ISU ถอนสถานะนักกีฬากลางของวาลีเยวา–คอนดราติยุค เพราะอะไร และยังอุทธรณ์ได้หรือไม่

รายงานการถอนหรือระงับสิทธิของสหพันธ์สเก็ตนานาชาติ (ISU) ต่อ คามิลา วาลีเยวา และ มาร์ก คอนดราติยุค เป็นเรื่องของคุณสมบัติ “นักกีฬากลางรายบุคคล” หรือ AIN ไม่ใช่การตรวจพบสารกระตุ้นครั้งใหม่

ประเด็นอยู่ที่เงื่อนไขความเป็นกลางทางการเมืองของ AIN โดยมีรายงานว่า ISU ระงับหรือถอนการอนุมัติของทั้งคู่ หลังฝ่ายยูเครนยื่นข้อมูลซึ่งกล่าวหาว่ามีการแสดงออกต่อสาธารณะที่ขัดกับข้อห้ามในการสนับสนุนการรุกรานยูเครนของรัสเซีย อย่างไรก็ดี ISU ยังไม่ได้เผยแพร่คำวินิจฉัยโดยละเอียดว่าพิจารณาพยานหลักฐานใดบ้าง 115

สถานะ AIN คืออะไร และเหตุใดจึงถูกทบทวน

AIN เป็นช่องทางแบบมีเงื่อนไขสำหรับนักกีฬารัสเซียและเบลารุสในการลงแข่งระดับนานาชาติในฐานะบุคคล ไม่ได้เป็นตัวแทนประเทศ นักกีฬาต้องไม่ใช้ธง สัญลักษณ์ หรือสีประจำชาติ และต้องผ่านการตรวจสอบเกณฑ์ความเป็นกลางอย่างเข้มงวด

ISU เคยสั่งห้ามนักกีฬาจากรัสเซียและเบลารุสหลังรัสเซียเปิดฉากรุกรานยูเครนเต็มรูปแบบ ก่อนจะเปิดทางแบบจำกัดผ่านสถานะ AIN สำหรับรายการคัดเลือกโอลิมปิก และต่อมาสำหรับการแข่งขันนานาชาติที่กว้างขึ้น 356

กล่าวโดยสรุป การไม่มีธงชาติหรือเพลงชาติยังไม่เพียงพอ ผู้ขอสิทธิต้องไม่เข้าข่ายสนับสนุนสงครามหรือกิจกรรมที่ขัดกับหลักความเป็นกลางด้วย

ยังอุทธรณ์ได้ และผลกระทบระหว่างรอคำตัดสิน

มีรายงานว่าวาลีเยวาและคอนดราติยุคต่างยื่นอุทธรณ์ต่อกระบวนการภายในของ ISU แล้ว หาก ISU ยืนยันคำตัดสิน ทั้งคู่อาจยื่นเรื่องต่อ ศาลอนุญาโตตุลาการกีฬา (CAS) ซึ่งเป็นองค์กรระงับข้อพิพาทกีฬาระหว่างประเทศได้ 5

ตราบใดที่สถานะยังถูกระงับ พวกเขาไม่สามารถเข้าร่วมรายการภายใต้ ISU ได้ ผลโดยตรงคือคอนดราติยุคพลาดการแข่งขัน Challenger Series รายการ Kinoshita Group Cup ที่กรุงโตเกียว 8

หากท้ายที่สุดสูญเสียสถานะ AIN อาจหมายถึงการหมดสิทธิ์ลงแข่ง Challenger, โอกาสเข้าสู่กรังด์ปรีซ์, ชิงแชมป์โลก และเส้นทางคัดเลือกโอลิมปิกในอนาคต ตลอดช่วงเวลาที่ไม่สามารถได้รับสถานะนี้ 68

คดีสารกระตุ้นของวาลีเยวาเป็นคนละเรื่อง

คดีแบน 4 ปีของวาลีเยวาเกิดจากการตรวจพบสารไตรเมทาซิดีน ซึ่งเก็บตัวอย่างในช่วงโอลิมปิกปักกิ่ง 2022 และ CAS เป็นผู้มีคำวินิจฉัยในข้อพิพาทที่เกี่ยวข้องกับวาลีเยวา, หน่วยงานต่อต้านสารกระตุ้นรัสเซีย (RUSADA), องค์กรต่อต้านสารกระตุ้นโลก (WADA) และ ISU 4

โทษแบนดังกล่าวสิ้นสุดลงในช่วงปลายปี 2025 ทำให้เธอกลับไปแข่งในประเทศรัสเซียได้ แต่ไม่ได้ทำให้มีสิทธิแข่งขันระดับนานาชาติโดยอัตโนมัติ เพราะยังต้องผ่านการพิจารณาสถานะ AIN ซึ่งเป็นกระบวนการแยกต่างหาก อีกทั้งคำร้องของเธอที่ต้องการแก้ไขคำชี้ขาดของ CAS ยังถูกศาลสหพันธรัฐสวิตเซอร์แลนด์ปฏิเสธ 12

เหตุใดคดีนี้จึงมีนัยสำคัญ

ก่อนหน้านี้ อเดเลีย เปโตรเซียน และปีเตอร์ กูเมนนิก ลงแข่งขันโอลิมปิกมิลาน–คอร์ตินาในฐานะนักกีฬากลาง เนื่องจากทีมจากรัสเซียยังคงถูกห้ามเข้าร่วม 4

ดังนั้น กรณีวาลีเยวา–คอนดราติยุคจึงเป็นบททดสอบสำคัญของระบบคัดกรองหลังการรุกรานยูเครน ว่าจะรักษาความน่าเชื่อถือได้เพียงใดเมื่อมีข้อมูลกล่าวหาว่านักกีฬามีพฤติกรรมสนับสนุนสงคราม ไม่ใช่แค่การปฏิบัติตามข้อกำหนดเรื่องการไม่แสดงธงหรือเพลงชาติ

สหพันธ์สเก็ตของยูเครนขอให้ ISU ทบทวนสิทธิความเป็นกลางของนักกีฬารัสเซียหลายคน โดยกล่าวหาว่าคอนดราติยุคและนักกีฬาบางรายมีความเชื่อมโยงกับโครงสร้างทางทหารของรัสเซีย ขณะที่พฤติกรรมสาธารณะของวาลีเยวาไม่สอดคล้องกับความเป็นกลาง 15 ฝ่ายยูเครนยังเรียกร้องให้มีการตรวจสอบอย่างต่อเนื่อง ไม่ใช่ตรวจเพียงครั้งเดียว โดยมีรายงานอิสระก่อนหน้านี้ว่ามีนักกีฬารัสเซียบางคนที่ได้รับอนุมัติให้เป็นนักกีฬากลาง แม้มีความเชื่อมโยงกับกิจกรรมสนับสนุนสงคราม 3

ข้อควรระวังคือ ข้อกล่าวหาเหล่านี้ยังไม่ได้ถูกวินิจฉัยต่อสาธารณะผ่านคำตัดสินของ ISU ที่ระบุรายละเอียดครบถ้วน ข้อมูลที่มีอยู่จึงชี้ว่าเป็นข้อพิพาทเรื่องสิทธิ์ซึ่งยังอยู่ระหว่างกระบวนการ มากกว่าจะเป็นข้อสรุปสาธารณะที่ชัดเจนว่านักกีฬาคนใดกระทำผิดตามข้อกล่าวหาเฉพาะข้อ 15