บริษัทเทคจีนสู้คดีบัญชีดำเพนตากอน หลังศาลสหรัฐฯ จี้ต้องมีหลักฐานแน่นกว่านี้

บัญชีรายชื่อของกระทรวงกลาโหมสหรัฐฯ หรือเพนตากอน ซึ่งระบุบริษัทจีนว่าเชื่อมโยงหรือสนับสนุนกองทัพจีน กำลังกลายเป็นสนามต่อสู้ทางกฎหมายของบริษัทเทคโนโลยีรายใหญ่หลายแห่ง

บริษัทที่อยู่ในการรายงานครั้งนี้ ได้แก่ ChangXin Memory Technologies (CXMT) ผู้ผลิตชิปหน่วยความจำ, Hesai Group ผู้ผลิตเซ็นเซอร์ไลดาร์, DJI ผู้ผลิตโดรน, WuXi AppTec บริษัทเทคโนโลยีชีวภาพ และ Alibaba กลุ่มเทคโนโลยีและอีคอมเมิร์ซ รายชื่อดังกล่าวไม่ได้เป็นมาตรการคว่ำบาตรโดยตรง แต่สามารถจำกัดโอกาสรับสัญญาจากรัฐบาลสหรัฐฯ ในอนาคต รวมถึงสร้างความเสียหายต่อชื่อเสียงและการดำเนินงานของบริษัทได้ 515

ภาพรวมจากคำวินิจฉัยที่มีอยู่ชี้ให้เห็นข้อสรุปสำคัญแต่ยังมีขอบเขตจำกัด นั่นคือ ผู้พิพากษาพร้อมตรวจสอบว่า กระทรวงกลาโหมใช้เกณฑ์ตามกฎหมายถูกต้องหรือไม่ ปฏิบัติตามขั้นตอนที่จำเป็นหรือไม่ และมีหลักฐานเพียงพอรองรับข้อสรุปหรือไม่ อย่างไรก็ตาม คำตัดสินเหล่านี้ยังไม่ใช่การล้มล้างอำนาจของเพนตากอนทั้งระบบ และไม่ได้ยืนยันว่าบริษัทที่ถูกท้าทายทุกแห่งไม่มีความเกี่ยวข้องกับกองทัพจีน

บริษัทใดกำลังท้าทายบัญชีของเพนตากอน

CXMT: เปิดฉากคดีใหม่ในศาลสหรัฐฯ

ChangXin Memory Technologies หรือ CXMT หนึ่งในผู้ผลิตชิปหน่วยความจำรายสำคัญของจีน ยื่นฟ้องเพนตากอนเมื่อวันที่ 28 สิงหาคม 2026 เพื่อขอให้ศาลยกเลิกการขึ้นบัญชีและนำชื่อบริษัทออกจากรายชื่อดังกล่าว คดีถูกยื่นต่อศาลแขวงสหรัฐฯ ประจำเขตโคลัมเบีย การถูกขึ้นบัญชีอาจนำไปสู่ข้อจำกัดด้านการทำสัญญากับรัฐบาลสหรัฐฯ รวมถึงความเสียหายต่อชื่อเสียงของบริษัท 2

คดีของ CXMT ยังอยู่ในระยะเริ่มต้น จึงยังไม่มีคำวินิจฉัยในประเด็นเนื้อหาของคดี แต่การฟ้องครั้งนี้ทำให้บริษัทเซมิคอนดักเตอร์รายใหญ่เข้าร่วมกับกลุ่มบริษัทที่กำลังโต้แย้งการใช้บัญชีรายชื่อของเพนตากอนมากขึ้น

Hesai: ศาลอุทธรณ์สั่งแก้กระบวนการและพิจารณาใหม่

Hesai Group ผู้ผลิตเซ็นเซอร์ไลดาร์ ได้รับคำวินิจฉัยสำคัญจากศาลอุทธรณ์สหรัฐฯ ประจำเขตโคลัมเบีย ศาลอุทธรณ์กลับคำพิพากษาของศาลชั้นต้นและส่งคดีกลับไปพิจารณาใหม่ พร้อมสั่งให้กระทรวงกลาโหมแก้ไขข้อบกพร่องด้านกระบวนการและทบทวนการขึ้นบัญชีของ Hesai อีกครั้ง รายงานเกี่ยวกับคดีระบุว่า ศาลพบการละเมิดสิทธิในกระบวนการอันชอบธรรมตามกฎหมาย หรือ due process 10

