Lexus EV รุ่นใหม่ของโตโยต้า: เมื่อจีนกลายเป็นจุดเริ่มต้นแทนญี่ปุ่น

แผนของโตโยต้าที่จะผลิต Lexus SUV พลังงานไฟฟ้าแบบแบตเตอรี่รุ่นใหม่ที่เซี่ยงไฮ้ก่อนญี่ปุ่น ถือเป็นสัญญาณว่าบริษัทกำลังเปลี่ยนบทบาทของจีนจาก “ตลาดปลายทาง” มาเป็นศูนย์กลางด้านการพัฒนา ผลิต และทดสอบรถยนต์ไฟฟ้ารุ่นใหม่

โตโยต้ามีรายงานว่าจะเริ่มผลิตในฤดูใบไม้ร่วงปี 2027 ด้วยกำลังผลิตราว 1,000 คันต่อเดือน หรือคิดเป็นประมาณ 12,000 คันต่อปีในช่วงเริ่มต้น ก่อนเพิ่มเป็นระดับหลายหมื่นคันต่อปีตั้งแต่ปี 2028 234 ตัวเลขเริ่มต้นดังกล่าวยังต่ำมากเมื่อเทียบกับกำลังการผลิตที่โรงงานเซี่ยงไฮ้วางไว้ราว 100,000 คันต่อปี จึงสะท้อนแนวทางเปิดตัวอย่างระมัดระวัง มากกว่าการเร่งผลิตเต็มกำลังตั้งแต่วันแรก 1213

แหกธรรมเนียม “ญี่ปุ่นต้องมาก่อน”

ที่ผ่านมา โตโยต้ามักพัฒนาและผลิตรถยนต์ที่ใช้เทคโนโลยีสำคัญในญี่ปุ่นก่อน ไม่ว่าจะเป็น Prius หรือ Mirai ที่ใช้พลังงานไฮโดรเจน แต่แผน Lexus SUV ไฟฟ้ารุ่นใหม่นี้กลับเป็นการสลับลำดับครั้งสำคัญ เพราะจีนจะกลายเป็นสถานที่ผลิตแห่งแรกของรถยนต์ไฟฟ้าเจเนอเรชันใหม่ ตามรายงานที่เผยแพร่ 24

ความเปลี่ยนแปลงนี้ไม่ได้หมายความว่าโตโยต้าเพียงนำรถรุ่นหนึ่งไปประกอบในจีนเท่านั้น แต่ยังเปิดทางให้ทีมงานในจีนมีบทบาทมากขึ้นในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ การจัดการโรงงาน และการรับฟังความคิดเห็นจากตลาดโดยตรง บริษัทจะสามารถออกแบบรถให้สอดคล้องกับความคาดหวังของผู้บริโภคจีน ทำงานใกล้ชิดกับซัพพลายเออร์ท้องถิ่น และปรับผลิตภัณฑ์ได้รวดเร็วขึ้นเมื่อเจอคู่แข่งรุ่นใหม่

การตัดสินใจนี้ยังมีมิติด้านการป้องกันตัวด้วย ยอดขาย Toyota และ Lexus ในจีนลดลง 24.3% เมื่อเทียบกับปีก่อนในเดือนกรกฎาคม 2026 ตามรายงานของ Reuters 19 ขณะที่ตลาดรถยนต์จีนเผชิญการแข่งขันด้านราคาอย่างรุนแรง และแบรนด์ท้องถิ่นเดินหน้าเสนอรถยนต์ไฟฟ้าที่มีซอฟต์แวร์ ฟังก์ชันภายในรถ และการอัปเดตผลิตภัณฑ์ที่รวดเร็ว 171819

โรงงาน Lexus แห่งใหม่มีความหมายอย่างไร

ในเดือนกุมภาพันธ์ 2025 โตโยต้าประกาศจัดตั้งบริษัทที่ถือหุ้นทั้งหมดโดยโตโยต้าในเขตจินซาน นครเซี่ยงไฮ้ เพื่อพัฒนาและผลิตรถยนต์ไฟฟ้า Lexus รวมถึงแบตเตอรี่ โดยวางกำลังการผลิตเริ่มต้นไว้ราว 100,000 คันต่อปี 12

จุดสำคัญคือโรงงานแห่งนี้อยู่นอกโครงสร้างการร่วมทุนแบบเดิมระหว่างผู้ผลิตรถยนต์ต่างชาติและพันธมิตรจีน รายงานระบุว่าโรงงานดังกล่าวเป็นโรงงานผลิตรถยนต์ของบริษัทต่างชาติที่ถือครองเองทั้งหมดแห่งที่สองในจีน ต่อจาก Gigafactory ของ Tesla ที่เซี่ยงไฮ้ 1314

