ทำไมราคาฟิวเจอร์สข้าวสาลีและข้าวโพดพุ่งแรงในวันที่ 28 สิงหาคม 2026

ตลาดธัญพืชไม่ได้กำลังสะท้อนเพียงข่าวการโจมตีระยะสั้น แต่กำลังตีราคาความเสี่ยงว่า อุปทานส่งออกจากทะเลดำอาจหายไปพร้อมกับผลผลิตจากภูมิภาคอื่นที่ลดลง หลังการเก็บเกี่ยวเริ่มเข้าสู่ช่วงสำคัญในเดือนสิงหาคม ความไม่แน่นอนด้านท่าเรือ เรือสินค้า ประกันภัย และเส้นทางเดินเรือจึงผลักดันให้ผู้ซื้อแห่เข้าซื้อฟิวเจอร์สเพื่อป้องกันความเสี่ยงด้านต้นทุนในอนาคต

จุดเปลี่ยนอยู่ที่การส่งออกทะเลดำสะดุด

รัสเซียและยูเครนเป็นผู้ส่งออกข้าวสาลีและธัญพืชรายสำคัญของโลก โดยเฉพาะในฐานะแหล่งวัตถุดิบต้นทุนต่ำ การโจมตีตอบโต้ที่ท่าเรือ สถานีขนถ่ายธัญพืช และเรือพาณิชย์ ทำให้การโหลดสินค้าเลื่อนออกไปหรือหยุดชะงัก ขณะที่ข้อจำกัดบริเวณช่องแคบเคิร์ชและเส้นทางอาซอฟ–ดอนส่งผลกระทบต่อเส้นทางที่รองรับการส่งออกข้าวสาลีของรัสเซียราว 28% 12

เมื่อผู้ซื้อไม่มั่นใจว่าสินค้าที่ทำสัญญาไว้จะเดินทางถึงปลายทางหรือไม่ ราคาฟิวเจอร์สในตลาดชิคาโกจึงทำหน้าที่เป็นเบี้ยประกันความเสี่ยง ผู้ซื้อยอมจ่ายแพงขึ้นเพื่อกันความเสี่ยงจากการขาดแคลนจริง รวมถึงต้นทุนประกันภัยและค่าระวางเรือที่สูงขึ้น

ข้าวสาลีทำสถิติสูงสุดในรอบกว่า 3 ปี

เมื่อวันที่ 28 สิงหาคม ฟิวเจอร์สข้าวสาลีปิดเพิ่มขึ้น 3.1% ที่ 784 เซนต์ต่อบุชเชล และระหว่างวันแตะ 790.25 เซนต์ ซึ่งเป็นระดับสูงสุดนับตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ 2023 ราคายังเพิ่มขึ้น 12.1% ในรอบสัปดาห์ และ 54.5% นับตั้งแต่ต้นปี 34

แรงขึ้นของข้าวสาลีมีความเชื่อมโยงโดยตรงกับการหยุดชะงักของการส่งออกในทะเลดำ เพราะผู้ซื้อกำลังประเมินว่าแหล่งส่งออกสำคัญสองแห่งอาจไม่สามารถส่งมอบสินค้าได้ตามปกติในช่วงหลังการเก็บเกี่ยว ซึ่งเป็นช่วงที่ตลาดควรมีธัญพืชใหม่ไหลเข้าสู่ระบบมากขึ้น

ข้าวโพดได้แรงหนุนสองด้าน

ฟิวเจอร์สข้าวโพดเพิ่มขึ้น 5.5% ในรอบสัปดาห์ และ 15.6% ในเดือนสิงหาคม โดยระหว่างวันทำระดับสูงสุดนับตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2023 5 นอกจากความเสี่ยงจากทะเลดำแล้ว ข้าวโพดยังมีปัจจัยสนับสนุนเฉพาะจากผลผลิตสหรัฐฯ ที่อาจต่ำกว่าที่คาดไว้ก่อนหน้านี้

