SoftBank จ่อกู้เพิ่ม 1 หมื่นล้านดอลลาร์ค้ำหุ้น OpenAI ปูทางรีไฟแนนซ์หนี้ก้อนใหญ่

SoftBank Group กำลังพยายามหาเงินกู้ก้อนใหม่มูลค่า 1 หมื่นล้านดอลลาร์ โดยใช้สัดส่วนการถือหุ้นใน OpenAI เป็นหลักประกัน ตามรายงานของ Bloomberg เงินกู้นี้มีอายุ 2 ปี คิดอัตราดอกเบี้ยราว SOFR บวก 275 จุดฐาน และมี Mizuho Bank เป็นผู้จัดการหลักและผู้จัดจำหน่ายสินเชื่อ 1

อย่างไรก็ตาม ดีลดังกล่าวยังเป็นเพียง ข้อเสนอหรือการเจรจาที่กำลังดำเนินอยู่ ไม่ใช่เงินกู้ที่ปิดดีลและเบิกจ่ายแล้ว โดย SoftBank ต้องการนำเงินมาแทนที่บางส่วนของบริดจ์โลน 4 หมื่นล้านดอลลาร์ที่บริษัทจัดหาไว้เมื่อเดือนมีนาคม และมีกำหนดครบอายุในเดือนมีนาคม 2027 19

ทำไม SoftBank ต้องรีไฟแนนซ์เร็วขึ้น

บริดจ์โลนเป็นเงินกู้ชั่วคราวที่ใช้คั่นเวลาระหว่างการจัดหาเงินทุนระยะสั้นกับการหาแหล่งเงินทุนถาวรกว่าเดิม สำหรับ SoftBank เงินกู้ 4 หมื่นล้านดอลลาร์ก้อนนี้ถูกนำมาใช้สนับสนุนการลงทุนใน OpenAI และวัตถุประสงค์ทั่วไปของบริษัท 79

การขอสินเชื่อรอบใหม่จึงเป็นความพยายามเปลี่ยนหนี้ระยะสั้นให้เป็นแหล่งเงินทุนที่มีอายุยาวขึ้น และลดการพึ่งพาบริดจ์โลนเพียงก้อนเดียว ขณะเดียวกัน SoftBank คาดว่าจะมีเงินลงทุนใน OpenAI สะสมเกือบ 6.5 หมื่นล้านดอลลาร์ภายในเดือนตุลาคม ทำให้ภาระการจัดหาเงินทุนมีขนาดใหญ่มาก 12

ความเคลื่อนไหวนี้เกิดขึ้นเพียง 22 วัน หลัง SoftBank ปิดเงินกู้แบบมาร์จินโลนวงเงิน 1 หมื่นล้านดอลลาร์ที่ใช้หุ้น OpenAI เป็นหลักประกันเมื่อวันที่ 6 สิงหาคม สะท้อนทั้งความเร่งด่วนในการหาเงินมารองรับภาระผูกพัน และการที่บริษัทกำลังใช้สินทรัพย์เดียวกันเป็นหลักประกันซ้ำในสัดส่วนที่เพิ่มขึ้น 315

เงินกู้ใหม่เป็นเพียงส่วนหนึ่งของแผนระดมทุน

SoftBank ไม่ได้พึ่งพาเงินกู้ค้ำหุ้น OpenAI เพียงช่องทางเดียว บริษัทกำลังหารือกับธนาคารเพื่อออกพันธบัตรระหว่างประเทศสกุลดอลลาร์หรือยูโร วงเงินราว 1–2 หมื่นล้านดอลลาร์ เพื่อช่วยรีไฟแนนซ์หนี้ที่เกี่ยวข้องกับการลงทุนใน OpenAI โดยขนาด เวลา และโครงสร้างของการออกพันธบัตรยังอาจเปลี่ยนแปลงได้ 617

นอกจากนี้ บริษัทมีแผนออกพันธบัตรสำหรับนักลงทุนรายย่อยในญี่ปุ่นมูลค่า 1 ล้านล้านเยน ซึ่งถือเป็นการระดมทุนในประเทศครั้งใหญ่ของบริษัท แผนดังกล่าวเป็นอีกองค์ประกอบหนึ่งของการผสมผสานแหล่งเงินทุน ทั้งสินเชื่อที่มีสินทรัพย์ค้ำประกัน พันธบัตร และการขายหรือทำให้สินทรัพย์บางส่วนเป็นเงินสด 16

