4 มังกรน้อยชิป AI จีนโตแรง แต่กำไรยั่งยืนยังเป็นบททดสอบ

ผู้ท้าชิงชิป AI ในประเทศจีนที่มักถูกเรียกว่า “4 มังกรน้อย” ได้แก่ MetaX, Moore Threads, Biren และ Enflame กำลังก้าวพ้นสถานะบริษัทออกแบบชิปที่มีเพียงคำสัญญา ในปี 2026 ทั้งสี่รายเริ่มแสดงให้เห็นถึงแรงส่งด้านรายได้ ขณะที่ตลาดทุนก็กลายเป็นอีกกลไกสำคัญในการสนับสนุนการเติบโตของอุตสาหกรรม

อย่างไรก็ดี การวัดความพร้อมเชิงพาณิชย์ไม่ควรดูเพียงรายได้ที่พุ่งขึ้นในช่วงเดียว หรือกำไรตามบัญชีในงวดใดงวดหนึ่ง แต่ต้องดูว่าบริษัทเหล่านี้จะเปลี่ยนการติดตั้งใช้งานให้เป็นคำสั่งซื้อที่ทำซ้ำได้ กระจายฐานลูกค้าได้ และสร้างกำไรจากการดำเนินงานอย่างยั่งยืนหรือไม่

รายได้โตเร็วกว่ากำไร

ตัวเลขครึ่งปีแรกสะท้อนว่าความต้องการกำลังประมวลผล AI ภายในประเทศจีนกำลังเพิ่มขึ้นอย่างมาก

• MetaX มีรายได้ครึ่งปีแรกประมาณ 1.32 พันล้านหยวน และรายงานกำไรตามบัญชี แต่ผลประกอบการหลังปรับรายการยังขาดทุน จึงต้องระวังการตีความ เพราะรายการที่ไม่ได้เกิดขึ้นเป็นประจำอาจทำให้ภาพกำไรต่างจากผลการดำเนินงานหลัก
• Moore Threads รายงานรายได้ครึ่งปีแรก 1.736 พันล้านหยวน เพิ่มขึ้น 147.4% จากปีก่อน แม้ขาดทุนส่วนที่เป็นของผู้ถือหุ้นจะลดลงมาก แต่ธุรกิจยังขาดทุนเมื่อมองในฐานที่เกิดซ้ำ
• Biren คาดรายได้ครึ่งปีแรก 1.15–1.30 พันล้านหยวน เทียบกับ 58.9 ล้านหยวนในปีก่อน อัตราเติบโตที่สูงมากส่วนหนึ่งมาจากฐานเดิมที่ต่ำ จึงยังไม่ใช่หลักฐานเพียงพอว่าบริษัทมีโมเดลกำไรที่ยั่งยืน
• Enflame ยังอยู่ในช่วงลงทุนหนัก เอกสารชี้ชวนระบุว่ารายได้เพิ่มจาก 301 ล้านหยวนในปี 2023 เป็น 990 ล้านหยวนในปี 2025 แต่ยังมีผลขาดทุนหลังปรับรายการต่อเนื่อง 7

สัญญาณเหล่านี้มีนัยสำคัญต่อธุรกิจ แต่บริษัทเซมิคอนดักเตอร์ต้องลงทุนล่วงหน้ากับชิปรุ่นใหม่ วิศวกรรมระบบ เครื่องมือซอฟต์แวร์ และบริการลูกค้า ก่อนรายได้ที่ขยายตัวจะมากพอรองรับฐานต้นทุนได้อย่างมั่นคง

กำไรของ MetaX ต้องอ่านพร้อมตัวเลขหลังปรับรายการ

กำไรครึ่งปีแรกของ MetaX เป็นหมุดหมายสำคัญ แต่การที่ผลลัพธ์หลังปรับรายการยังติดลบมีความหมายมากกว่าเมื่อต้องประเมินความแข็งแรงเชิงพาณิชย์ กำไรสุทธิตามบัญชีอาจรวมรายการที่ไม่เกิดซ้ำจากการขายชิปและบริการตามปกติ

ดังนั้น ผลกำไรหลังปรับรายการจึงเป็นตัวชี้วัดที่มีประโยชน์กว่า ว่ากำไรขั้นต้น ค่าใช้จ่ายวิจัยและพัฒนา และต้นทุนการดำเนินงานเริ่มเข้าสู่สมดุลที่เลี้ยงตัวเองได้แล้วหรือยัง