คำวินิจฉัยนี้เปิดโอกาสให้ Hesai ต่อสู้คดีได้อีกครั้ง แต่ไม่ได้ทำให้บริษัทพ้นจากบัญชีของเพนตากอนอย่างถาวร และยังไม่ได้ชี้ขาดทุกประเด็นเกี่ยวกับความเหมาะสมของการขึ้นบัญชี

DJI: ศาลสั่งทบทวนการประเมินหลักฐานของรัฐบาล

ศาลอุทธรณ์เขตโคลัมเบียยังสั่งให้มีการพิจารณาใหม่ในคดีที่ DJI พยายามนำชื่อออกจากบัญชี ศาลเห็นว่าศาลชั้นต้นทำผิดพลาดจากการอาศัยเฉพาะข้อมูลที่ไม่เป็นความลับในการรับรองข้อกล่าวหาของรัฐบาลว่า DJI มีส่วนช่วยต่อฐานอุตสาหกรรมกลาโหมของจีน

ประเด็นนี้มีความสำคัญ เพราะศาลไม่ได้ยอมรับคำอธิบายของรัฐบาลเกี่ยวกับเรื่องความมั่นคงแห่งชาติโดยอัตโนมัติ แต่หันมาตรวจสอบวิธีที่หลักฐานถูกนำมาใช้และประเมินแทน ตามรายงานล่าสุด DJI ยังคงอยู่ในบัญชีในขณะนี้ ขณะที่ศาลชั้นต้นต้องกลับไปพิจารณาคดีอีกครั้ง

WuXi AppTec: ได้รับคำสั่งคุ้มครองชั่วคราวที่ชัดเจนที่สุด

WuXi AppTec ได้รับความช่วยเหลือชั่วคราวจากศาลอย่างเป็นรูปธรรมที่สุดในบรรดาคดีที่กล่าวถึง ผู้พิพากษา James E. Boasberg หัวหน้าผู้พิพากษาศาลแขวงสหรัฐฯ ประจำเขตโคลัมเบีย มีคำสั่งคุ้มครองชั่วคราว ห้ามกระทรวงกลาโหมบังคับใช้ ดำเนินการ หรือให้ผลใด ๆ แก่การขึ้นบัญชี WuXi ระหว่างที่คดีเดินหน้าต่อไป 1

ศาลเห็นว่า WuXi แสดงให้เห็นได้ในระดับหนึ่งว่ามีโอกาสชนะคดีในข้อกล่าวหาว่า การขึ้นบัญชีเป็นการใช้อำนาจโดยพลการและไม่สมเหตุสมผล รายงานเกี่ยวกับคำตัดสินระบุว่า ผู้พิพากษาพบว่าเพนตากอนไม่มีหลักฐานรองรับเพียงพอ และตีความหลักฐานสำคัญผิดซ้ำหลายครั้ง ทั้งในเรื่องกองทุนที่มีความเชื่อมโยงกับรัฐ มหาวิทยาลัยจีน และโรงพยาบาลของกองทัพปลดปล่อยประชาชนจีน 11

อย่างไรก็ดี คำสั่งคุ้มครองชั่วคราวไม่ใช่คำพิพากษาถึงที่สุด แต่เป็นการหยุดผลบังคับใช้ระหว่างการดำเนินคดี ไม่ได้ถอด WuXi ออกจากบัญชีอย่างถาวร และไม่ได้ปิดทางเพนตากอนที่จะออกคำตัดสินใหม่ หากสามารถแก้ไขกระบวนการและจัดทำเหตุผลที่มีหลักฐานหนักแน่นขึ้นได้

Alibaba: ฟ้องเรื่องการขึ้นบัญชี และได้ผ่อนผันเรื่องล็อบบี้แยกต่างหาก

Alibaba ฟ้องรัฐบาลสหรัฐฯ หลังเพนตากอนเพิ่มชื่อบริษัทเข้าสู่บัญชีในเดือนมิถุนายน 2026 โดยขอให้ศาลสั่งถอดชื่อออก และโต้แย้งว่าการขึ้นบัญชีไม่มีฐานข้อเท็จจริงและฐานกฎหมายที่เพียงพอ 312

