ค่ายรถสหรัฐฯ ขอคองเกรสออกกฎหมายแบนรถจีนถาวร

กลุ่มผู้ผลิตรถยนต์รายใหญ่ของสหรัฐฯ เรียกร้องให้สภาคองเกรสออก กฎหมายห้ามอย่างถาวร ต่อรถยนต์เชื่อมต่อเครือข่ายจากจีน ตลอดจนซอฟต์แวร์และฮาร์ดแวร์จากจีนที่ใช้ในรถยนต์ โดยต้องการให้ผ่านก่อนสิ้นปีนี้ จุดสำคัญคือการเปลี่ยนข้อจำกัดจากมาตรการฝ่ายบริหารให้เป็นกฎหมาย เพื่อไม่ให้รัฐบาลสหรัฐฯ ชุดถัดไปกลับลำหรือยกเลิกได้โดยง่าย 4

เหตุใดอุตสาหกรรมรถยนต์มองว่าเรื่องนี้เร่งด่วน

ผู้ผลิตรถยนต์ให้เหตุผลว่า บริษัทจีนกำลังนำรถที่ได้รับเงินอุดหนุนอย่างหนักออกสู่ตลาดทั่วโลก จึงมีความเสี่ยงที่รถ ชิ้นส่วน หรือเทคโนโลยีจากจีนจะค่อย ๆ เข้าสู่ตลาดสหรัฐฯ แม้จะมีการจำกัดการนำเข้ารถสำเร็จรูปโดยตรงก็ตาม 4

อีกประเด็นคือความมั่นคงของชาติ รถยนต์ยุคใหม่ที่เชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตใช้ซอฟต์แวร์ ระบบข้อมูล การสื่อสารไร้สาย และฮาร์ดแวร์จำนวนมาก ซึ่งอาจเก็บข้อมูลอ่อนไหวหรือเปิดช่องให้มีการเข้าถึงระบบจากระยะไกลได้ กฎที่ออกในสมัยประธานาธิบดีโจ ไบเดนจึงกำหนดให้ทยอยห้ามซอฟต์แวร์การเชื่อมต่อจากจีนในรถรุ่นปี 2027 และห้ามฮาร์ดแวร์ในรถรุ่นปี 2030 8

หากมีกฎหมายถาวร ข้อห้ามจะครอบคลุมการนำเข้า การขาย การผลิต และการใช้งานรถเชื่อมต่อจากจีนหรือประเทศที่สหรัฐฯ ระบุว่าเป็นคู่ปรับ รวมถึงเทคโนโลยีรถเชื่อมต่อที่พัฒนาโดยจีน 2

ใครอยู่เบื้องหลังข้อเรียกร้อง

ข้อเรียกร้องดังกล่าวส่งผ่าน Alliance for Automotive Innovation ซึ่งเป็นสมาคมการค้าอุตสาหกรรมรถยนต์รายสำคัญของสหรัฐฯ ที่มีผู้ผลิตรถยนต์รายใหญ่เป็นสมาชิกหรืออยู่ในข่ายตัวแทน อาทิ General Motors, Ford, Toyota, Volkswagen, Hyundai, Honda และ Stellantis 6

ร่างกฎหมายในวุฒิสภาเสนออะไร

คณะกรรมาธิการพาณิชย์ของวุฒิสภาสหรัฐฯ ได้อนุมัติร่างกฎหมายข้ามพรรคที่เกี่ยวข้องกับ Connected Vehicle Security Act ซึ่งเสนอโดยวุฒิสมาชิก Bernie Moreno จากรัฐโอไฮโอ พรรครีพับลิกัน และ Elissa Slotkin จากรัฐมิชิแกน พรรคเดโมแครต เพื่อเพิ่มความเข้มงวดให้ข้อจำกัดเดิมของฝ่ายบริหาร 7

ร่างกฎหมายนี้จะห้ามรถเชื่อมต่อจากจีน รวมถึงรถของบริษัทอย่าง BYD, Chery และ SAIC Motor เข้าสู่ตลาดสหรัฐฯ พร้อมห้ามซอฟต์แวร์และระบบข้อมูลสำหรับรถเชื่อมต่อที่พัฒนาโดยจีน 2

มาตรการที่เกี่ยวข้องทั้งในสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภายังมุ่งห้ามรถเชื่อมต่อที่มีต้นกำเนิด หรือได้รับการออกแบบในประเทศคู่ปรับที่อยู่ในข่ายกำหนด รวมถึงรถจากกิจการร่วมค้าและผู้ผลิตที่เข้าหลักเกณฑ์ดังกล่าว 13

เกณฑ์ถือหุ้น 15%: จุดที่อาจลามไปถึงค่ายรถนอกจีน

ประเด็นที่ยังต้องจับตาคือข้อเสนอให้ห้ามขายรถในสหรัฐฯ หากผู้ผลิตรถยนต์มีนิติบุคคลจีนถือครองเกิน 15% เกณฑ์นี้อาจกว้างเกินกว่าการมุ่งเป้าแบรนด์จีนโดยตรง เพราะอาจทำให้ Mercedes-Benz ไม่สามารถขายรถในสหรัฐฯ ได้ เนื่องจากมีนักลงทุนจีนถือหุ้นเกือบ 20% 10

ยังไม่มีข้อสรุปว่าสภาคองเกรสจะปรับเกณฑ์นี้หรือกำหนดข้อยกเว้นหรือไม่ ดังนั้น ขอบเขตของกฎหมายฉบับสุดท้ายยังไม่แน่นอน

กรณีของ Polestar สะท้อนผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นได้ชัดเจน บริษัทซึ่งมี Geely ของจีนถือหุ้นใหญ่ ถูกบังคับให้ออกจากตลาดสหรัฐฯ แล้วภายใต้มาตรการแยกต่างหากของรัฐบาลกลาง แม้แบรนด์จะไม่ได้เป็นแบรนด์รถจีนโดยตรงก็ตาม 5

จีนตอบโต้เช่นไร

สถานทูตจีนในกรุงวอชิงตันคัดค้านความเคลื่อนไหวนี้ โดยระบุว่าจีนได้ยกเลิกข้อจำกัดการเข้าถึงตลาดสำหรับการลงทุนต่างชาติในภาคการผลิต และยังเปิดรับผู้ผลิตรถยนต์นานาชาติให้เข้ามาแบ่งปันโอกาสในตลาดขนาดใหญ่ของจีน 4