สิ่งที่ต้องพิสูจน์ต่อไปไม่ใช่แค่การมีกำไรอีกหนึ่งงวด แต่คือความสามารถในการรักษายอดส่งมอบผลิตภัณฑ์ การสนับสนุนซอฟต์แวร์ และคำสั่งซื้อซ้ำจากลูกค้า ควบคู่กับการลงทุนในแผนพัฒนา GPU รุ่นต่อไป

Moore Threads และ Biren: รายได้กำลังเร่งตัว แต่โมเดลธุรกิจยังไม่เสร็จสมบูรณ์

รายได้ที่เติบโตและขาดทุนที่แคบลงของ Moore Threads บ่งชี้ว่าปริมาณการขายที่มากขึ้นอาจช่วยให้ต้นทุนต่อหน่วยดีขึ้น ความท้าทายคือการรักษาทิศทางดังกล่าวไว้ ระหว่างที่ยังต้องใช้จ่ายกับผลิตภัณฑ์ใหม่และการสนับสนุนการนำระบบไปใช้งาน

สำหรับ Biren การกระโดดของรายได้ยิ่งโดดเด่นเมื่อคิดเป็นเปอร์เซ็นต์ แต่การเติบโตเร็วจากฐานเล็กอาจผันผวนได้ ทั้งสองบริษัทจึงต้องตอบคำถามเดียวกัน: ความต้องการกระจายอยู่ในลูกค้าหลากหลายรายเพียงใด คำสั่งซื้อเกิดซ้ำหลังการทดลองใช้งานหรือไม่ และต้นทุนด้านซอฟต์แวร์กับระบบลดลงหรือเปล่าเมื่อการติดตั้งขยายวงกว้างขึ้น

IPO ของ Enflame สะท้อนทั้งความคืบหน้าและความเข้มข้นของเงินลงทุน

Enflame เป็นสมาชิกกลุ่มสุดท้ายที่กำลังเข้าสู่ตลาดทุน บริษัทกำหนดราคา IPO ที่ 142.18 หยวนต่อหุ้น และคาดระดมทุนได้ราว 6.1 พันล้านหยวน หรือประมาณ 908 ล้านดอลลาร์สหรัฐ จากการเสนอขายหุ้นประมาณ 43 ล้านหุ้นบนกระดาน STAR Market ของตลาดหลักทรัพย์เซี่ยงไฮ้ ซึ่งเป็นตลาดที่เน้นบริษัทเทคโนโลยีและนวัตกรรม 1

แผนใช้เงินเผยให้เห็นภาระการลงทุนของการแข่งขันนี้อย่างชัดเจน Enflame วางแผนจัดสรรเงินราว 3.3 พันล้านหยวนสำหรับนวัตกรรมการทำงานร่วมกันระหว่างฮาร์ดแวร์และซอฟต์แวร์ AI, 1.5 พันล้านหยวนสำหรับชิปรุ่นที่ 5 และ 1.2 พันล้านหยวนสำหรับชิปรุ่นที่ 6 10

แม้เป็นก้าวสำคัญเชิงพาณิชย์ แต่ก็ย้ำว่าการแข่งขันในโครงสร้างพื้นฐาน AI ต้องใช้เงินทุนมหาศาล รายได้ของ Enflame อยู่ที่ 990 ล้านหยวนในปี 2025 ขณะที่ยังมีผลขาดทุนหลังปรับรายการจำนวนมาก และบริษัทระบุว่าคาดจะทำกำไรได้ในปี 2026 หรือ 2027 713

สองเส้นทางเทคนิค: GPU ที่ลดอุปสรรคการย้ายระบบ กับชิปเร่งความเร็วเฉพาะทาง

ทั้งสี่บริษัทไม่ได้เลือกกลยุทธ์ผลิตภัณฑ์แบบเดียวกัน

MetaX, Moore Threads และ Biren โดยทั่วไปเชื่อมโยงกับแพลตฟอร์ม GPU อเนกประสงค์ พร้อมสภาพแวดล้อมซอฟต์แวร์ที่มุ่งลดความยุ่งยากในการย้ายงานของนักพัฒนาที่คุ้นเคยกับเวิร์กโฟลว์ซึ่งมี CUDA ของ Nvidia เป็นศูนย์กลาง โจทย์ทางธุรกิจคือทำให้การย้ายโค้ด การปรับแต่งประสิทธิภาพ และการดูแลคลัสเตอร์ง่ายพอที่ลูกค้าจะใช้ฮาร์ดแวร์ในประเทศได้โดยไม่สูญเสียประสิทธิภาพการทำงานมากเกินไป

