ประเด็นสำคัญที่ต้องตรวจสอบก่อนคืออะไร?

เกาหลีใต้ย้ำคำมั่นว่าชิปของตนต้องได้รับการปฏิบัติไม่น้อยกว่าคู่แข่ง ขณะที่ญี่ปุ่นอ้างกรอบลงทุน 550,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ และไต้หวันชูการขยายฐานผลิตของ TSMC ในสหรัฐฯ แนวทางที่กำลังพิจารณาอาจครอบคลุมทั้งชิปเดี่ยวและสินค้าอย่างเซิร์ฟเวอร์ แล็ปท็อป หรือเครื่องเล่นเกมที่มีชิปอยู่ภายใน

ฉันควรทำอย่างไรต่อไปในทางปฏิบัติ?

ประเด็นสำคัญคือ สิทธิยกเว้นอาจไม่ได้ตัดสินจากข้อตกลงระดับประเทศ แต่พิจารณาจากโรงงาน กำลังผลิต และแผนลงทุนในสหรัฐฯ ของแต่ละบริษัท

เกาหลีใต้ ญี่ปุ่น และไต้หวันรับมือภาษีชิปสหรัฐฯ แบบ “ลงทุนในอเมริกา” อย่างไร | ตอบ

เกาหลีใต้และญี่ปุ่นกำลังกดดันให้วอชิงตันยึดมั่นกับหลักการปฏิบัติต่ออุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ในระดับประเทศแบบ “ไม่น้อยกว่าที่ให้แก่คู่แข่ง” ขณะที่ไต้หวันอาศัยข้อตกลงการค้าและการลงทุนกับสหรัฐฯ รวมถึงการขยายฐานผลิตขนาดใหญ่ของ TSMC ในอเมริกาเป็นจุดแข็ง

แต่คำพูดของฮาวเวิร์ด ลัตนิก รัฐมนตรีพาณิชย์สหรัฐฯ ชี้ว่า การผ่อนปรนภาษีอาจขึ้นกับคำมั่นลงทุนและการผลิตในสหรัฐฯ ของ แต่ละบริษัท มากกว่าข้อตกลงกับประเทศต้นทาง หากเป็นเช่นนั้น การคุ้มครองที่เจรจาระหว่างรัฐบาลอาจกลายเป็นการอนุญาตหรือยกเว้นรายบริษัทแทน 1 2

ภาษีชิปที่สหรัฐฯ กำลังพิจารณามีหน้าตาอย่างไร

รัฐบาลทรัมป์กำลังพัฒนามาตรการภาษีแบบมุ่งเป้าสำหรับเซมิคอนดักเตอร์ ซึ่งอาจไม่ได้จำกัดอยู่แค่ชิปนำเข้าโดยตรง แต่ขยายไปถึงสินค้าที่มีชิปเป็นส่วนประกอบ เช่น เซิร์ฟเวอร์ แล็ปท็อป และเครื่องเล่นเกม

แนวคิดที่มีการหารือคือ บริษัทที่สร้างโรงงานผลิตชิปในสหรัฐฯ อาจได้รับการยกเว้นหรือผ่อนปรนภาษี หรือได้รับโควตานำเข้าแบบปลอดภาษีซึ่งคำนวณตามปริมาณการผลิตที่บริษัทให้คำมั่นในสหรัฐฯ ส่วนบริษัทที่ไม่มีการผลิตในอเมริกาอาจต้องเสียภาษี อย่างไรก็ดี อัตราภาษี สินค้าที่เข้าเกณฑ์ สูตรโควตา กำหนดเวลา และฐานกฎหมายสำหรับบังคับใช้ ยังไม่ถูกประกาศ 1 3 4

เกาหลีใต้: ย้ำสิทธิเท่าเทียม แต่หารือการลงทุนเพิ่ม

กรุงโซลกำลังหารือถึงความเป็นไปได้ของการลงทุนด้านชิปเพิ่มเติมในสหรัฐฯ พร้อมย้ำหลักประกันทวิภาคีว่า เซมิคอนดักเตอร์เกาหลีควรได้รับการปฏิบัติ “ไม่น้อยกว่าที่ให้แก่” สินค้าจากประเทศคู่แข่ง

ความกังวลคือ Samsung และ SK hynix อาจเสียเปรียบ TSMC หากเกณฑ์หลักเปลี่ยนจากสถานะที่เกาหลีใต้เจรจาไว้ มาเป็นกำลังการผลิตในสหรัฐฯ ของแต่ละบริษัทเอง 5 6

