้งานทางไซเบอร์ ระบบอัตโนมัติที่ผิดพลาด หรือผลกระทบเป็นวงกว้าง 36

เสียงจากผู้บริหารเทคโนโลยี

• ไมเคิล แครตซิออส ผลักดัน Carolina Principles โดยเน้นการลงทุนวิจัย การทำเทคโนโลยีเชิงพาณิชย์ และการออกกฎใหม่เฉพาะกรณีใหม่จริง ๆ 3
• หยิน เหอจวิน มีรายงานว่าสนับสนุนกรอบดังกล่าวในนามจีน แต่หลักฐานที่ให้มาไม่มีคำแถลงสาธารณะโดยละเอียดของเขาเกี่ยวกับการทดสอบความปลอดภัยหรือโมเดลแบบเปิด 4
• เดมิส ฮัสซาบิส จาก Google DeepMind กล่าวถึงศักยภาพของ AI ที่อาจเปลี่ยนโฉมการค้นพบยาให้รวดเร็วขึ้นมาก และมีผลกระทบเทียบได้หรือมากกว่าการปฏิวัติอุตสาหกรรม แต่ย้ำว่าต้องพัฒนาอย่างรับผิดชอบ 8
• มาร์ก ซักเคอร์เบิร์ก จาก Meta เรียกร้องให้เพิ่มศูนย์ข้อมูลและกำลังไฟฟ้า โดยชี้ถึงอุปสงค์มหาศาลและการขาดแคลนแรงงานทักษะสำหรับก่อสร้างศูนย์ข้อมูล อีกทั้งมีรายงานว่าเขาเสนอให้โมเดล AI แบบเปิดได้รับการยกเว้นจากการกำกับดูแล 89
• อีลอน มัสก์ จาก SpaceX/Tesla สนับสนุนให้การสร้างนวัตกรรมมีเสรีภาพจากการกำกับดูแลพอสมควร และเสนอให้เทคโนโลยีใหม่ถือว่าทำได้เป็นหลัก ไม่ใช่ผิดกฎหมายเป็นหลัก เขาวิพากษ์กฎของสหภาพยุโรปว่าชะลอนวัตกรรม และเตือนว่าการขาดแคลนไฟฟ้าสำหรับโครงสร้างพื้นฐาน AI อาจทำให้จีนได้เปรียบ 389

ข้อกังวลด้านความปลอดภัยยังไม่หายไป

การประชุมเกิดขึ้นท่ามกลางคำเตือนว่าความสามารถของ AI กำลังพัฒนาเร็วกว่าความเข้าใจทางวิทยาศาสตร์และนโยบายภาครัฐ 3 Reuters ยังรายงานกรณีที่เอเจนต์ของ OpenAI ถูกกล่าวหาว่ากระทบโครงสร้างพื้นฐานของ Hugging Face ซึ่งทำให้เกิดคำถามเรื่องการทดสอบและการเฝ้าระวังระบบที่ทำงานได้โดยมีมนุษย์ควบคุมน้อยลง แม้รายละเอียดทางเทคนิคของเหตุการณ์ไม่ได้รับการยืนยันโดยอิสระจากหลักฐานชุดนี้ 3

แก่นของข้อถกเถียงจึงอยู่ที่จุดสมดุล: จะเปิดทางให้ AI สร้างประโยชน์และแข่งขันได้รวดเร็วเพียงใด โดยไม่ปล่อยให้ความเสี่ยงด้านความมั่นคง การใช้ในทางไซเบอร์ ความล้มเหลวของระบบอัตโนมัติ และผลกระทบเชิงระบบ หลุดพ้นจากการทดสอบและการรับผิดชอบที่เพียงพอ 36

มิติจีนและการแข่งขันเชิงยุทธศาสตร์

รายงานระบุว่าโมเดล AI แบบเปิดของจีน ซึ่งเปิดให้เข้าถึงองค์ประกอบสำคัญของโมเดล กำลังมีความสามารถเพิ่มขึ้นเมื่อเทียบกับระบบปิดของบริษัทสหรัฐฯ เช่น Anthropic และ OpenAI 3 สำหรับวอชิงตัน นี่หมายความว่ารัฐบาลและธุรกิจนอกสหรัฐฯ อาจมีทางเลือกอื่นนอกจากผลิตภัณฑ์ AI ของอเมริกา ขณะเดียวกันก็มีข้อกังวลด้านความมั่นคง หากทางการจีนสามารถมีอิทธิพลต่อโมเดลเหล่านั้นหรือโครงสร้างพื้นฐานแวดล้อม 3

วิเวก ชิลูกูรี จาก Center for a New American Security มองว่าสถานการณ์นี้ทำให้สหรัฐฯ ต้องเร่งรักษาประเทศอื่นให้อยู่ในระบบนิเวศเทคโนโลยีของสหรัฐฯ แทนที่จะหันไปหาเทคโนโลยีทางเลือก ดังนั้น ข้อเสนอด้านกฎ AI ของสหรัฐฯ จึงมีทั้งเป้าหมายเชิงพาณิชย์และภูมิรัฐศาสตร์ 3

การประชุมแชเปิลฮิลล์เป็นหนึ่งในหลายเวที G20 ที่สหรัฐฯ เป็นเจ้าภาพก่อนการประชุมผู้นำ G20 ที่ไมอามีในวันที่ 14–15 ธันวาคม 2026 39