น้ำป่าไหลหลากเนปาล–ทิเบต: ยอดเสียชีวิต ผู้สูญหาย และภารกิจกู้ภัยที่ยังดำเนินต่อ

เหตุภัยพิบัติเมื่อวันที่ 26 สิงหาคม 2026 เป็นน้ำป่าไหลหลากฉับพลันที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็วในเขตราสุวาของเนปาลและพื้นที่ทิเบตฝั่งจีนที่อยู่ติดกัน มวลน้ำ โคลน หิน และน้ำแข็งไหลเข้าสู่ระบบแม่น้ำลเฮนเด–โภเตโกชี จนกลายเป็นกระแสน้ำและเศษซากขนาดใหญ่ พัดผ่านชุมชนและโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ ก่อนเคลื่อนตัวลงมาตามแนวลุ่มน้ำตรีศูลี 17

ยอดผู้เสียชีวิตและผู้สูญหายยังเปลี่ยนแปลง

ตัวเลขผู้เสียชีวิตและผู้สูญหายเพิ่มขึ้นหรือลดลงตามการค้นพบร่างผู้เสียชีวิต การอพยพผู้รอดชีวิต และการตรวจสอบข้อมูลจากพื้นที่ภูเขาห่างไกล

ณ วันที่ 28 สิงหาคม หน่วยงานจัดการภัยพิบัติของเนปาลรายงานผู้เสียชีวิต 538 คน และผู้สูญหาย 977 คนในเนปาล ต่อมาตำรวจเนปาลรายงานยอดผู้เสียชีวิตเป็น 553 คน ส่วนจีนรายงานผู้เสียชีวิต 5 คน และผู้สูญหาย 558 คน ในเขตทิเบต เมื่อรวมรายงานจากทั้งสองฝั่ง พบว่ามีผู้สูญหาย มากกว่า 1,500 คน อย่างไรก็ตาม ตัวเลขเหล่านี้มาจากคนละหน่วยงานและคนละช่วงเวลา จึงยังไม่ควรถือเป็นยอดสรุปสุดท้ายเดียวกัน

สำนักข่าว Associated Press รายงานว่า มีผู้ได้รับบาดเจ็บอย่างน้อย 150 คนถูกนำตัวส่งโรงพยาบาลในกรุงกาฐมาณฑุและเขตที่ได้รับผลกระทบของเนปาล ขณะที่ยังไม่มีตัวเลขผู้บาดเจ็บรวมที่ผ่านการรวบรวมอย่างเป็นทางการในรายงานที่มีอยู่

เนปาลระบุว่า ณ วันที่ 28 สิงหาคม สามารถช่วยเหลือประชาชนด้วยเฮลิคอปเตอร์ได้ 3,253 คน ตัวเลขการช่วยเหลืออาจแตกต่างกันไปตามช่วงเวลาที่รายงานและพื้นที่ที่นับ จึงควรเข้าใจว่านี่คือยอดที่หน่วยงานแจ้งไว้ ณ เวลานั้น ไม่ใช่ยอดรวมสุดท้ายของภารกิจกู้ภัย

ชาวต่างชาติและชาวอเมริกันที่ยังติดต่อไม่ได้

น้ำป่าพัดถล่มเส้นทางที่นักเดินป่า ผู้แสวงบุญ นักท่องเที่ยว และผู้เดินทางข้ามพรมแดนใช้สัญจร รายงานระบุว่า ผู้สูญหายมาจาก มากกว่า 30 ประเทศ และในการอัปเดตช่วงหลังมีชาวต่างชาติมากกว่า 500 คน ที่ยังไม่สามารถยืนยันความปลอดภัยได้

มีรายงานว่าชาวอเมริกันประมาณ 90 คน สูญหาย กระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ ระบุว่า ชาวอเมริกัน 5 คนได้รับการช่วยเหลือแล้ว และในรายงานที่กระทรวงอ้างถึงยังไม่พบข้อมูลยืนยันว่ามีพลเมืองสหรัฐฯ เสียชีวิต

