G42 กำลังชั่งใจให้สหรัฐถือหุ้นใหญ่ เพื่อไม่ให้ชิป AI สะดุดหลังปี 2027

G42 บริษัทปัญญาประดิษฐ์จากอาบูดาบี กำลังมีรายงานว่าหารือทางเลือกในการให้บริษัทอเมริกันถือหุ้นข้างมาก หรือจัดตั้งนิติบุคคลใหม่ที่จดทะเบียนในสหรัฐและมีผู้ถือหุ้นสหรัฐเป็นเสียงข้างมาก เป้าหมายหลักไม่ใช่แค่การระดมทุน แต่คือการวางโครงสร้างให้สอดคล้องกับกฎควบคุมการส่งออกของสหรัฐ เพื่อรักษาการเข้าถึงชิป AI ขั้นสูงในระยะยาว

ปัจจุบัน G42 ได้รับสิทธิ์ชั่วคราวให้ซื้อชิปสหรัฐบางประเภทโดยไม่ต้องขอใบอนุญาตเป็นรายกรณี จนถึงราวเดือนเมษายน 2027 หลังจากนั้น การเข้าถึงชิปอาจต้องอาศัยโครงสร้างองค์กรที่เปลี่ยนไป ไม่มีการประกาศธุรกรรมใดอย่างเป็นทางการในเวลานี้ 1

เหตุใด “ความเป็นอเมริกัน” ของโครงสร้างบริษัทจึงสำคัญ

สำหรับรัฐบาลวอชิงตัน ชิปประมวลผล AI ระดับสูงไม่ใช่สินค้าทั่วไป การอนุญาตให้บริษัทนอกสหรัฐใช้งานชิปเหล่านี้เกี่ยวข้องกับคำถามว่าใครเป็นเจ้าของและควบคุมบริษัท บริษัทอยู่ภายใต้เขตอำนาจใด และการใช้เทคโนโลยีกับกำลังประมวลผลสามารถตรวจสอบได้อย่างปลอดภัยเพียงใด

หาก G42 มีหน่วยงานที่จดทะเบียนในสหรัฐและมีผู้ถือหุ้นอเมริกันถือเสียงข้างมาก ก็อาจทำให้ภาพด้านธรรมาภิบาลและเขตอำนาจทางกฎหมายมีน้ำหนักมากขึ้นในสายตาหน่วยงานกำกับของสหรัฐ แนวทางนี้อาจช่วยลดความกังวลที่สหรัฐมีมาอย่างต่อเนื่องว่าเทคโนโลยีอ่อนไหวหรือกำลังประมวลผล AI ของสหรัฐอาจรั่วไหลไปถึงจีน ผ่านพันธมิตร ซัพพลายเออร์ หรือลูกค้าในต่างประเทศ

อย่างไรก็ดี การจดทะเบียนในสหรัฐหรือการมีผู้ถือหุ้นอเมริกันเกินกึ่งหนึ่งไม่ใช่บัตรผ่านถาวรสำหรับซื้อชิป ข้อยกเว้นที่มีอยู่เป็นเพียงมาตรการชั่วคราว และการเข้าถึงในอนาคตอาจยังขึ้นกับเงื่อนไขเรื่องวัตถุประสงค์การใช้ชิป สถานที่ตั้งจริงของระบบ ความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ การรายงาน การตรวจสอบ ธรรมาภิบาล และการควบคุมกิจการที่แท้จริง 1

G42 ปรับตัวเข้าหาสหรัฐมาแล้วก่อนหน้านี้

แนวคิดปรับโครงสร้างความเป็นเจ้าของเกิดขึ้นหลัง G42 ค่อย ๆ ลดความเชื่อมโยงกับเทคโนโลยีจีน และหันมาผูกพันกับพันธมิตรสหรัฐมากขึ้น

ในเดือนเมษายน 2024 Microsoft ลงทุน 1.5 พันล้านดอลลาร์ใน G42 เพื่อแลกกับหุ้นส่วนน้อยและที่นั่งในคณะกรรมการ ความร่วมมือนี้อยู่บนพื้นฐานของหลักประกันด้านความมั่นคงต่อรัฐบาลสหรัฐและสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (UAE) โดย G42 ตกลงใช้บริการคลาวด์ของ Microsoft สำหรับแอปพลิเคชัน AI

ข้อตกลงดังกล่าวเกิดขึ้นหลัง G42 ถอนการลงทุนในจีน และเริ่มนำเทคโนโลยีจีนออกจากการดำเนินงาน ท่ามกลางความกังวลของสหรัฐต่อความสัมพันธ์ทางธุรกิจของบริษัท เจ้าหน้าที่ทำเนียบขาวเคยระบุว่าการตัดความเชื่อมโยงกับ Huawei เป็นเหตุผลสำคัญที่ทำให้ข้อตกลงกับ Microsoft ถูกมองในเชิงบวก

รายงานในปี 2026 ยังระบุว่า G42 ได้นำอุปกรณ์ของ Huawei ออก และใช้ระบบติดตามตรวจสอบในศูนย์ข้อมูลตามข้อกำหนดของสหรัฐ มาตรการเหล่านี้สอดคล้องกับเป้าหมายเดียวกันของการปรับโครงสร้างไปทางสหรัฐ คือแสดงให้เห็นว่าโครงสร้างพื้นฐาน AI ที่อ่อนไหวสามารถอยู่ภายใต้หลักประกันและการตรวจสอบที่สหรัฐยอมรับได้ 6