สำหรับ Lexus โรงงานแห่งนี้จึงไม่ได้เป็นเพียงสถานที่ประกอบรถ แต่เป็นการลงทุนในห่วงโซ่อุปทาน วิศวกรรม และการพัฒนาผลิตภัณฑ์ในจีนโดยตรง โรงงานคาดว่าจะเริ่มดำเนินงานในปี 2027 และมีศักยภาพผลิตรถยนต์ไฟฟ้าได้สูงสุดราว 100,000 คันต่อปี 1314

Gigacasting: เทคโนโลยีที่เล็งไปยังจุดแข็งของรถจีน

Lexus SUV รุ่นใหม่นี้คาดว่าจะใช้เทคโนโลยีการหล่อขึ้นรูปชิ้นส่วนตัวถังขนาดใหญ่ หรือที่เรียกกันว่า “gigacasting” เทคโนโลยีดังกล่าวรวมชิ้นส่วนอะลูมิเนียมหลายชิ้นให้เป็นชิ้นส่วนขนาดใหญ่ในกระบวนการหล่อครั้งเดียว ช่วยลดจำนวนชิ้นส่วนและขั้นตอนการประกอบ

รายงานระบุว่าเทคโนโลยีนี้อาจลดน้ำหนักของชิ้นส่วนตัวถังบางส่วนได้สูงสุด 20% พร้อมช่วยเพิ่มความแข็งแรงของตัวถังและลดเวลาในการผลิต 3410 น้ำหนักที่ลดลงอาจช่วยเพิ่มระยะทางขับขี่ ขณะที่จำนวนชิ้นส่วนและขั้นตอนที่น้อยลงอาจช่วยลดความซับซ้อนและต้นทุนการผลิต

นี่จึงไม่ใช่เพียงการอัปเกรดกระบวนการผลิต แต่เป็นความพยายามไล่ตามข้อได้เปรียบที่ผู้ผลิตรถยนต์ไฟฟ้าจีนมีอยู่แล้ว ทั้งด้านต้นทุน ความเร็วในการพัฒนา ระยะทางขับขี่ และการใช้เทคโนโลยีในตัวรถ

อย่างไรก็ตาม gigacasting เพียงอย่างเดียวคงไม่เพียงพอให้ Lexus ประสบความสำเร็จ รถรุ่นนี้ยังต้องแข่งขันด้านราคา ซอฟต์แวร์ ประสิทธิภาพการชาร์จ การออกแบบ และฟังก์ชันภายในรถ การเลือกจีนเป็นฐานแรกของรถที่ใช้เทคโนโลยีนี้จึงแสดงให้เห็นว่าโตโยต้าต้องการเรียนรู้และแข่งขันในมิติที่กำหนดตลาด EV จีนมากขึ้น

จีนคือศูนย์กลางที่ผู้ผลิตรถยนต์มองข้ามไม่ได้

จีนไม่ได้เป็นเพียงตลาดรถยนต์ไฟฟ้าที่ใหญ่ที่สุดในโลก แต่ยังเป็นศูนย์กลางการผลิตและห่วงโซ่อุปทานของอุตสาหกรรมนี้ด้วย ข้อมูลจากสำนักงานพลังงานระหว่างประเทศ หรือ IEA ระบุว่า รถยนต์ไฟฟ้าคิดเป็นเกือบ 55% ของยอดขายรถยนต์ใหม่ในจีนตลอดปี 2025 ขณะที่ข้อมูลเบื้องต้นของเดือนเมษายน 2026 ระบุว่าสัดส่วนดังกล่าวสูงกว่า 60%

IEA ยังระบุว่าจีนผลิตรถยนต์ไฟฟ้าราว 16 ล้านคันในปี 2025 คิดเป็นประมาณ 70% ของการผลิตรถยนต์ไฟฟ้าทั่วโลก และมีสัดส่วนมากกว่า 80% ของการผลิตเซลล์แบตเตอรี่ทั่วโลก ขนาดของระบบนิเวศนี้ทำให้ผู้ผลิตรถยนต์เข้าถึงซัพพลายเออร์จำนวนมาก ความเชี่ยวชาญด้านแบตเตอรี่ และผู้บริโภคที่คุ้นเคยกับเทคโนโลยีรถไฟฟ้า

แต่ขนาดของตลาดจีนก็ทำให้การขายรถระดับพรีเมียมเป็นเรื่องยากขึ้นเช่นกัน แบรนด์ท้องถิ่นเดินหน้าสงครามราคา ขณะที่ Reuters รายงานว่าตลาดได้รับผลกระทบจากอุปสงค์ที่อ่อนตัวและกำลังการผลิตส่วนเกิน 1718 จีนจึงเป็นทั้งโอกาสที่ใหญ่ที่สุดและสนามแข่งขันที่ลงโทษรถยนต์ที่ราคาแพง พัฒนาไม่ทัน หรือปรับให้เข้ากับตลาดท้องถิ่นได้ไม่ดีพอ

