ทำไมธนาคารกลางยุโรปกลับจาก Jackson Hole ด้วยความกังวลต่อวอชิงตัน

ธนาคารกลางยุโรปเดินทางกลับจากการประชุมเศรษฐกิจ Jackson Hole ระหว่างวันที่ 27–29 สิงหาคม โดยยังไม่คลายความกังวลว่า วอชิงตันกำลังมองข้ามธรรมเนียมความร่วมมือทางการเงินที่ยึดถือกันมานาน

ความกังวลของเจ้าหน้าที่ไม่ได้จำกัดอยู่ที่การตัดสินใจครั้งใดครั้งหนึ่ง แต่เป็นภาพรวมของการดำเนินนโยบายที่สหรัฐฯ ลงมือฝ่ายเดียวในตลาดเงินตรา เข้าแทรกแซงตลาดพันธบัตรรัฐบาล และอาจทำให้เครื่องมือรักษาเสถียรภาพทางการเงินกลายเป็นแรงต่อรองทางการเมือง Reuters รายงานว่า เจ้าหน้าที่ยุโรปยังไม่เชื่อมั่นว่าความร่วมมือแบบเดิมกับสหรัฐฯ จะดำเนินต่อไปอย่างมั่นคง

ปฏิบัติการเงินเยนกลายเป็นสัญลักษณ์ของปัญหา

ข้อร้องเรียนเร่งด่วนที่สุดเกี่ยวข้องกับปฏิบัติการร่วมระหว่างสหรัฐฯ กับญี่ปุ่นเพื่อพยุงค่าเงินเยน เมื่อวันที่ 31 กรกฎาคม กระทรวงการคลังสหรัฐฯ ใช้กองทุนรักษาเสถียรภาพอัตราแลกเปลี่ยน หรือ Exchange Stabilization Fund ขายเงินยูโรและซื้อเงินเยน โดยมีธนาคารกลางสหรัฐฯ สาขานิวยอร์กเป็นผู้ดำเนินการผ่านธนาคารพาณิชย์รายใหญ่ Goldman Sachs และ Morgan Stanley ขณะที่มีรายงานว่า ธนาคารกลางยุโรป หรือ ECB ได้รับแจ้งหลังธุรกรรมเสร็จสิ้นแล้ว 289

สำหรับเจ้าหน้าที่ยุโรป ประเด็นไม่ได้อยู่ที่การพยุงเงินเยนเป็นเรื่องผิดหรือไม่ แต่อยู่ที่กระบวนการ วอชิงตันใช้สินทรัพย์สกุลยูโรในการดำเนินการครั้งสำคัญ โดยไม่มีการหารือล่วงหน้ากับสถาบันที่รับผิดชอบนโยบายการเงินของยูโรโซนตามธรรมเนียมที่คาดหวังระหว่างหน่วยงานการเงินรายใหญ่

เหตุการณ์นี้จึงนำไปสู่คำถามที่กว้างขึ้นว่า สหรัฐฯ จะสามารถนำสินทรัพย์ที่เชื่อมโยงกับเขตเงินตราอื่นมาใช้ได้โดยไม่ต้องประสานงานกับธนาคารกลางของเขตนั้นก่อนหรือไม่

กระทรวงการคลังสหรัฐฯ ชี้แจงว่า การแทรกแซงมีเป้าหมายรับมือกับความผันผวนของเงินเยนที่ไร้ระเบียบ ซึ่งอาจทำให้ตลาดโลกไม่มั่นคงและผลักดันต้นทุนการกู้ยืมในสหรัฐฯ ให้สูงขึ้น 15 อย่างไรก็ตาม เจ้าหน้าที่ยุโรปมองว่ากระบวนการดังกล่าวเป็นบรรทัดฐานที่น่ากังวล โดยเฉพาะเมื่อเกิดขึ้นพร้อมกับการขยับไปสู่นโยบายการเงินเชิงแทรกแซงของสหรัฐฯ มากขึ้น

การซื้อคืนพันธบัตรทำให้เกิดคำถามเรื่องความเป็นอิสระของ Fed

เจ้าหน้าที่ยุโรปยังจับตาแผนของสก็อตต์ เบสเซนต์ รัฐมนตรีคลังสหรัฐฯ ที่ต้องการขยายการซื้อคืนพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐฯ อายุยาว กระทรวงการคลังอธิบายว่าโครงการนี้มีเป้าหมายเพื่อเพิ่มสภาพคล่องในตลาด ขณะที่การเพิ่มวงเงินเกิดขึ้นหลังอัตราผลตอบแทนพันธบัตรระยะยาวพุ่งสูงขึ้นอย่างมาก โดยวงเงินสูงสุดต่อการดำเนินการเพิ่มจาก 2,000 ล้านดอลลาร์เป็นอย่างน้อย 4,000 ล้านดอลลาร์

ความกังวลไม่ได้หมายความว่า การดำเนินการเพื่อเพิ่มสภาพคล่องจะเท่ากับการให้ธนาคารกลางพิมพ์เงินเพื่อสนับสนุนการกู้ยืมของรัฐบาลโดยอัตโนมัติ แต่เจ้าหน้าที่ยุโรปเกรงว่า การซื้อพันธบัตรในลักษณะที่กดอัตราผลตอบแทนระยะยาวลง อาจสร้างความคาดหวังทางการเมืองว่า ธนาคารกลางสหรัฐฯ ควรเข้ามาช่วยพยุงตลาดพันธบัตรในท้ายที่สุด