ชีคทาห์นูนจะสูญเสียการควบคุมแค่ไหน

G42 อยู่ภายใต้การควบคุมของชีค ทาห์นูน บิน ซาเยด อัล นาห์ยาน ที่ปรึกษาความมั่นคงแห่งชาติของ UAE และสมาชิกทรงอิทธิพลของราชวงศ์อาบูดาบี หากมีการขายหุ้นข้างมากให้แก่นักลงทุนสหรัฐโดยตรง ย่อมมีแนวโน้มทำให้สัดส่วนผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจของเขาใน G42 ลดลง 1

แต่การที่อำนาจลงคะแนนหรือการควบคุมที่แท้จริงจะลดลงมากน้อยเพียงใด ยังตอบไม่ได้ เพราะขึ้นอยู่กับเงื่อนไขที่ยังไม่เปิดเผย เช่น หุ้นแต่ละประเภท สิทธิแต่งตั้งกรรมการ สิทธิยับยั้ง โครงสร้างผู้ถือผลประโยชน์ที่แท้จริง และสัดส่วนที่ฝ่ายเอมิเรตส์อาจยังถืออยู่

การตั้งบริษัทย่อยหรือยานพาหนะลงทุนในสหรัฐอาจช่วยให้ฝ่ายเอมิเรตส์รักษาอิทธิพลเหนือบริษัทแม่หรือธุรกิจนอกสหรัฐได้มากกว่าการขายหุ้นข้างมากของทั้งกลุ่มโดยสิ้นเชิง แต่สำหรับผู้กำกับดูแลสหรัฐ ประเด็นสำคัญน่าจะเป็นผู้ควบคุมกิจการในทางปฏิบัติ ไม่ใช่เพียงสถานที่จดทะเบียนหรือจำนวนหุ้นในนาม ข้อสังเกตนี้เป็นการอนุมานจากทางเลือกที่มีรายงาน ไม่ใช่รายละเอียดข้อตกลงที่เปิดเผยแล้ว 1

ฐานนักลงทุนอเมริกันมากขึ้น แต่ยังไม่มีผู้ซื้อที่ระบุชื่อ

หากเกิดดีลขึ้น G42 จะมีฐานนักลงทุนและธรรมาภิบาลที่เอนเอียงไปทางสหรัฐมากกว่าเดิม Microsoft เป็นนักลงทุนเชิงกลยุทธ์รายย่อยอยู่แล้วและมีตัวแทนในบอร์ด แต่ยังไม่มีหลักฐานสาธารณะว่า Microsoft คือผู้ที่อาจเข้าซื้อหุ้นข้างมาก

สำหรับ G42 การมีนักลงทุนสหรัฐที่ถืออำนาจควบคุมจึงมีคุณค่าด้านกฎระเบียบพอ ๆ กับด้านการเงิน เพราะช่วยจัดแนวความเป็นเจ้าของ เทคโนโลยี มาตรการความมั่นคง และพันธมิตรเชิงกลยุทธ์ ให้ใกล้ชิดกับประเทศที่ควบคุมการเข้าถึงชิปเร่งความเร็ว AI ชั้นนำของโลก

โครงการ AI Campus 5 กิกะวัตต์ ทำให้เดิมพันสูงขึ้น

การเข้าถึงชิประยะยาวเป็นหัวใจของโครงการ UAE-U.S. AI Campus ในอาบูดาบี ซึ่งตั้งเป้ากำลังการผลิตรวม 5 กิกะวัตต์ ระยะแรกของ Stargate UAE คาดว่าจะเริ่มใช้งานในปี 2026 พร้อมชิป Nvidia ราว 100,000 ตัว

G42 พัฒนาโครงการนี้ร่วมกับบริษัทเทคโนโลยีรายใหญ่ของสหรัฐ ได้แก่ OpenAI, Oracle, Nvidia และ Cisco รวมถึง SoftBank ของญี่ปุ่น ดังนั้น การได้รับชิปจาก Nvidia อย่างต่อเนื่อง รวมถึงชิปจาก AMD และซัพพลายเออร์สหรัฐรายอื่น จึงมีความจำเป็นต่อการเปลี่ยนโครงการจากแผนบนกระดาษให้เป็นกำลังประมวลผล AI ที่ใช้งานจริง โดย G42 ระบุว่าการส่งมอบล็อตแรกจะเป็นชิป Nvidia เป็นส่วนใหญ่ ควบคู่กับระบบของ AMD และ Cerebras 9

การปรับโครงสร้างไปทางสหรัฐอาจทำให้โครงการน่าเชื่อถือขึ้นสำหรับทั้งซัพพลายเออร์และผู้กำกับดูแล ด้วยการลดความกังวลเรื่องการควบคุมกิจการและการเบี่ยงเบนการใช้งานเทคโนโลยี แต่ก็ไม่ได้แก้ทุกประเด็น Reuters รายงานว่าข้อตกลงสำหรับโครงการมูลค่าหลายพันล้านดอลลาร์นี้ยังมีข้อกังวลด้านความมั่นคงที่ไม่ได้ข้อยุติ แม้หลังการประกาศโครงการแล้ว

สรุป

ทางเลือกของ G42 คือการแลกเปลี่ยนครั้งใหญ่ระหว่างการยอมรับความเป็นเจ้าของและการกำกับดูแลจากสหรัฐมากขึ้น กับโอกาสที่แข็งแรงกว่าในการรักษาเส้นทางเข้าถึงชิป AI ขั้นสูง ซึ่งเป็นทรัพยากรสำคัญต่อแผน AI ระยะยาวของบริษัท

คำถามที่ยังไม่มีคำตอบคือ อาบูดาบีและชีคทาห์นูนยอมลดอำนาจควบคุมได้มากเพียงใด และเมื่อสิทธิ์ชั่วคราวหมดลงราวเดือนเมษายน 2027 เจ้าหน้าที่สหรัฐจะเห็นว่าโครงสร้างใหม่เพียงพอหรือไม่ 1