ข้อมูลที่เปิดเผยต่อสาธารณะยังไม่สามารถยืนยันตัวตนของนักเดินทางชาวอเมริกันแต่ละราย หรือให้รายละเอียดเรื่องราวส่วนบุคคลที่ผ่านการตรวจสอบได้ ปัญหาการสื่อสาร ถนนที่ถูกตัดขาด รวมถึงรายชื่อผู้โดยสารและนักเดินป่าที่ไม่ครบถ้วน ทำให้ครอบครัวและเจ้าหน้าที่ตรวจสอบได้ยากว่าใครปลอดภัยแล้วบ้าง กระทรวงการต่างประเทศเนปาลจึงจัดตั้งห้องควบคุมเหตุฉุกเฉิน เพื่อประสานการตรวจสอบข้อมูลและความช่วยเหลือด้านกงสุลแก่ชาวต่างชาติที่ได้รับผลกระทบ

พื้นที่ใดได้รับผลกระทบ

จุดเริ่มต้นของภัยพิบัติอยู่บริเวณแม่น้ำลเฮนเด ใกล้เขตราสุวาและชายแดนเนปาล–จีน จากนั้นกระแสน้ำไหลเข้าสู่ระบบแม่น้ำโภเตโกชีและตรีศูลี ส่งผลกระทบต่อชุมชนริมแม่น้ำและเส้นทางคมนาคมที่อยู่ปลายน้ำ รัฐบาลเนปาลระบุว่าพื้นที่ได้รับผลกระทบครอบคลุมเขตราสุวา นูวาโกต ธาดิง และกอร์คา

ความเสียหายครอบคลุมบ้านเรือน หมู่บ้าน ถนน สะพาน โรงเรียน ด่านชายแดน และโครงการไฟฟ้าพลังน้ำ นอกจากนี้ยังมีประชาชนจำนวนมากต้องอพยพ การเดินทางหยุดชะงัก และหลายชุมชนถูกตัดขาดจากภายนอก รายงานหนึ่งระบุว่า สะพานอย่างน้อย 19 แห่งและถนนราว 40 กิโลเมตรถูกทำลายหรือถูกน้ำพัดหายไป

กระแสน้ำครั้งนี้มีความรุนแรงผิดปกติ โดยมีรายงานว่าคลื่นน้ำบางจุดสูงเกือบ 30 ฟุต และระดับน้ำในพื้นที่ปลายน้ำแห่งหนึ่งเพิ่มขึ้นถึง 9 เมตรภายในเวลาเพียง 30 นาที มวลน้ำและเศษซากไหลทำลายพื้นที่เป็นระยะทางหลายไมล์ ไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะบริเวณที่เกิดการพังถล่มในตอนแรก

สาเหตุอาจเกี่ยวข้องกับธารน้ำแข็งถล่ม

ห่วงโซ่เหตุการณ์ที่แน่ชัดยังอยู่ระหว่างการสอบสวน หน่วยงานลดและจัดการความเสี่ยงจากภัยพิบัติแห่งชาติของเนปาลเรียกเหตุการณ์นี้ว่า “น้ำท่วมที่เกี่ยวข้องกับธารน้ำแข็ง” โดยเชื่อมโยงกับดินถล่มที่เกิดขึ้นห่างจากจุดผ่านแดนเนปาล–จีนไปทางตะวันออกเฉียงเหนือราว 20 กิโลเมตร รายงานจากจีนกล่าวถึงโคลนถล่มในทิเบตที่เกี่ยวข้องกับการพังถล่มของธารน้ำแข็ง

คำอธิบายในเบื้องต้นคือ มวลธารน้ำแข็งหรือก้อนน้ำแข็งและหินพังถล่มลงสู่ระบบแม่น้ำบนภูเขา อาจทำให้เกิดการกีดขวางน้ำชั่วคราว หรือผลักดันน้ำออกอย่างฉับพลัน จนกลายเป็นกระแสน้ำ โคลน และเศษซากที่ไหลลงสู่พื้นที่ด้านล่างอย่างรุนแรง อย่างไรก็ดี แหล่งข้อมูลที่มีอยู่ยังไม่ยืนยันสาเหตุหรือจุดกระตุ้นได้อย่างสมบูรณ์ รายงานช่วงแรกเคยพิจารณาความเป็นไปได้ของแผ่นดินไหว ก่อนที่การวิเคราะห์ในเวลาต่อมาจะตั้งข้อสงสัยต่อคำอธิบายดังกล่าว

