ฝูงโดรน Shahed ขับเคลื่อนด้วยไอพ่นถล่มเคียฟ 5 วัน กดดันทั้งเมืองและระบบส่งกำลังบำรุง

การโจมตีรอบเคียฟในช่วงปลายเดือนสิงหาคมโดดเด่นไม่ใช่เพราะการโจมตีครั้งใดครั้งหนึ่ง แต่เป็นเพราะระยะเวลาและแรงกดดันที่ดำเนินต่อเนื่อง เจ้าหน้าที่ยูเครนระบุว่า รัสเซียส่งโดรนแบบ Shahed ขับเคลื่อนด้วยไอพ่นประมาณ 800 ลำในช่วง 4 วันแรก และการโจมตียังคงต่อเนื่องเข้าสู่วันที่ 5 โดยมีทั้งขีปนาวุธและโดรนหลายระลอก เป้าหมายไม่ได้จำกัดอยู่เพียงสถานที่ทางทหาร แต่ยังรวมถึงคลังสินค้า ท่าเรือ โรงงาน และศูนย์กระจายสินค้าของภาคค้าปลีก 1217

ขนาดการโจมตีสะท้อนการยกระดับยุทธวิธีโดรนของรัสเซีย

โดรนตระกูล Shahed กลายเป็นองค์ประกอบสำคัญของปฏิบัติการโจมตีระยะไกลของรัสเซียต่อยูเครน การโจมตีช่วงปลายเดือนสิงหาคมแสดงให้เห็นว่า รัสเซียกำลังใช้ฝูงโดรนที่มีจำนวนมากขึ้นและโจมตีต่อเนื่องยาวนาน เพื่อบังคับให้ระบบป้องกันภัยทางอากาศของยูเครนต้องทำงานแทบตลอดเวลา

รุ่นที่ใช้เครื่องยนต์ไอพ่นรับมือได้ยากเป็นพิเศษ ก่อนหน้านี้เจ้าหน้าที่กองทัพอากาศยูเครนประเมินว่า โดรน Shahed ที่รัสเซียส่งมาโจมตีราว 15–20% เป็นรุ่นขับเคลื่อนด้วยไอพ่น และอาจทำความเร็วได้ประมาณ 400 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ซึ่งเร็วกว่ารุ่นใบพัดทั่วไป 18

รายงานบางส่วนยังกล่าวถึงความเป็นไปได้ที่โดรนจะบินเลียบชายแดนเบลารุส และอาจใช้เครือข่ายโทรศัพท์เคลื่อนที่ของเบลารุสช่วยนำทาง อย่างไรก็ตาม ข้อกล่าวหาดังกล่าวเป็นคำอธิบายเส้นทางบินที่อาจเกิดขึ้น ไม่ใช่รายละเอียดที่ได้รับการยืนยันอย่างเป็นอิสระสำหรับการโจมตีทุกครั้งในลำดับเหตุการณ์ 5 วันนี้

เป้าหมายกระทบเศรษฐกิจพลเรือนและระบบส่งอาหาร

การโจมตีส่งผลต่อระบบที่ใช้ลำเลียงอาหารและสินค้าทั่วประเทศ สำนักข่าว Reuters รายงานว่า การโจมตีของรัสเซียสร้างความเสียหายต่อศูนย์กระจายสินค้าของธุรกิจค้าปลีก ท่าเรือ และโรงงานอุตสาหกรรมทั้งรอบเคียฟและพื้นที่อื่น ๆ 17

รัฐมนตรีเกษตรของยูเครนระบุว่า การโจมตีในช่วงที่ผ่านมาได้ทำลายศักยภาพด้านโลจิสติกส์อาหารที่เครือข่ายค้าปลีกดำเนินการอยู่ราว 90% ตัวเลขนี้เป็นการประเมินของทางการ แต่ช่วยสะท้อนผลเชิงยุทธศาสตร์ของการโจมตีคลังสินค้าและศูนย์กระจายสินค้าได้อย่างชัดเจน เพราะแม้ซูเปอร์มาร์เก็ตยังเปิดให้บริการ ความเสียหายต่อคลังพักสินค้าและเครือข่ายขนส่งก็อาจทำให้การส่งของไม่สม่ำเสมอและกระทบการจัดหาสินค้า 1

ในอีกด้านหนึ่ง เจ้าหน้าที่รัสเซียอธิบายว่าสถานที่บางแห่งเป็นศูนย์ส่งกำลังบำรุงที่เกี่ยวข้องกับกองทัพ เนื่องจากคู่สงครามต่างฝ่ายต่างให้คำจำกัดความเป้าหมายไม่เหมือนกัน รายงานที่มีอยู่จึงยังไม่สามารถยืนยันโดยอิสระถึงวัตถุประสงค์ของคลังสินค้าหรือศูนย์โลจิสติกส์ทุกแห่งที่ถูกโจมตีได้ 8

