คดี 2 พันล้านปอนด์ฟ้อง Apple: นักพัฒนาแอปอังกฤษกล่าวหา ATT เอื้อธุรกิจโฆษณาของบริษัท

คดีนี้คือการดำเนินคดีแบบกลุ่มเพื่อเรียกค่าเสียหายมูลค่า 2 พันล้านปอนด์ (ราว 2.7 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) ที่ยื่นต่อ Competition Appeal Tribunal (CAT) ของกรุงลอนดอนเมื่อวันที่ 3 กันยายน 2026 โดยไม่ได้หมายความว่า Apple ถูกตัดสินว่ามีความผิดแล้ว ข้อเรียกร้องกล่าวหาว่า Apple ใช้การควบคุมระบบ iOS ทำให้กฎความเป็นส่วนตัว App Tracking Transparency (ATT) ซึ่งเริ่มใช้ในปี 2021 สร้างข้อจำกัดแก่ผู้เผยแพร่แอปภายนอกมากกว่าที่ใช้กับกิจกรรมโฆษณาของ Apple เอง 1

ใครเป็นผู้ยื่นคดี

ผู้ยื่นคดีคือ ATT Collective Action Limited ซึ่งดำเนินการแทนนักพัฒนาแอปในสหราชอาณาจักรหลายพันราย โดยมี Ann Pope เป็นผู้อำนวยการ เธอเคยดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการอาวุโสด้านการต่อต้านการผูกขาดของหน่วยงานกำกับการแข่งขันและตลาดของสหราชอาณาจักร (CMA) ขณะที่สำนักงานกฎหมาย Hausfeld เป็นตัวแทนฝ่ายผู้เรียกร้อง 8

ATT ถูกกล่าวหาว่าสร้างความเหลื่อมล้ำอย่างไร

ATT กำหนดให้แอปของบุคคลที่สามซึ่งต้องการติดตามผู้ใช้ข้ามแอปและเว็บไซต์ เพื่อนำข้อมูลไปใช้กับโฆษณาแบบเจาะจงบุคคล ต้องขอความยินยอมเพิ่มผ่านป๊อปอัปที่ Apple ควบคุม

ฝ่ายผู้เรียกร้องระบุว่า เงื่อนไขนี้ทำให้ผู้พัฒนาแอปภายนอกเก็บและใช้ข้อมูลเพื่อการโฆษณาได้ยากขึ้น ส่งผลให้รายได้โฆษณาลดลง และ/หรือมีต้นทุนในการหาผู้ใช้ใหม่สูงขึ้น ขณะเดียวกัน Apple ถูกกล่าวหาว่าใช้เงื่อนไขที่เบากว่ากับบริการของตนเอง ดังนั้น แก่นของคดีจึงไม่ใช่การคัดค้านการคุ้มครองความเป็นส่วนตัว แต่เป็นข้อกล่าวหาว่า Apple ใช้อำนาจเหนือตลาดในทางที่ไม่เป็นธรรม 18

นักพัฒนายังอ้างว่า ความแตกต่างดังกล่าวทำให้ธุรกิจโฆษณาของ Apple ได้เปรียบในการแข่งขัน เนื่องจากความสามารถของคู่แข่งในการทำโฆษณาแบบเจาะจงถูกจำกัด ขณะที่ Apple ยังคงเข้าถึงและใช้ข้อมูลภายในระบบนิเวศของตนได้ดีกว่า อย่างไรก็ดี นี่ยังเป็นข้อกล่าวหาที่ต้องผ่านการพิสูจน์ในชั้นศาล CAT 110

Apple ตอบว่าอย่างไร

Apple ระบุว่า ATT เป็นมาตรการเพื่อความเป็นส่วนตัวของผู้บริโภค โดยเปิดทางให้ผู้ใช้ตัดสินใจได้อย่างชัดเจนและเข้าใจง่ายว่าจะอนุญาตให้แอปติดตามตนหรือไม่ บริษัทกล่าวว่ากฎดังกล่าวใช้กับ Apple เช่นกัน และเห็นว่ากรอบการทำงานนี้มีเหตุผล มีประสิทธิภาพ และไม่ได้เลือกปฏิบัติ 612

ทำไมประเด็นในยุโรปจึงถูกจับตา

คดีในสหราชอาณาจักรเกิดขึ้นท่ามกลางการตรวจสอบ ATT ในยุโรปอย่างต่อเนื่อง โดยเมื่อเดือนสิงหาคม 2026 สำนักงานการแข่งขันของเยอรมนี หรือ Bundeskartellamt ได้ปิดการสอบสวน หลัง Apple ตกลงปรับเปลี่ยนกฎที่เกี่ยวข้อง หน่วยงานเคยคัดค้านความแตกต่างของรูปแบบคำขอความยินยอมระหว่างบริการของ Apple กับแอปจากบุคคลที่สาม 6

การเปลี่ยนแปลงครอบคลุมถึงการปรับป๊อปอัปให้มีลักษณะกีดกันผู้ใช้น้อยลง และเปิดโอกาสให้นักพัฒนาอธิบายคุณค่าของโฆษณาแบบปรับให้เหมาะกับบุคคลได้มากขึ้น 46

ฝรั่งเศส อิตาลี โปแลนด์ และคณะกรรมาธิการยุโรปก็เป็นส่วนหนึ่งของแรงกดดันด้านกำกับดูแลในวงกว้างต่อ ATT ซึ่งสะท้อนความตึงเครียดระหว่างการออกแบบเพื่อความเป็นส่วนตัวกับความเป็นกลางทางการแข่งขัน แต่คดีในสหราชอาณาจักรเป็นคดีแยกต่างหาก ความคืบหน้าจากต่างประเทศอาจใช้เป็นบริบทหรือหลักฐานได้ ทว่าไม่ได้ชี้ขาดว่าศาล CAT จะรับรองคดีแบบกลุ่มหรือสั่งให้ชดใช้ค่าเสียหายหรือไม่ 16

ประเด็นสำคัญที่คดีนี้จะทดสอบ

สาระของคดีอยู่ที่คำถามว่า แพลตฟอร์มสามารถกำหนดกลไกคุ้มครองความเป็นส่วนตัวแก่บุคคลที่สามได้เพียงใด หากการออกแบบและการบังคับใช้กลไกนั้นถูกกล่าวหาว่าเอื้อประโยชน์แก่ธุรกิจโฆษณาที่อยู่ใกล้เคียงของแพลตฟอร์มเอง เหตุผลด้านความเป็นส่วนตัวของ Apple และข้อกล่าวหาเรื่องความได้เปรียบเชิงแข่งขัน จึงจะเป็นประเด็นข้อเท็จจริงและข้อกฎหมายหลักของคดีนี้ 16