เจ้าหน้าที่เตือนว่า น้ำที่สะสมอยู่หลังกองดินหรือในทะเลสาบที่เกิดจากดินถล่มอาจก่อให้เกิดน้ำท่วมระลอกใหม่ หรือความเสี่ยงจากการพังทลายของทะเลสาบอย่างฉับพลัน เนปาลและจีนจึงเดินหน้าติดตามระดับน้ำ ระบบแม่น้ำ และสภาพพื้นที่ภูเขาที่ไม่มั่นคงระหว่างการช่วยเหลือ

เนปาล จีน และสหรัฐฯ ระดมความช่วยเหลือ

เนปาลส่งตำรวจ กองทัพ เจ้าหน้าที่รับมือภัยพิบัติ หน่วยงานท้องถิ่น และบุคลากรทางการแพทย์เข้าปฏิบัติการค้นหาและกู้ภัย อพยพประชาชน ให้การรักษาฉุกเฉิน และแจกจ่ายความช่วยเหลือ รัฐบาลยังระบุว่ากำลังเตรียมแผนฟื้นฟูพื้นที่ และขอรับการสนับสนุนจากนานาชาติหลังเริ่มเห็นขอบเขตความเสียหายชัดเจนขึ้น 17

ทางการจีนดำเนินการกู้ภัยในฝั่งทิเบต โดยเฉพาะบริเวณอำเภอเกียรงและด่านชายแดนเกียรง พร้อมติดตามความเสี่ยงจากโคลนถล่มและทะเลสาบที่อาจทะลักออกมา ตะกอนดินจำนวนมากและเส้นทางที่เสียหายทำให้การเข้าถึงบางพื้นที่เป็นไปอย่างยากลำบาก

สหรัฐฯ แสดงความเสียใจต่อครอบครัวผู้เสียชีวิต ระบุว่ากำลังติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิด และส่งที่ปรึกษาด้านการรับมือภัยพิบัติไปสนับสนุนงานบรรเทาทุกข์ กระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ ยังประกาศความช่วยเหลือ 500,000 ดอลลาร์สหรัฐ ผ่าน Catholic Relief Services เพื่อจัดหาที่พักพิงฉุกเฉิน สิ่งของบรรเทาทุกข์ ตลอดจนความช่วยเหลือด้านน้ำ สุขาภิบาล และสุขอนามัยให้ชุมชนที่ได้รับผลกระทบ 4

เหตุใดตัวเลขจากแต่ละหน่วยงานจึงไม่ตรงกัน

ภัยพิบัติครั้งนี้เกิดขึ้นในหุบเขาห่างไกลทั้งสองฝั่งของพรมแดนระหว่างประเทศ ขณะที่ถนนและระบบสื่อสารถูกทำลาย หน่วยงานต่าง ๆ ยังใช้เกณฑ์นับไม่เหมือนกัน บางแห่งนับเฉพาะผู้เสียชีวิตที่ยืนยันแล้ว บางแห่งนับผู้ที่ถูกรายงานว่าสูญหาย นักท่องเที่ยวที่ยังติดต่อไม่ได้ หรือประชาชนและแรงงานที่ครอบครัวยังไม่สามารถยืนยันสถานะได้

ดังนั้น การอ่านตัวเลขในระยะแรกอย่างรอบคอบควรมองว่าเป็นรายงานทางการที่ยังเปลี่ยนแปลง ไม่ใช่ยอดสรุปสุดท้ายเพียงตัวเลขเดียว ทั้งยอดผู้เสียชีวิต 538 คนและผู้สูญหาย 977 คนของเนปาล ยอดผู้เสียชีวิต 553 คนที่ตำรวจรายงานภายหลัง ตัวเลขผู้เสียชีวิตและผู้สูญหายในทิเบต ยอดผู้สูญหายรวมมากกว่า 1,500 คน ตลอดจนประมาณการชาวต่างชาติ ล้วนสะท้อนสถานการณ์ที่ยังอยู่ระหว่างการค้นหาและตรวจสอบข้อมูล การค้นหาผู้สูญหายและการยืนยันตัวตนที่ดำเนินต่อไปอาจทำให้ตัวเลขเหล่านี้เปลี่ยนแปลงอีก