Enflame เลือกแนวทางชิปเร่งความเร็วเฉพาะทางมากกว่า โดยสร้างบนฮาร์ดแวร์ของตนเองและซอฟต์แวร์สแต็ก TopsRider การออกแบบเฉพาะงานอาจน่าสนใจสำหรับงานฝึกและรันโมเดล AI บางประเภท แต่ความสำเร็จจะขึ้นอยู่มากกับเครื่องมือ การรองรับเฟรมเวิร์ก การปรับจูนประสิทธิภาพ และความเชื่อมั่นของลูกค้าต่อระบบนิเวศโดยรอบ

ไม่ว่าแนวทางใด ซอฟต์แวร์ไม่ใช่ส่วนเสริม แต่เป็นส่วนหนึ่งของตัวผลิตภัณฑ์เอง

ดีมานด์ในประเทศเปิดโอกาส แต่ไม่ได้ตัดความยากออกไป

แรงผลักดันด้านการพึ่งพาเทคโนโลยีของตนเองของจีน รวมถึงข้อจำกัดต่อการเข้าถึงผลิตภัณฑ์ AI ประสิทธิภาพสูงที่สุดของ Nvidia ช่วยเพิ่มแรงจูงใจให้ผู้ให้บริการคลาวด์ องค์กร และนักพัฒนา AI ประเมินชิปเร่งความเร็วในประเทศ โอกาสนี้กำลังช่วยให้โครงการทดลองบางส่วนขยายเป็นโอกาสเชิงพาณิชย์ขนาดใหญ่ขึ้น

แต่การแข่งขันในระดับแพลตฟอร์มยังมีโจทย์ยากอยู่ครบ ทั้งประสิทธิภาพชิป การบริหารห่วงโซ่อุปทาน ความพร้อมของหน่วยความจำแบนด์วิดท์สูงและระบบเชื่อมต่อ ความเข้ากันได้ของคอมไพเลอร์และเฟรมเวิร์ก ความเชื่อถือได้เมื่อทำงานระดับคลัสเตอร์ ตลอดจนความลึกของการสนับสนุนนักพัฒนา รายได้ที่โตเร็วจึงสามารถเกิดพร้อมกับภาระวิจัยและพัฒนาสูง และกำไรหลังปรับรายการที่ต่ำหรือติดลบได้

อะไรจะเป็นหลักฐานว่าธุรกิจเริ่มโตเต็มขั้นจริง

บริษัททั้งสี่จะเข้าใกล้ความพร้อมเชิงพาณิชย์อย่างแท้จริงเมื่อมีเงื่อนไขหลายข้อเกิดขึ้นพร้อมกัน ได้แก่

1. คำสั่งซื้อซ้ำจากลูกค้าหลากหลายกลุ่ม ไม่ได้พึ่งการติดตั้งขนาดใหญ่เพียงไม่กี่โครงการ
2. กำไรหลังปรับรายการเป็นบวก ไม่ใช่เพียงกำไรตามบัญชีหรือขาดทุนที่ลดลง
3. ส่งมอบระบบระดับคลัสเตอร์ได้อย่างเชื่อถือได้ รวมถึงการบูรณาการระบบและบริการหลังการขาย
4. ระบบนิเวศซอฟต์แวร์ที่แข็งแรง เพื่อลดต้นทุนการย้ายระบบและการปรับแต่งของนักพัฒนา
5. แผนพัฒนาผลิตภัณฑ์ที่มีเงินรองรับ สำหรับชิปรุ่นถัดไป โดยไม่ต้องพึ่งเงินทุนภายนอกไปตลอด

หลักฐานในปี 2026 ชี้ให้เห็นข้อสรุปแบบระมัดระวัง: “4 มังกรน้อย” ชิป AI ของจีนกำลังกลายเป็นซัพพลายเออร์เชิงพาณิชย์ที่น่าเชื่อถือมากขึ้น จากการเติบโตของรายได้และการเข้าถึงตลาดทุน แต่ช่วงตัดสินยังอยู่ข้างหน้า นั่นคือการเปลี่ยนอุปสงค์ที่เกิดจากช่องว่างเชิงยุทธศาสตร์ของตลาด ให้กลายเป็นธุรกิจที่มีกำไร คำสั่งซื้อทำซ้ำได้ และมีระบบนิเวศรองรับ