Toyota ขยายโรงงานเวียดนามเพื่อไฮบริด: เพิ่มกำลัง ASEAN ไม่ได้แทนที่ไทย

การขยายโรงงาน Toyota ในเวียดนามเป็นการเพิ่มขีดความสามารถการผลิตและยกระดับสู่รถพลังงานไฟฟ้าในเครือข่ายอาเซียน มากกว่าจะเป็นการย้ายฐานจากไทยไปเวียดนาม โครงการนี้ทำให้ Toyota สามารถรองรับการประกอบรถไฮบริดแบบ CKD (นำชิ้นส่วนมาประกอบภายในประเทศ) ในเวียดนามได้มากขึ้น แต่ยังไม่มีประกาศลดกำลังผลิตในไทย หรือย้ายรุ่นรถจากไทยไปยังเวียดนาม 714

โรงงานฝูเถาะจะเปลี่ยนไปอย่างไร

Toyota Motor Vietnam ได้รับอนุมัติลงทุนเพิ่ม 283.7 ล้านดอลลาร์สหรัฐ เพื่อขยายและปรับปรุงการผลิตรถยนต์และชิ้นส่วนที่โรงงานฝูเถาะ ทางตอนเหนือของเวียดนาม โครงการครอบคลุมรถยนต์พลังงานไฟฟ้า และมีกำลังการผลิต/ประกอบที่จดทะเบียนราว 52,000 คันต่อปี 814

หัวใจสำคัญคือการสร้างโรงงานปั๊มขึ้นรูปตัวถังและโรงงานพ่นสีแบบอัตโนมัติ ซึ่งเป็นขั้นตอนใช้เงินลงทุนสูงสำหรับการผลิตแผงตัวถังและการทำสี การมีสองกระบวนการนี้ในประเทศช่วยให้รองรับรถ CKD รุ่นใหม่ รวมถึงไฮบริด ได้มากกว่าการพึ่งพาตัวถังหรือชิ้นส่วนที่ผ่านการทำสีจากต่างประเทศ แผนเริ่มก่อสร้างในเดือนพฤษภาคม 2027 และตั้งเป้าเปิดดำเนินงานในปี 2029 จึงสะท้อนการเพิ่มสัดส่วนการผลิตในประเทศเป็นลำดับขั้น ไม่ใช่การเร่งปริมาณผลิตในทันที

ไม่ได้หมายความว่าไทยกำลังเสียฐานผลิต

เวียดนามช่วยให้ Toyota มีฐานผลิตอีกแห่งที่ใกล้ตลาดในประเทศที่เติบโต และสร้างเครือข่ายซัพพลายเออร์กับการประกอบภายในประเทศของตนเอง แต่ข้อมูลการอนุมัติโครงการระบุเพียงการเพิ่มความสามารถด้านรถไฮบริดและ CKD ในเวียดนาม ไม่ได้บ่งชี้ว่ากำลังผลิต เงินลงทุน หรือการจัดสรรรุ่นรถถูกดึงออกจากไทย 78

ในเชิงกลยุทธ์ นี่คือการกระจายความเสี่ยงด้านตลาด ค่าเงิน โลจิสติกส์ และนโยบายระหว่างหลายฐานในอาเซียน ขณะที่ไทยยังมีความสำคัญต่อระบบการผลิตและห่วงโซ่ส่งออกของ Toyota ในภูมิภาค

ภาพบวกต่อหุ้น Toyota และสิ่งที่ยังต้องระวัง

Toyota ประกาศโครงการซื้อหุ้นคืนวงเงินสูงสุด 1 ล้านล้านเยน พร้อมปรับเพิ่มคาดการณ์กำไรจากการดำเนินงานทั้งปี 13% เป็น 3.4 ล้านล้านเยน ปัจจัยหนุนมาจากความต้องการรถไฮบริดที่แข็งแกร่งและเงินเยนที่อ่อนค่า ซึ่งช่วยชดเชยผลกระทบส่วนหนึ่งจากต้นทุน ภาษี และความสะดุดของห่วงโซ่อุปทาน 45

อย่างไรก็ดี แนวโน้มนี้ไม่ได้หมายความว่า Toyota ปลอดภัยจากแรงกระแทกทางการค้า เพราะประมาณการเดียวกันยังสะท้อนต้นทุนจากภาษีและปัญหาซัพพลายเชน 4

ภาษีแคนาดา: ความเสี่ยงสำคัญในอเมริกาเหนือ

สหรัฐฯ เสนอเรียกเก็บภาษี 50% กับรถยนต์ รถบรรทุก และชิ้นส่วนยานยนต์จากแคนาดา โดยกำหนดเริ่ม 1 มกราคม 2027 ซึ่งเป็นอัตราสองเท่าจาก 25% ในข้อเสนอเดิม 13 Toyota มีความเสี่ยงค่อนข้างสูง เนื่องจาก Toyota และ Honda รวมกันผลิตรถยนต์มากกว่าสามในสี่ของผลผลิตรถยนต์ทั้งหมดในแคนาดา 2

หากมาตรการมีผลจริง Toyota อาจต้องเลือกระหว่างการรับภาระต้นทุนจนมาร์จิ้นในอเมริกาเหนือหดตัว การขึ้นราคารถในสหรัฐฯ ซึ่งเสี่ยงต่อยอดขายและส่วนแบ่งตลาด หรือการปรับเปลี่ยนเครือข่ายการผลิต นักวิเคราะห์เตือนว่าความคุ้มค่าทางเศรษฐกิจอาจบีบให้ต้องปิดบางสายการประกอบในแคนาดาหรือปรับโครงสร้างการผลิตครั้งใหญ่ 26

ภาษีชิ้นส่วนยิ่งสร้างความซับซ้อน เพราะห่วงโซ่อุปทานอเมริกาเหนือมีการขนส่งชิ้นส่วนข้ามพรมแดนสหรัฐฯ-แคนาดาหลายรอบ แม้รถที่ประกอบในสหรัฐฯ ก็อาจมีต้นทุนวัตถุดิบสูงขึ้นได้ 36

อย่างไรก็ตาม นี่ยังเป็นนโยบายที่เสนออยู่ ไม่ใช่เงื่อนไขการดำเนินงานที่สรุปแล้ว ขอบเขตจริง ข้อยกเว้น ผลทางกฎหมาย และความเป็นไปได้ของข้อตกลงระหว่างสหรัฐฯ กับแคนาดายังไม่แน่นอน ดังนั้นจึงยังไม่อาจระบุเป็นข้อเท็จจริงได้ว่าจะมีการปิดโรงงาน ย้ายการผลิต หรือกระทบมาร์จิ้นของ Toyota เท่าใด