ธารน้ำแข็งถล่มในหิมาลัยเกิดอะไรขึ้น ทำไมจึงกลายเป็นน้ำท่วมครั้งใหญ่ข้ามพรมแดน

เกิดอะไรขึ้นในวันที่ 26 สิงหาคม

มวลน้ำแข็ง หิน และโคลนขนาดใหญ่พังถล่มลงมาจากพื้นที่สูงใกล้แนวชายแดนเนปาล–ทิเบต โดยเบื้องต้นคาดว่าธารน้ำแข็งบางส่วนหลุดลงสู่หุบเขาและแม่น้ำบนภูเขา แรงกระแทกทำให้น้ำและตะกอนจำนวนมหาศาลไหลทะลักลงมาตามลำน้ำ กลายเป็นกระแสน้ำป่าที่มีทั้งหิน น้ำแข็ง โคลน และเศษซากพุ่งด้วยความเร็วสูง

กระแสน้ำไหลผ่านพื้นที่ชายแดนเข้าสู่เนปาล ทำลายหมู่บ้าน ถนน สะพาน และโครงสร้างพื้นฐานหลายแห่ง ขณะเดียวกันโคลนถล่มได้สร้างความเสียหายอย่างหนักในอำเภอเกียรงของเขตปกครองตนเองทิเบต รวมถึงพื้นที่ด่านเกียรง ซึ่งเป็นจุดผ่านแดนสำคัญระหว่างจีนกับเนปาล การประเมินจากภาพถ่ายดาวเทียมของผู้เชี่ยวชาญสนับสนุนสมมติฐานว่าการพังถล่มของธารน้ำแข็งเป็นจุดเริ่มต้น แต่สาเหตุเฉพาะเจาะจงยังอยู่ระหว่างการสอบสวน 1216

ยอดผู้เสียชีวิตและสูญหาย

ตัวเลขเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว เนื่องจากทีมกู้ภัยทยอยเข้าถึงพื้นที่ที่ถูกตัดขาด โดยรายงานช่วงวันที่ 28–29 สิงหาคมระบุว่า

• เนปาล: มีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 579 ราย และผู้สูญหาย 1,924 ราย
• ทิเบต: มีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 7 ราย และผู้สูญหาย 558 รายในอำเภอเกียรง

ตัวเลขในช่วงแรกต่ำกว่านี้มาก ดังนั้นยอดดังกล่าวควรถือเป็นตัวเลขเบื้องต้นในช่วงปฏิบัติการรับมือภัยพิบัติ ไม่ใช่ยอดสรุปสุดท้าย 98

ผู้สูญหายชาวต่างชาติเป็นใครบ้าง

สถานีโทรทัศน์ CCTV ของจีนรายงานว่า ในบรรดาผู้สูญหาย 558 รายในอำเภอเกียรง มีชาวต่างชาติ 260 ราย อย่างไรก็ตาม รายงานที่น่าเชื่อถือซึ่งมีอยู่ไม่ได้แจกแจงสัญชาติของคนกลุ่มนี้ครบถ้วน จึงไม่ควรสรุปเป็นรายประเทศโดยไม่มีหลักฐานเพิ่มเติม

ฝั่งเนปาล เจ้าหน้าที่ระบุว่ามีนักท่องเที่ยวจากมากกว่า 30 ประเทศอยู่ในกลุ่มผู้สูญหาย สัญชาติที่มีการเปิดเผย ได้แก่ อินเดีย สหรัฐฯ ออสเตรเลีย สหราชอาณาจักร แคนาดา มาเลเซีย เนเธอร์แลนด์ และแอฟริกาใต้ โดยชาวอินเดียจำนวนมากเป็นผู้แสวงบุญชาวฮินดูที่เดินทางไปยังเขาไกรลาศ 526

เหตุใดจึงกลายเป็นน้ำท่วมรุนแรงระดับหายนะ

นักวิทยาศาสตร์อธิบายว่า มวลน้ำแข็งและหินที่ถล่มลงมาอาจผลักน้ำและเศษตะกอนในหุบเขาแคบของเทือกเขาหิมาลัยอย่างรุนแรง จนเกิดเป็นคลื่นน้ำที่เต็มไปด้วยตะกอนและเศษซาก ไม่ใช่น้ำหลากจากฝนมรสุมทั่วไป