ความร้อนในพื้นที่เพาะปลูกทางตะวันตกของสหรัฐฯ และฝนตกหนักในพื้นที่ทางตะวันออกกดดันความคาดหวังต่อผลผลิตทั่วเขต Corn Belt ซึ่งเป็นพื้นที่ปลูกข้าวโพดหลักของประเทศ ขณะที่การสำรวจ Pro Farmer Crop Tour ประเมินผลผลิตเฉลี่ยทั่วประเทศไว้ที่ 173.2 บุชเชลต่อเอเคอร์ ต่ำกว่าประมาณการเดือนสิงหาคมของกระทรวงเกษตรสหรัฐฯ ที่ 180.7 บุชเชลต่อเอเคอร์ 67

ความแตกต่างดังกล่าวมีนัยสำคัญต่อตลาด เพราะสหรัฐฯ อาจมีส่วนเกินสำหรับส่งออกน้อยลงในจังหวะเดียวกับที่การส่งออกจากทะเลดำเริ่มไม่น่าเชื่อถือ ตลาดจึงไม่ได้กังวลแค่สินค้าที่กำลังติดค้างอยู่ แต่กังวลถึงปริมาณสำรองสำหรับเดือนข้างหน้าด้วย

อากาศร้อนในยุโรปยิ่งลดทางเลือกของตลาดโลก

ปัญหาไม่ได้จำกัดอยู่ที่สหรัฐฯ ความแห้งแล้งและอากาศร้อนทำให้แนวโน้มผลผลิตข้าวโพดของสหภาพยุโรปแย่ลง โดยการประเมินเดือนสิงหาคมของ USDA ลดคาดการณ์ผลผลิตข้าวโพดใน EU ลง 3.6 ล้านตัน 8

ขณะเดียวกัน ความขัดแย้งและความเสี่ยงด้านเส้นทางขนส่งรอบช่องแคบฮอร์มุซเพิ่มแรงกดดันต่อต้นทุนพลังงาน ปุ๋ย และค่าระวางเรือ ส่วนแม่น้ำไรน์ซึ่งเป็นเส้นทางขนส่งสินค้าภายในยุโรปก็อาจมีข้อจำกัดเมื่อระดับน้ำต่ำ ทำให้เรือบรรทุกสินค้าเดินทางได้ไม่เต็มความจุหรือมีต้นทุนสูงขึ้น 9

ข้อมูลที่มีอยู่สนับสนุนว่าปัจจัยเหล่านี้เป็นตัวขยายแรงส่งของราคา แต่ยังไม่เพียงพอที่จะระบุได้อย่างชัดเจนว่าแต่ละปัจจัยมีส่วนต่อการพุ่งขึ้นของฟิวเจอร์สในวันที่ 28 สิงหาคมมากน้อยเพียงใด

ยูเครนสูญเสียช่องทางส่งออกหลัก เกษตรกรรับแรงกระแทกโดยตรง

การส่งออกธัญพืชของยูเครนลดลง 75% เมื่อเทียบกับปีก่อนในช่วงสองสัปดาห์แรกของเดือนสิงหาคม ธัญพืชจำนวนมากจึงติดค้างอยู่ภายในประเทศ และราคาที่เกษตรกรขายได้ลดลงต่ำกว่าต้นทุนการผลิต กระทบกระแสเงินสดและอาจทำให้เกษตรกรมีเงินทุนไม่พอสำหรับฤดูเพาะปลูกครั้งถัดไป 1

ยูเครนพยายามชดเชยด้วยการใช้เส้นทางรถไฟ ถนน และท่าเรือแม่น้ำดานูบ แต่ทางการประเมินว่าเส้นทางเหล่านี้อาจรองรับได้เพียงประมาณครึ่งหนึ่งของปริมาณที่เคยผ่านท่าเรือทะเลดำ 10 ปลายเดือนสิงหาคม มีเรือมากถึง 70 ลำรอผ่านคลองซูลินาของโรมาเนีย เนื่องจากขาดนักนำร่องและต้องจัดลำดับความสำคัญให้กับสินค้าประเภทอื่น 11

แม่น้ำดานูบจึงเป็นทางออกที่ช่วยพยุงการส่งออก แต่ยังไม่ใช่สิ่งทดแทนท่าเรือน้ำลึกได้อย่างเต็มรูปแบบ ทั้งในด้านปริมาณ ความเร็ว และต้นทุน

