Meta ต้องตั้งค่าปกป้องวัยรุ่นเป็นค่าเริ่มต้น แต่ยังไม่แตะรากของอัลกอริทึม

ข้อตกลงยุติข้อพิพาทนี้ทำให้มาตรการคุ้มครองผู้ใช้วัยรุ่นของ Meta ซึ่งก่อนหน้านี้มักเป็นเพียงตัวเลือกในการตั้งค่า กลายเป็นค่าเริ่มต้นที่มีผลบังคับตามคำสั่งศาลในสหรัฐฯ สำหรับ Facebook และ Instagram อย่างไรก็ดี ข้อตกลงไม่ได้สั่งห้ามระบบแนะนำคอนเทนต์ด้วยอัลกอริทึมโดยตรง และทั้งมาตรการที่เข้มงวดกว่า รวมถึงเงินบางส่วน ยังขึ้นกับว่าคู่แข่งวิดีโอสั้นรายใหญ่จะรับเงื่อนไขลักษณะเดียวกันหรือไม่ 58

สิ่งที่วัยรุ่นจะเจอบน Facebook และ Instagram

• จำกัดเวลาวันละ 2 ชั่วโมง: ผู้ใช้อายุต่ำกว่า 18 ปีจะถูกจำกัดเวลาการใช้งาน Facebook และ Instagram รวมกันไว้ที่ 2 ชั่วโมงต่อวัน และถูกบล็อกการใช้งานตั้งแต่เวลา 00.00–06.00 น. ค่าเริ่มต้นทั้งสองอย่างเปลี่ยนได้โดยผู้ปกครอง ไม่ใช่ให้วัยรุ่นปิดเอง 37

• ปิดการแจ้งเตือนช่วงกลางคืนและเวลาเรียน: Meta ต้องปิดการแจ้งเตือนแบบพุชส่วนใหญ่สำหรับวัยรุ่นในเวลากลางคืน และในช่วงเวลาเรียนเริ่มต้น 08.00–15.00 น. ซึ่งมุ่งลดสิ่งรบกวนระหว่างเรียนและแรงดึงให้กลับเข้าแอปบ่อย ๆ 37

• ลดแรงกดดันจากตัวเลขบนโซเชียล: จำนวนไลก์และรีแอ็กชันบนโพสต์ของวัยรุ่นจะถูกซ่อน นอกจากนี้ยังมีข้อห้ามใช้ฟิลเตอร์ภาพเกี่ยวกับหัตถการเสริมความงาม พร้อมระบบรายงานเนื้อหาที่อาจเป็นอันตรายซึ่งดีขึ้น 39

• ตรวจอายุและเพิ่มบทบาทผู้ปกครอง: บริษัทต้องยกระดับการตรวจสอบอายุและมาตรการป้องกันเด็กเข้าถึงเนื้อหาจำกัดอายุ แต่ข้อตกลงไม่ได้บังคับให้ใช้วิธีตรวจที่เข้มงวด เช่น ขอเอกสารยืนยันตัวตนมีรูปถ่ายหรือให้สแกนใบหน้า 56

• มีทางเลือกฟีดตามลำดับเวลา: วัยรุ่นต้องได้รับตัวเลือกฟีดแบบเรียงตามเวลา แทนการถูกบังคับให้ใช้ฟีดที่จัดอันดับโดยอัลกอริทึมเพียงรูปแบบเดียว นี่เพิ่มอำนาจการเลือกของผู้ใช้ แต่ไม่ใช่การยกเลิกระบบแนะนำเฉพาะบุคคล 8

บล็อกอะไรบ้าง และช่องโหว่ที่ถูกวิจารณ์

ข้อจำกัดมุ่งไปที่ส่วนของบริการที่เลื่อนดูได้อย่างต่อเนื่อง เช่น ฟีดและ Reels ไม่ได้หมายความว่าทุกฟังก์ชันของแอปจะใช้งานไม่ได้ รายงานระบุว่าการส่งข้อความ การตั้งค่า และวิดีโอที่ยาวเกิน 22 นาทีอาจไม่ถูกนับรวมในเวลาใช้งาน 8