Samsung ประกาศแผนลงทุนมากกว่า 37,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ สำหรับระบบนิเวศเซมิคอนดักเตอร์ในรัฐเท็กซัสตอนกลาง โดยมีรางวัลสนับสนุนตามโครงการ CHIPS ที่อาจมีมูลค่าสูงสุด 4,745 ล้านดอลลาร์สหรัฐ 7
SK hynix มีแผนลงทุนในสหรัฐฯ ด้านการแพ็กเกจจิ้งขั้นสูงและผลิตภัณฑ์ AI แต่ในช่วงที่มีแรงกดดันจากภาษีรอบนี้ ทั้งสองบริษัทยังไม่ได้ประกาศคำมั่นสร้างโรงงานผลิตชิปแห่งใหม่ในสหรัฐฯ ในระดับเดียวกับการขยายโรงงานผลิตของ TSMC 8
นอกเหนือจากเรื่องชิป เกาหลีใต้มีแพ็กเกจการค้าที่รวมคำมั่นลงทุนในสหรัฐฯ 350,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ แต่ตัวเลขดังกล่าวไม่ใช่เกณฑ์การลงทุนสร้างโรงงานชิปแบบเฉพาะบริษัทที่ระบุไว้ชัดเจน 9

ญี่ปุ่น: อ้างกรอบลงทุน 550,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ

ญี่ปุ่นหันไปยึดกรอบความร่วมมือการค้าและการลงทุนเชิงยุทธศาสตร์กับสหรัฐฯ เมื่อเดือนกรกฎาคม 2025 ซึ่งญี่ปุ่นให้คำมั่นลงทุนในภาคส่วนยุทธศาสตร์ของสหรัฐฯ สูงสุด 550,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ

โตเกียวต้องการความชัดเจนว่า มาตรการชิปจะรักษาเงื่อนไขภาษีที่ตกลงกันไว้ แทนที่จะกลายเป็นภาระภาษีชิปรายบริษัทที่ไม่มีเพดาน กรอบดังกล่าวทำให้อัตราภาษีทั่วไปต่อสินค้านำเข้าจากญี่ปุ่นส่วนใหญ่ลดลงเหลือ 15% แต่คำถามสำคัญที่ยังไม่มีคำตอบคือ มาตรการเซมิคอนดักเตอร์ในอนาคตภายใต้มาตรา 232 จะถูกนำมาใช้กับข้อตกลงนี้อย่างไร 10 11

ไต้หวันและ TSMC: การลงทุนในสหรัฐฯ คือจุดได้เปรียบที่ชัดที่สุด

ไต้หวันมีข้อตกลงการค้ากับสหรัฐฯ ที่เน้นเซมิคอนดักเตอร์ ซึ่งผสานการลดภาษีเข้ากับคำมั่นลงทุนในการผลิตเทคโนโลยีในอเมริกา สำหรับเกณฑ์ที่สหรัฐฯ กำลังพิจารณา TSMC ดูจะเข้าข่ายมากที่สุด เพราะบริษัทให้คำมั่นลงทุนรวมในสหรัฐฯ สูงสุด 165,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ครอบคลุมโรงงานในรัฐแอริโซนาแห่งใหม่ การแพ็กเกจจิ้งขั้นสูง และขีดความสามารถด้านวิจัยและพัฒนา 2 12

เหตุใดการยกเว้นรายบริษัทจึงสร้างแรงกระเพื่อม

แม้สหรัฐฯ จะยังปฏิบัติตามคำมั่นระดับประเทศ เช่น หลัก “ไม่น้อยกว่าที่ให้แก่คู่แข่ง” ของเกาหลีใต้ในเชิงรูปแบบ แต่ผลลัพธ์จริงอาจแตกต่างกันมากระหว่าง Samsung, SK hynix, TSMC และซัพพลายเออร์ญี่ปุ่น หากแต่ละบริษัทได้สิทธิยกเว้นหรือโควตาไม่เท่ากันตามตารางการก่อสร้างโรงงาน กำลังผลิต ประเภทสินค้า หรือขนาดเงินลงทุนในสหรัฐฯ

นั่นหมายถึงอำนาจต่อรองอาจย้ายจากการเจรจาระดับรัฐบาลและข้อตกลงระหว่างประเทศ ไปสู่การพิจารณาแบบใช้ดุลพินิจต่อบริษัท และอาจทำให้ต้องกลับมาเปิดเงื่อนไขที่ประเทศต่าง ๆ เคยแลกไว้ ทั้งคำมั่นลงทุนขนาดใหญ่ การเปิดตลาด หรือการจัดซื้อภาครัฐ เพื่อแลกกับความแน่นอนด้านภาษี 5 6 10

โดยสรุป ทั้งสามฝ่ายไม่ได้ปฏิเสธแนวทางของสหรัฐฯ โดยตรง: เกาหลีใต้กำลังคุยเรื่องลงทุนเพิ่ม ญี่ปุ่นพึ่งพากรอบ 550,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ส่วนไต้หวันและ TSMC นำเสนอการเพิ่มกำลังผลิตในอเมริกาเป็นหลักฐานการปฏิบัติตาม แต่ทุกฝ่ายยังรอคำตอบเรื่องอัตราภาษี สินค้าที่เข้าข่าย การครอบคลุมชิปที่ฝังอยู่ในสินค้า วิธีนับเครดิตการลงทุน และคำถามสำคัญที่สุดว่า ข้อตกลงทวิภาคีรับประกันการยกเว้นจริงหรือเพียงรับประกันการปฏิบัติที่เท่าเทียมเมื่อเทียบกับคู่แข่ง 1 3 4