รัสเซียหาทางเบี่ยงเส้นทาง แต่แก้ปัญหากำลังการผลิตไม่ได้ทันที

ผู้ส่งออกของรัสเซียก็เผชิญปัญหาด้านโลจิสติกส์ในทะเลดำและทะเลอาซอฟเช่นกัน รัฐบาลรัสเซียเสนอแนวทางระยะสั้นหลายด้าน ได้แก่ การเปลี่ยนเส้นทางส่งออก การยกเว้นภาษีส่งออกธัญพืชชั่วคราว การอุดหนุนค่าขนส่งทางรถไฟ การต่ออายุสินเชื่อ การซื้อธัญพืชเข้าสต็อกรัฐ และการนำส่วนเกินไปใช้เป็นอาหารสัตว์ 12

มาตรการเหล่านี้ช่วยลดแรงกดดันต่อเกษตรกรและผู้ส่งออกภายในประเทศได้ แต่ไม่สามารถสร้างกำลังการรองรับของท่าเรือที่เสียหายขึ้นใหม่ในเวลาอันสั้น หรือขจัดความเสี่ยงที่เรือพาณิชย์จะเดินทางผ่านพื้นที่อันตรายได้

อียิปต์เผชิญต้นทุนข้าวสาลีและความเสี่ยงต่อขนมปังอุดหนุน

อียิปต์เป็นผู้นำเข้าข้าวสาลีรายใหญ่และพึ่งพาแหล่งจัดหาจากรัสเซียและยูเครนในสัดส่วนสูง การหยุดชะงักของทะเลดำจึงทำให้ผู้ซื้ออียิปต์ต้องเร่งหาแหล่งอื่น ขณะที่ข้าวสาลีแบบระบุแหล่งกำเนิดยืดหยุ่นมีการเสนอราคาประมาณ 300 ดอลลาร์ต่อตัน และบางข้อเสนอสูงกว่านั้น 1314

ผลกระทบที่สำคัญอาจไม่ใช่การขาดแคลนขนมปังในทันที แต่เป็น ต้นทุนที่สูงขึ้นและทางเลือกในการจัดซื้อที่แคบลง รัฐบาลอียิปต์อาจต้องใช้งบประมาณมากขึ้นเพื่อคงโครงการขนมปังอุดหนุน ขณะที่การขนส่งล่าช้าทำให้การวางแผนสต็อกทำได้ยากขึ้น

ความเสี่ยงจะรุนแรงกว่าในประเทศรายได้น้อยที่พึ่งพาการนำเข้า เพราะราคาข้าวสาลีและข้าวโพดที่สูงขึ้นสามารถส่งผ่านไปยังแป้ง ขนมปัง อาหารสัตว์ และเงินเฟ้อด้านอาหารได้ 15

สิ่งที่ตลาดกำลังตีราคาไม่ใช่แค่เรือส่งของล่าช้า

การพุ่งขึ้นของฟิวเจอร์สข้าวสาลีและข้าวโพดในวันที่ 28 สิงหาคมสะท้อนความเสี่ยงสามชั้นพร้อมกัน ได้แก่

1. กำลังการส่งออกจริงลดลง จากการโจมตีท่าเรือและข้อจำกัดด้านการเดินเรือในทะเลดำ
2. ต้นทุนส่งมอบสูงขึ้น จากค่าประกันภัย ค่าระวางเรือ พลังงาน ปุ๋ย และคอขวดตามเส้นทางน้ำ
3. กันชนด้านผลผลิตบางลง จากผลผลิตข้าวโพดสหรัฐฯ ที่อาจต่ำกว่าคาด และความเสียหายจากอากาศร้อนและแห้งแล้งในยุโรป

ดังนั้น ตลาดจึงไม่ได้มองเหตุการณ์นี้เป็นเพียงการหยุดชะงักชั่วคราวของการขนส่ง แต่กำลังประเมินความเป็นไปได้ว่าอุปทานธัญพืชราคาถูกจากทะเลดำจะหายไปบางส่วนในช่วงเวลาที่แหล่งผลิตอื่นก็มีพื้นที่ในการชดเชยจำกัด นี่คือเหตุผลที่ราคาฟิวเจอร์สพุ่งขึ้นอย่างรวดเร็ว และเหตุใดแรงกระเพื่อมจึงอาจขยายจากตลาดสินค้าโภคภัณฑ์ไปสู่ต้นทุนอาหารและความมั่นคงทางอาหารทั่วโลก