จุดที่ผู้ให้กู้กังวล: หุ้น OpenAI ไม่มีราคาตลาดแบบเรียลไทม์

ความท้าทายหลักอยู่ที่ธรรมชาติของหลักประกัน หุ้น OpenAI ยังเป็นหุ้นของบริษัทเอกชน จึงไม่มีราคาซื้อขายในตลาดหลักทรัพย์ที่ผู้ให้กู้สามารถใช้อ้างอิงได้ตลอดเวลา การประเมินมูลค่าจึงต้องอาศัยการเจรจาระหว่างคู่สัญญา การหักส่วนลดเพื่อความปลอดภัย เงื่อนไขในสัญญา และความน่าเชื่อถือด้านเครดิตของ SoftBank 58

ก่อนหน้านี้ การเจรจาเงินกู้ที่ใช้หุ้น OpenAI ค้ำประกันเคยชะลอตัว เนื่องจากธนาคารกังวลว่ายากจะประเมินมูลค่าหุ้นที่ไม่ได้จดทะเบียนในตลาด SoftBank จึงมีรายงานว่าเสนอการค้ำประกันโดยบริษัทเอง เพื่อให้ผู้ให้กู้สามารถเรียกร้องชำระหนี้จาก SoftBank ได้ หากหลักประกันมีมูลค่าไม่เพียงพอ 5

ความเสี่ยงจากเงื่อนไขเรียกหลักประกันเพิ่ม

เงินกู้มาร์จินโลนก้อนแรกมีรายงานว่ากำหนดให้ SoftBank ต้องนำเงินสดมาเพิ่มหรือชำระหนี้ก่อนกำหนด หากมูลค่าที่ประเมินของหุ้น OpenAI ลดลงผ่านระดับที่ระบุไว้ในสัญญา 12

เงื่อนไขเช่นนี้อาจทำให้เกิดแรงกดดันด้านสภาพคล่องได้ กล่าวคือ SoftBank อาจต้องหาเงินสดเพิ่มในช่วงเวลาเดียวกับที่มูลค่าหลักประกันกำลังอ่อนตัวลง และเนื่องจากหุ้นเอกชนไม่สามารถขายในตลาดหลักทรัพย์ได้ทันทีเพื่อรองรับการเรียกหลักประกัน บริษัทจึงอาจต้องพึ่งเงินสด สินทรัพย์อื่น หรือเครดิตของบริษัทเอง 12

ด้าน S&P เคยเตือนว่าเงินลงทุนเพิ่มเติมใน OpenAI อาจทำให้สภาพคล่องและคุณภาพสินทรัพย์ในพอร์ต รวมถึงความสามารถทางการเงินของ SoftBank แย่ลง และได้ปรับแนวโน้มเครดิตของบริษัทเป็นลบหลังการระดมทุนรอบดังกล่าว ขณะที่อันดับเครดิตระยะยาวของ SoftBank อยู่ที่ BB+ ซึ่งต่ำกว่าระดับน่าลงทุน 8

บทสรุป: รีไฟแนนซ์ได้ แต่ยังไม่ใช่ทางออกที่ไร้ความเสี่ยง

เงินกู้ 1 หมื่นล้านดอลลาร์ที่มีรายงานล่าสุดจึงควรถูกมองว่าเป็นชิ้นส่วนหนึ่งของแผนรีไฟแนนซ์ขนาดใหญ่ ไม่ใช่หลักฐานว่า SoftBank แก้ปัญหาบริดจ์โลน 4 หมื่นล้านดอลลาร์ได้แล้ว บริษัทกำลังพยายามกระจายแหล่งเงินทุนก่อนถึงกำหนดในเดือนมีนาคม 2027 ผ่านเงินกู้ค้ำสินทรัพย์ การออกพันธบัตร และการระดมทุนจากนักลงทุนรายย่อย

แต่ตราบใดที่ OpenAI ยังไม่มีการเข้าจดทะเบียนหรือเหตุการณ์อื่นที่ทำให้หุ้นสามารถเปลี่ยนเป็นเงินสดได้อย่างน่าเชื่อถือ ผู้ให้กู้ก็ยังต้องพึ่งพามูลค่าประเมินในตลาดเอกชนและเงื่อนไขคุ้มครองในสัญญา มากกว่าราคาตลาดที่ตรวจสอบได้และหลักประกันที่ขายออกได้ทันที นี่คือความไม่แน่นอนสำคัญที่สุดของการใช้เงินกู้และพันธบัตรเหล่านี้มาแทนที่บริดจ์โลนในระยะยาว 58