ในระยะยาว ภาวะโลกร้อนเพิ่มความเสี่ยงให้เกิดเหตุลักษณะนี้ เพราะทำให้น้ำแข็งบนพื้นที่สูงละลาย ชั้นดินเยือกแข็งถาวรละลาย และโครงสร้างหินบนภูเขาไม่มั่นคงมากขึ้น อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญยังไม่ได้ระบุว่าการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศเป็นสาเหตุโดยตรงเพียงหนึ่งเดียวของการพังถล่มครั้งนี้ 316

ความเสียหายและค่าใช้จ่ายในการฟื้นฟู

น้ำท่วมและโคลนถล่มทำลายชุมชน สะพาน ถนน และโครงสร้างพื้นฐานบริเวณชายแดน รายงานระบุว่าสะพานในเนปาลเสียหายหรือถูกทำลายมากกว่า 35 แห่ง และถนนได้รับความเสียหายประมาณ 40 กิโลเมตร

รัฐมนตรีคลังของเนปาลประเมินว่า ประเทศอาจต้องใช้งบราว 4,000–5,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐในการฟื้นฟูและก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐานขึ้นใหม่ 75

ยังมีความเสี่ยงน้ำท่วมระลอกใหม่

ทีมกู้ภัยและชุมชนที่รอดชีวิตยังต้องเฝ้าระวังทะเลสาบที่เกิดจากเศษซากการพังถล่มกีดขวางทางน้ำ หากน้ำเอ่อล้นหรือแนวกั้นพังลง อาจทำให้เกิดน้ำท่วมระลอกใหม่ได้

จีนระงับปฏิบัติการบางส่วนชั่วคราวเพื่อประเมินสภาพทะเลสาบกั้นน้ำเหนือพื้นที่ประสบภัย ก่อนกลับมาเดินหน้าปฏิบัติการอีกครั้งหลังประเมินว่าความเสี่ยงเฉียบพลันอยู่ในระดับที่จัดการได้ ทั้งจีนและเนปาลยังคงออกคำเตือนและติดตามความเสี่ยงจากธารน้ำแข็งและดินถล่มอย่างต่อเนื่อง 215

การช่วยเหลือของจีน เนปาล และประเทศอื่น ๆ

ทีมจีนและเนปาลใช้เฮลิคอปเตอร์ การค้นหาภาคพื้นดิน การอพยพ การลำเลียงสิ่งของฉุกเฉิน และการประสานงานข้ามพรมแดนเพื่อช่วยเหลือผู้ประสบภัย ทีมกู้ภัยจีนเดินทางถึงจุดผ่านแดนเกียรงที่ถูกทำลาย และพบว่าพื้นที่แทบไม่เหลือสภาพเดิม

จีนระบุว่าจะมอบเงินฉุกเฉิน สิ่งของช่วยเหลือด้านมนุษยธรรม และผู้เชี่ยวชาญด้านกู้ภัยให้แก่เนปาล ขณะที่เนปาลขอความช่วยเหลือเฉพาะทางจากต่างประเทศในด้านการกู้ภัยจากอุโมงค์ การพิสูจน์อัตลักษณ์ด้วยดีเอ็นเอ และการฟื้นฟูเส้นทางคมนาคม แต่ระบุว่าในเวลานั้นยังไม่จำเป็นต้องรับทีมค้นหาและกู้ภัยต่างชาติเพิ่มเติม 41538

อินเดียส่งทีมและเจ้าหน้าที่เข้าช่วยติดตามผู้แสวงบุญชาวอินเดีย โดยมีรายงานว่าทีมกู้ภัยจีนพบชาวอินเดียที่ขาดการติดต่อ 100 ราย ซึ่งส่วนใหญ่เป็นผู้แสวงบุญ รัฐบาลของประเทศที่มีพลเมืองสูญหายต่างประสานงานด้านกงสุล ขณะที่หลายประเทศเสนอความช่วยเหลือด้านบรรเทาทุกข์ 65

มีความช่วยเหลือจากสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์หรือไม่

จากรายงานที่น่าเชื่อถือซึ่งมีอยู่ ยังไม่มีหลักฐานเพียงพอที่จะยืนยันว่า สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ หรือ UAE มีส่วนสนับสนุนด้านเงินทุน การบรรเทาทุกข์ ความช่วยเหลือทางเทคนิค หรือการทูตในเหตุการณ์นี้โดยเฉพาะ รวมถึงยังไม่มีตัวเลขที่ยืนยันได้เกี่ยวกับชาว UAE ที่ได้รับผลกระทบ