เหตุระเบิดที่ Myla กลายเป็นเหตุการณ์ที่มีผู้เสียชีวิตมากที่สุด

เมื่อวันที่ 28 สิงหาคม โดรนรัสเซียลำหนึ่งโจมตีสถานที่เก็บของในเมือง Myla ทางตะวันตกของเคียฟ เจ้าหน้าที่ยูเครนระบุว่าสถานที่ดังกล่าวเก็บกระสุนหรือวัตถุระเบิดอื่น ๆ แรงระเบิดทำให้เกิดเพลิงไหม้ขนาดใหญ่ ตามมาด้วยการระเบิดซ้ำหลายครั้ง สร้างความเสียหายต่อบ้านเรือนและอาคารใกล้เคียง และทำให้ประชาชนหลายร้อยคนต้องอพยพ 26

ภายในวันที่ 30 สิงหาคม ยอดผู้เสียชีวิตที่รายงานเพิ่มขึ้นเป็น 38 ราย ขณะที่ยังมีผู้สูญหายและผู้ได้รับบาดเจ็บ เหตุการณ์นี้ถูกสื่อยูเครนและสื่อต่างประเทศรายงานว่าเป็นการโจมตีที่มีผู้เสียชีวิตมากที่สุดในยูเครนในปีนั้น ณ เวลาที่รายงาน 45

การโจมตียังนำไปสู่คำถามภายในยูเครนเกี่ยวกับที่ตั้งของคลังดังกล่าว ประธานาธิบดีโวโลดีมีร์ เซเลนสกีกล่าวว่าไม่ควรเก็บกระสุนไว้ในสถานที่นั้น และทางการยูเครนได้เปิดการสอบสวนกรณีอาจเกิดความประมาทเลินเล่อ หลังเกิดเหตุคลังเก็บอาวุธก่อนหน้านี้ 37

ก่อนฤดูหนาว ความกังวลย้ายไปที่ไฟฟ้าและระบบทำความร้อน

การโจมตีระลอกนี้ทำให้เกิดความกังวลอีกครั้งว่า รัสเซียอาจหันมาโจมตีโครงสร้างพื้นฐานด้านไฟฟ้าและการทำความร้อนของยูเครนก่อนเข้าสู่ฤดูหนาว รายงานก่อนหน้านี้เกี่ยวกับการเตรียมระบบป้องกันภัยทางอากาศของยูเครนระบุว่า การโจมตีในช่วงอากาศหนาวเคยมุ่งเป้าไปยังโรงไฟฟ้าและสถานที่ด้านพลังงาน จนทำให้เกิดไฟฟ้าดับและบางพื้นที่ขาดแคลนความร้อน

ความเสี่ยงจึงไม่ได้อยู่ที่ความเสียหายจากขีปนาวุธหรือโดรนเพียงลูกเดียว ฝูงโจมตีขนาดใหญ่บังคับให้ยูเครนต้องใช้การป้องกันหลายชั้น ทั้งขีปนาวุธจากพื้นสู่อากาศ สงครามอิเล็กทรอนิกส์ เครื่องบิน และโดรนสกัดกั้นที่พัฒนาขึ้นโดยเฉพาะ หากรัสเซียยังคงรักษาปริมาณการยิงในระดับสูงไว้ได้ แม้อาวุธจะเล็ดลอดผ่านระบบป้องกันเพียงสัดส่วนเล็กน้อย ก็อาจสร้างผลกระทบรุนแรงต่อเมือง คลังสินค้า และระบบพลังงาน

ยูเครนเร่งพัฒนาโดรนสกัดกั้นที่เร็วและมีต้นทุนต่ำกว่า

หนึ่งในแนวทางตอบโต้ของยูเครนคือการลดการพึ่งพาขีปนาวุธจากพื้นสู่อากาศซึ่งมีต้นทุนสูง บริษัทต่าง ๆ กำลังพัฒนาโดรนสกัดกั้นที่สามารถเข้าปะทะกับโดรน Shahed ได้ในราคาต่ำกว่า และมีความเร็วเพียงพอที่จะรับมือกับรุ่นขับเคลื่อนด้วยไอพ่น