จุดนี้เป็นหัวใจของคำวิจารณ์: Meta อาจปฏิบัติตามเพดานฟีดและ Reels ได้ ขณะยังผลักให้ผู้เยาว์หันไปอยู่กับคอนเทนต์วิดีโอยาวมากขึ้น แทนที่จะลดเวลาหน้าจอหรือการพึ่งพาแพลตฟอร์มโดยรวม อดีตผู้เปิดโปงข้อมูลของ Meta รายหนึ่งจึงมองว่าข้อตกลงยังไม่เพียงพอต่อการคุ้มครองสุขภาพจิตของวัยรุ่น แม้จะมีการซ่อนยอดไลก์และมาตรการอื่น ๆ แล้วก็ตาม 89

แต่ก็ไม่ควรมองว่ามาตรการนี้ไม่มีผลจริง การตัดการใช้งานช่วงกลางคืน การกำหนดให้ผู้ปกครองเป็นผู้ปลดล็อก การปิดแจ้งเตือน การซ่อนตัวเลขปฏิสัมพันธ์ และการตรวจอายุที่เข้มขึ้น ล้วนไปไกลกว่าเครื่องมือดูแลสุขภาวะที่ผู้ใช้เลือกเปิดหรือปิดได้เองในอดีต 367

ตัวเลข 17.1 พันล้านดอลลาร์ ไม่ได้การันตีทั้งหมด

ยอดสูงสุดของข้อตกลงอยู่ที่ราว 17.1 พันล้านดอลลาร์ตลอด 10 ปี โดย Meta รับประกันการจ่ายประมาณ 70% หรือราว 12.1–12.7 พันล้านดอลลาร์ ส่วนอีกราว 5 พันล้านดอลลาร์จะเกิดขึ้นเมื่อแพลตฟอร์มคู่แข่งอย่าง Snap, TikTok และ YouTube ยอมรับภาระด้านความปลอดภัยและการชำระเงินในระดับเทียบเคียง 78

กลไกนี้ยังเปิดทางให้เพดานใช้งานเข้มขึ้นจากเดิม โดยอาจเป็นเพดาน 1 ชั่วโมงต่อแอป และขยายช่วงบล็อกกลางคืนเป็น 22.00–07.00 น. หากคู่แข่งเข้าร่วมเงื่อนไขเดียวกัน 7 ดังนั้น ข้อตกลงจึงไม่ใช่เพียงมาตรการเฉพาะ Meta แต่มีลักษณะเป็นแรงกดดันให้มาตรฐานความปลอดภัยขยับทั้งอุตสาหกรรม

ผลสะเทือนต่อสหภาพยุโรป

ข้อตกลงในสหรัฐฯ เพิ่มแรงกดดันให้สหภาพยุโรปมองการออกแบบแพลตฟอร์มที่ก่อให้เกิดการใช้งานแบบเสพติดเป็นประเด็นบังคับใช้ภายใต้กฎหมายบริการดิจิทัล หรือ Digital Services Act (DSA) ไม่ใช่เพียงเรื่องมาตรการสมัครใจของบริษัท

คณะกรรมาธิการยุโรประบุว่าได้ข้อสรุปเบื้องต้นว่า การออกแบบที่ทำให้เกิดการเสพติดบน Facebook และ Instagram ละเมิด DSA แล้ว หากมีคำวินิจฉัยขั้นสุดท้าย Meta อาจถูกปรับสูงสุด 6% ของรายได้ทั่วโลกต่อปี พร้อมคำสั่งให้ปรับเปลี่ยนผลิตภัณฑ์ 112

ภาพที่เริ่มชัดจึงต่างกันดังนี้

• สหรัฐฯ: ข้อตกลงเจรจาที่มีทั้งเงินชดเชยและข้อจำกัดผลิตภัณฑ์แบบตั้งค่าเริ่มต้น แต่บางส่วนยังมีเงื่อนไขว่าคู่แข่งต้องเข้าร่วม 57
• สหภาพยุโรป: การทดสอบเชิงกำกับดูแลที่อาจครอบคลุมกว่า โดย DSA มุ่งจัดการความเสี่ยงเชิงระบบและการคุ้มครองเด็กทั่วทั้งสหภาพยุโรป 111

คำถามสำคัญสำหรับยุโรปจึงอยู่ที่คณะกรรมาธิการจะเปลี่ยนข้อสรุปเบื้องต้นให้เป็นคำตัดสินและมาตรการแก้ไขที่รวดเร็ว ซึ่งเข้าถึงตัวระบบแนะนำคอนเทนต์เองหรือไม่ ข้อมูลที่มีในขณะนี้ยังไม่ยืนยันว่าได้เกิดขั้นตอนดังกล่าวแล้ว 112