ทำไมช่วงแรกจึงผลิตเพียงเดือนละ 1,000 คัน

หากผลิตเดือนละ 1,000 คัน อัตราดังกล่าวเทียบเท่ากับประมาณ 12,000 คันต่อปี หรือเพียงราว 12% ของกำลังการผลิตที่โรงงานวางไว้ 100,000 คันต่อปี ช่องว่างนี้บ่งชี้ว่าโตโยต้าอาจใช้ช่วงแรกเพื่อทดสอบทั้งตัวรถ กระบวนการผลิต และการวางตำแหน่งแบรนด์ Lexus ก่อนเร่งกำลังผลิต

แนวทางดังกล่าวมีเหตุผลทางธุรกิจ รถยนต์ไฟฟ้าระดับพรีเมียมที่เข้าสู่ตลาดซึ่งมีคู่แข่งจำนวนมากต้องพิสูจน์ว่าสามารถดึงดูดลูกค้าได้จริง โดยไม่อาศัยชื่อเสียงด้านความทนทานของโตโยต้าเพียงอย่างเดียว การผลิตล็อตแรกในจำนวนจำกัดจะเปิดโอกาสให้บริษัทปรับปรุงคุณภาพ ประเมินความต้องการ และดูว่า Lexus สามารถรักษาระดับราคาเหนือคู่แข่งจีนได้หรือไม่

แผนเพิ่มการผลิตเป็นหลักหลายหมื่นคันต่อปีตั้งแต่ปี 2028 แสดงว่าโตโยต้ายังมองเห็นโอกาสในการขยายตลาด หากรถรุ่นนี้ได้รับการตอบรับที่ดี 23 อย่างไรก็ตาม บริษัทยังไม่ได้เปิดเผยเป้าหมายการผลิตปี 2028 ที่ชัดเจน ทำให้ตัวเลขสุดท้ายยังไม่แน่นอน 6

การรีเซ็ตเกม EV ในจีน ไม่ใช่การเปลี่ยนบริษัททั้งหมด

โครงการเซี่ยงไฮ้ไม่ควรถูกตีความว่าโตโยต้ากำลังยกเลิกกลยุทธ์ระบบส่งกำลังรูปแบบอื่นทั้งหมด หลักฐานที่มีอยู่สนับสนุนการตีความที่เฉพาะเจาะจงกว่า นั่นคือโตโยต้ากำลังย้ายขีดความสามารถด้านรถยนต์ไฟฟ้ารุ่นใหม่ไปยังตลาดที่แรงกดดันด้านการแข่งขันสูงที่สุด ขณะเดียวกันก็ยังคงความยืดหยุ่นในธุรกิจระดับโลก

ความแตกต่างนี้สำคัญ เพราะปัญหายอดขายในจีนของโตโยต้าเป็นเรื่องจริง แต่คำตอบของบริษัทไม่ได้มีเพียงการเพิ่มจำนวนรถที่ผลิตเท่านั้น โตโยต้ากำลังเปลี่ยนสถานที่พัฒนาผลิตภัณฑ์ วิธีการผลิต และความเร็วในการปรับรถให้เข้ากับตลาด โดย Lexus SUV รุ่นนี้จะเป็นบททดสอบสำคัญระยะแรก

คำถามหลักคือ โตโยต้าจะผสานจุดแข็งด้านวินัยการผลิตเข้ากับวงจรการพัฒนารถ EV ที่รวดเร็วของจีนได้หรือไม่ ความสำเร็จจะขึ้นอยู่กับการปรับผลิตภัณฑ์ให้เข้ากับท้องถิ่น การสร้างซอฟต์แวร์และระบบซัพพลายเออร์ที่แข่งขันได้ การควบคุมราคาในตลาดที่มีคู่แข่งหนาแน่น และการปรับโฉมรถให้เร็วพอที่จะไล่ตาม BYD และแบรนด์จีนอื่น ๆ

ในมุมนี้ โรงงาน Lexus ที่เซี่ยงไฮ้จึงเป็นทั้งโรงงานและสนามทดลอง โตโยต้ากำลังเดิมพันว่าการเริ่มต้นด้วย EV ในจีนจะช่วยให้ Lexus กลับมามีความสำคัญในตลาดจีนได้ โดยไม่จำเป็นต้องละทิ้งความยืดหยุ่นของกลยุทธ์ระดับโลกที่เป็นรากฐานของบริษัท