โฆษกของบริษัท SkyFall บอกกับ Reuters ว่า โดรนสกัดกั้นรุ่นใหม่ผ่านการทดสอบแล้ว และสามารถยิงโดรน Shahed แบบไอพ่นตกได้มากกว่าสิบลำ บริษัทระบุว่ามีแผนเริ่มการผลิตจำนวนมาก อย่างไรก็ตาม รายงานดังกล่าวเป็นการกล่าวอ้างของบริษัทและแผนการผลิตในอนาคต ไม่ใช่ตัวชี้วัดที่ยืนยันประสิทธิภาพในสนามรบโดยรวม 19

เครื่องบินรบยังคงเป็นอีกชั้นหนึ่งของระบบป้องกันภัยทางอากาศยูเครน แต่เครื่องบินเพียงอย่างเดียวไม่สามารถคุ้มครองพื้นที่ขนาดใหญ่ทั่วประเทศได้อย่างต่อเนื่อง เมื่อต้องรับมือกับฝูงโดรนที่บินต่ำและเข้ามาเป็นระลอก ปัญหาหลักจึงอยู่ที่ “ขนาดของระบบ” ยูเครนต้องมีเรดาร์และเซ็นเซอร์ เครื่องบิน ขีปนาวุธ ระบบสงครามอิเล็กทรอนิกส์ และโดรนสกัดกั้นมากพอที่จะป้องกันประเทศได้ทุกคืน

ยูเครนขยายสงครามทางอากาศเข้าไปในดินแดนรัสเซีย

เคียฟยังพยายามลดแรงกดดันด้วยการโจมตีโครงสร้างพื้นฐานที่สนับสนุนปฏิบัติการของรัสเซีย เจ้าหน้าที่ยูเครนและรายงานจากสื่อต่างประเทศกล่าวถึงการโจมตีฐานทัพอากาศ Engels ซึ่งเป็นที่ตั้งของเครื่องบินยุทธศาสตร์รัสเซีย ตลอดจนการโจมตีโรงงานน้ำมันและเป้าหมายทางทหารหรือโลจิสติกส์อื่น ๆ

ยูเครนระบุว่า การโจมตีแหล่งพลังงานของรัสเซียมีเป้าหมายเพื่อลดทรัพยากรที่รัสเซียจะนำไปใช้กับกองทัพ Reuters รายงานว่า โดรนยูเครนโจมตีโรงกลั่นน้ำมัน NORSI ของ Lukoil และการแปรรูปน้ำมันดิบหยุดชะงักหลังการโจมตี ตามข้อมูลจากแหล่งข่าวในอุตสาหกรรม

ปฏิบัติการเหล่านี้ไม่ได้สร้างเกราะป้องกันให้เคียฟได้ในทันที แต่สะท้อนยุทธศาสตร์ที่กว้างขึ้น นั่นคือการรบกวนเครือข่ายเชื้อเพลิง แหล่งปล่อยโดรน โรงงานผลิต และระบบส่งกำลังบำรุงที่ทำให้รัสเซียสามารถรักษาการโจมตีทางอากาศในระดับสูงได้

ความหมายในภาพใหญ่: สงครามอุตสาหกรรมบนท้องฟ้า

การโจมตีต่อเนื่อง 5 วันชี้ให้เห็นการแข่งขันด้านการผลิตและความอึดของทั้งสองฝ่าย รัสเซียพยายามทำให้ระบบป้องกันของยูเครนรับภาระเกินขีดจำกัด กดดันประชาชนด้วยสัญญาณเตือนภัยทางอากาศอย่างต่อเนื่อง และทำลายระบบโลจิสติกส์ที่หล่อเลี้ยงเมืองและภาคอุตสาหกรรม ขณะที่ยูเครนตอบโต้ด้วยการพัฒนาระบบสกัดกั้นใหม่ เพิ่มการผลิตอาวุธภายในประเทศ และโจมตีโครงสร้างพื้นฐานทางทหารและเศรษฐกิจของรัสเซียในระยะไกล

รายงานที่มีอยู่ยังไม่ได้ยืนยันผลกระทบที่แน่ชัดต่อการปิดโรงเรียน การเรียนการสอนทั่วประเทศ หรือแผนการผลิตโดรนทั้งหมดของยูเครนในช่วง 5 วันนี้ สิ่งที่หลักฐานแสดงให้เห็นคือ สนามรบกำลังขยายตัว การทำสงครามทางอากาศไม่ได้มุ่งเป้าเพียงแนวหน้าอีกต่อไป แต่ครอบคลุมคลังสินค้า ระบบเชื้อเพลิง โครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงาน และกำลังการผลิตทางอุตสาหกรรมที่ทำให้ประเทศหนึ่งยังคงดำเนินต่อไปได้