คดีหลักของ Alibaba แยกจากคดีที่บริษัทท้าทายข้อจำกัดด้านการล็อบบี้ ซึ่งเป็นผลสืบเนื่องจากกฎใหม่ กฎดังกล่าวกระทบต่อความสามารถของบริษัทในการว่าจ้างผู้ทำงานล็อบบี้ที่มีลูกค้ารายอื่นอยู่ในบัญชีของเพนตากอน หลังข้อจำกัดมีผล ผู้ทำงานล็อบบี้ของ Alibaba ได้ยุติการรับบริษัทเป็นลูกค้า ตามรายงานข่าว 1719

คำวินิจฉัยสะท้อนอะไรเกี่ยวกับความรับผิดรับชอบของเพนตากอน

คดีเหล่านี้ชี้ให้เห็นข้อจำกัดในทางปฏิบัติอย่างน้อยสามประการต่อการใช้อำนาจของฝ่ายบริหารในการขึ้นบัญชีบริษัทด้วยเหตุผลด้านความมั่นคงแห่งชาติ

เหตุผลด้านความมั่นคงยังต้องมีหลักฐานทางกฎหมายรองรับ

ศาลไม่ได้ถือว่าการขึ้นบัญชีด้วยเหตุผลด้านความมั่นคงแห่งชาติเป็นเรื่องที่ตรวจสอบไม่ได้ ในคดี WuXi ผู้พิพากษาตรวจสอบว่าหลักฐานสนับสนุนเหตุผลของหน่วยงานจริงหรือไม่ และเห็นว่ามีความเป็นไปได้เพียงพอที่การขึ้นบัญชีจะเป็นการใช้อำนาจโดยพลการและไม่สมเหตุสมผล 1

ในคดี DJI ศาลอุทธรณ์กำหนดให้มีการพิจารณาหลักฐานที่อยู่เบื้องหลังข้อกล่าวหาหลักของรัฐบาลให้ครบถ้วนมากขึ้น ส่วนชัยชนะของ Hesai ในศาลอุทธรณ์ก็เน้นเรื่องกระบวนการและสิทธิในกระบวนการอันชอบธรรม ไม่ใช่การประกาศว่าบริษัทจะไม่มีทางถูกขึ้นบัญชีได้เลย 10

ขั้นตอนมีความสำคัญ แม้รัฐบาลจะอ้างความมั่นคงแห่งชาติ

คดี Hesai แสดงให้เห็นว่า การแจ้งข้อกล่าวหา การเปิดเผยข้อมูล และการเปิดโอกาสให้บริษัทชี้แจง ล้วนมีความสำคัญ ศาลจึงส่งคดีกลับไปให้กระทรวงกลาโหมแก้ไขขั้นตอนที่เกี่ยวข้องและพิจารณาการขึ้นบัญชีใหม่ 10

นี่เป็นกลไกตรวจสอบเพนตากอนที่มีความหมาย แต่ก็ยังเปิดพื้นที่ให้หน่วยงานออกคำตัดสินใหม่ได้ หากปฏิบัติตามกฎหมายและให้เหตุผลที่มีน้ำหนักมากกว่าเดิม

คำสั่งคุ้มครองชั่วคราวไม่เท่ากับการพ้นผิด

คำสั่งคุ้มครอง WuXi และคำสั่งส่งคดีกลับของศาลอุทธรณ์ในคดี Hesai กับ DJI เป็นชัยชนะระยะแรกหรือชัยชนะด้านกระบวนการ ทั้งสองรูปแบบอาจช่วยลดผลกระทบทางธุรกิจในทันที และบังคับให้รัฐบาลทบทวนการทำงานของตน แต่ยังไม่ได้พิสูจน์ว่าบริษัทเหล่านี้ไม่มีความสัมพันธ์กับกองทัพหรือภาคกลาโหมของจีน

สิ่งที่ศาลกำลังพิจารณาเป็นหลักคือ รัฐบาลปฏิบัติตามข้อกำหนดทางกฎหมายและมาตรฐานด้านหลักฐานที่ใช้บังคับหรือไม่ 110