หากเกิดขึ้นจริง เส้นแบ่งระหว่างการบริหารหนี้ของกระทรวงการคลังกับนโยบายการเงินที่ควรเป็นอิสระของธนาคารกลางก็อาจไม่ชัดเจน Reuters ระบุว่า การแทรกแซงตลาดเงินเยนและตลาดกู้ยืมระยะยาวของสหรัฐฯ อาจเป็นสัญญาณล่วงหน้าของการเบี่ยงเบนจากบรรทัดฐานเดิมมากขึ้น

เส้นสวอปดอลลาร์ยังอยู่ แต่ความเชื่อมั่นคือจุดเปราะบาง

ในระยะใกล้ ยังไม่มีคาดการณ์ว่าเส้นสวอปดอลลาร์ของธนาคารกลางสหรัฐฯ กับธนาคารกลางยุโรป ธนาคารกลางอังกฤษ ธนาคารกลางญี่ปุ่น ธนาคารกลางแคนาดา และธนาคารแห่งชาติสวิตเซอร์แลนด์จะถูกยกเลิก

เส้นสวอปเหล่านี้เป็นข้อตกลงระหว่างธนาคารกลาง ไม่ใช่เครื่องมือที่ทำเนียบขาวควบคุมโดยตรง และมีไว้จัดหาสภาพคล่องเงินตราต่างประเทศเมื่อเกิดความตึงเครียดในตลาดเงินระหว่างประเทศ

การแยกอำนาจระหว่างธนาคารกลางกับฝ่ายบริหารช่วยลดความกังวลได้บางส่วน แต่ไม่ได้ขจัดความเสี่ยงทางการเมือง หากความขัดแย้งทางการค้าทวีความรุนแรง เจ้าหน้าที่ยุโรปเกรงว่าการเข้าถึงสภาพคล่องดอลลาร์อาจถูกผูกเข้ากับการเจรจาในประเด็นอื่น

โดยหลักแล้ว เส้นสวอปมีไว้เพื่อบรรเทาความตึงตัวด้านเงินทุนระหว่างประเทศและช่วยให้นโยบายการเงินของแต่ละประเทศส่งผ่านสู่เศรษฐกิจได้อย่างราบรื่น ไม่ใช่เพื่อใช้เป็นเครื่องมือต่อรอง

วอร์ชพยายามแยก Fed ออกจากฝ่ายบริหาร

เควิน วอร์ช ประธานธนาคารกลางสหรัฐฯ ใช้เวที Jackson Hole และการติดต่อกับคู่เจรจาในยุโรปส่งสัญญาณว่า ความร่วมมือระหว่างธนาคารกลางจะดำเนินต่อไป ผู้กำหนดนโยบายของ Fed พยายามสร้างความมั่นใจว่า ธนาคารกลางจะปฏิบัติตามพันธกรณีทั้งหมด แม้ยอมรับว่าไม่สามารถรับประกันการตัดสินใจในอนาคตของรัฐบาลสหรัฐฯ ได้

ในคำกล่าวปาฐกถา วอร์ชเน้นย้ำถึงความแข็งแกร่งของเศรษฐกิจและบทบาทของ Fed ในการกำหนดนโยบาย 18 ความท้าทายของเขาคือการรักษาความเชื่อมั่นในความเป็นอิสระของธนาคารกลาง ขณะที่นโยบายของกระทรวงการคลังเข้ามามีผลต่อตลาดเงินตราและตลาดพันธบัตรมากขึ้น

ท่าทีดังกล่าวอาจช่วยลดความตึงเครียดเฉพาะหน้าได้ แต่ยังไม่สามารถแก้ข้อกังวลพื้นฐานเกี่ยวกับการตัดสินใจที่เกิดขึ้นนอก Fed

บททดสอบต่อไปคือ วอชิงตันจะกลับมาหารือล่วงหน้าหรือไม่

สำหรับเจ้าหน้าที่ยุโรป บททดสอบต่อไปไม่ใช่คำพูด แต่คือการปฏิบัติ พวกเขาต้องการเห็นว่าวอชิงตันจะกลับมาหารือล่วงหน้าก่อนใช้สินทรัพย์ที่เชื่อมโยงกับเขตเงินตราอื่นหรือไม่ จะรักษาเส้นแบ่งที่ชัดเจนระหว่างการดำเนินการเพิ่มสภาพคล่องของกระทรวงการคลังกับนโยบายการเงินหรือไม่ และจะกันเครื่องมือสภาพคล่องดอลลาร์ฉุกเฉินออกจากข้อพิพาททางการค้าหรือไม่

ความไม่สบายใจหลังการประชุม Jackson Hole จึงสะท้อนมากกว่าความเห็นต่างเรื่องธุรกรรมเงินเยนครั้งเดียวหรือโครงการซื้อคืนพันธบัตรเพียงโครงการเดียว แต่สะท้อนความกังวลว่า กติกาของความร่วมมือทางการเงินระหว่างประเทศกำลังคาดเดาได้ยากขึ้น และความน่าเชื่อถือของความเป็นอิสระของธนาคารกลางอาจอ่อนแอลง หากการแทรกแซงตลาดถูกมองมากขึ้นว่าเป็นเครื่องมือเพื่อเป้าหมายทางการเมือง