การผ่อนผันเรื่องล็อบบี้ของ Alibaba เปลี่ยนแปลงอะไรบ้าง

ผู้พิพากษาศาลรัฐบาลกลางสหรัฐฯ มีคำสั่งชั่วคราวห้ามกระทรวงกลาโหมถือว่า Alibaba เป็นบริษัททหารจีนในส่วนที่เกี่ยวกับข้อจำกัดด้านการล็อบบี้ ขณะที่ศาลกำลังพิจารณาว่ามาตรการดังกล่าวขัดต่อรัฐธรรมนูญหรือไม่ คำสั่งนี้เป็นการคุ้มครองชั่วคราวที่มีขอบเขตแคบ ทำให้ Alibaba กลับมาว่าจ้างผู้ทำงานล็อบบี้ในสหรัฐฯ ได้ระหว่างการพิจารณา แต่ไม่ได้ถอดบริษัทออกจากบัญชีเพนตากอน และไม่ได้ตัดสินคดีหลักทั้งหมด 1417

ความแตกต่างนี้สำคัญมาก Alibaba ได้รับการคุ้มครองชั่วคราวจากผลกระทบประการหนึ่งของการขึ้นบัญชีเท่านั้น ไม่ใช่ชัยชนะขั้นสุดท้ายเหนือการขึ้นบัญชี คดีที่ขอให้ถอดชื่อ Alibaba ออกจากบัญชีจึงยังดำเนินแยกจากการผ่อนผันเรื่องล็อบบี้ 314

ทำไมการที่ Alibaba เป็นเจ้าของ South China Morning Post จึงควรเปิดเผย

Alibaba ตกลงเข้าซื้อ South China Morning Post หรือ SCMP ซึ่งเป็นหนังสือพิมพ์ภาษาอังกฤษรายสำคัญของฮ่องกง รวมถึงสินทรัพย์สื่ออื่น ๆ ของ SCMP Group ในปี 2015 และการเข้าซื้อเสร็จสมบูรณ์ในปี 2016

ข้อมูลเรื่องเจ้าของมีความเกี่ยวข้องเมื่อต้องประเมินรายงานข่าวของ SCMP เกี่ยวกับคดีความของ Alibaba เพราะควรเปิดเผยความสัมพันธ์ที่อาจมีอยู่ระหว่างผู้ถูกนำเสนอข่าวกับสำนักข่าว อย่างไรก็ตาม การเป็นเจ้าของเพียงอย่างเดียวไม่ได้พิสูจน์ว่าบทความใดบทความหนึ่งไม่ถูกต้อง แนวทางที่เหมาะสมคือเปิดเผยความสัมพันธ์ดังกล่าว และตรวจสอบข้อกล่าวหาสำคัญเทียบกับรายงานอิสระและเอกสารศาลเมื่อมีข้อมูลให้ตรวจสอบ

บทสรุป

CXMT, Hesai, DJI, WuXi AppTec และ Alibaba กำลังใช้ศาลสหรัฐฯ ท้าทายการขึ้นบัญชีของเพนตากอน หรือผลกระทบที่ตามมาจากการถูกขึ้นบัญชี ภาพสะท้อนจากศาลที่ชัดเจนที่สุดในช่วงที่ผ่านมาไม่ใช่การประกาศว่าบัญชีดำดังกล่าวเป็นโมฆะ แต่คือการย้ำว่า กระทรวงกลาโหมต้องอธิบายการตัดสินใจของตน ใช้เกณฑ์ตามกฎหมายให้ถูกต้อง และมีหลักฐานที่ผ่านการตรวจสอบอย่างเข้มงวดได้

ผลลัพธ์ในเวลานี้ยังหลากหลายและไม่ถึงที่สุด: คดีของ CXMT เพิ่งเริ่มต้น WuXi ได้รับความคุ้มครองชั่วคราว ส่วน Hesai และ DJI ได้รับโอกาสให้มีการพิจารณาใหม่ ขณะที่การผ่อนผันให้ Alibaba เรื่องล็อบบี้มีขอบเขตแคบยิ่งกว่า

คำถามสำคัญต่อจากนี้ในแต่ละคดีคือ เพนตากอนจะสามารถปกป้องการขึ้นบัญชีเดิม หรือจัดทำคำตัดสินใหม่ได้หรือไม่ หลังศาลชี้ให้เห็นจุดอ่อนด้านกระบวนการและหลักฐานแล้ว