ทำไมทองคำพุ่งเข้าใกล้ 4,700 ดอลลาร์ในเดือนสิงหาคม

ราคาทองคำที่พุ่งเข้าใกล้ระดับ 4,700 ดอลลาร์ในเดือนสิงหาคม 2026 ไม่ได้เกิดจากปัจจัยเดียว แต่เป็นแรงส่งจากสองด้านที่เสริมกันอย่างชัดเจน ได้แก่ การสะสมทองคำอย่างต่อเนื่องของธนาคารกลางทั่วโลก และการกลับเข้าซื้อของนักลงทุนที่ต้องการสินทรัพย์ป้องกันความเสี่ยงจากความไม่แน่นอนทางภูมิรัฐศาสตร์ เงินเฟ้อ ความเสี่ยงด้านการคลัง และทิศทางนโยบายของธนาคารกลางสหรัฐฯ (Fed)

หลังจากราคาทองคำเคลื่อนไหวทรงตัวใกล้ 4,000 ดอลลาร์ต่อออนซ์เป็นเวลาหลายสัปดาห์ ราคาปรับขึ้นราว 400 ดอลลาร์ หรือประมาณ 10% นับตั้งแต่ต้นเดือนสิงหาคม 1

ประเด็นสำคัญคือ แรงซื้อของธนาคารกลางทำหน้าที่เป็นฐานอุปสงค์ระยะยาว ส่วนกระแสเงินเข้า ETF ค่าเงินดอลลาร์ อัตราผลตอบแทนพันธบัตร และการคาดการณ์ดอกเบี้ย เป็นตัวกำหนดว่าราคาจะเร่งตัวขึ้นเร็วเพียงใด

แรงซื้อจากธนาคารกลางคือฐานของการปรับขึ้น

รายงาน Gold Demand Trends ไตรมาส 2 ปี 2026 ของ World Gold Council (WGC) ระบุว่า ธนาคารกลางมียอดซื้อทองคำสุทธิ 288.9 ตัน เพิ่มขึ้น 62% จากช่วงเดียวกันของปีก่อน มากกว่าตัวเลขไตรมาส 1 ที่มีการปรับปรุงแล้วถึงกว่า 5 เท่า และเป็นระดับสูงสุดสำหรับไตรมาส 2 นับตั้งแต่ WGC เริ่มจัดทำข้อมูล

จังหวะของการซื้อมีความสำคัญ ธนาคารกลางยังคงซื้อทองคำแม้ราคาจะปรับลดลงจากจุดสูงสุดช่วงต้นปี สะท้อนว่าการกระจายความเสี่ยงของทุนสำรองและการบริหารความเสี่ยงระยะยาวมีน้ำหนักมากกว่าการไล่ราคาสั้น ๆ อย่างไรก็ตาม การฟื้นตัวอย่างแรงในไตรมาส 2 เกิดขึ้นหลังไตรมาสแรกที่อ่อนแอ ทำให้ยอดซื้อของธนาคารกลางในครึ่งปีแรกยังอยู่ในระดับต่ำสุดนับตั้งแต่ปี 2022

WGC ระบุด้วยว่า ธนาคารกลางมีความตั้งใจจะซื้อทองคำต่อไปในช่วง 12 เดือนข้างหน้า ปัจจัยสนับสนุนหลักยังคงเป็นการกระจายสินทรัพย์ การป้องกันเงินเฟ้อ และการลดความเสี่ยงของพอร์ต แต่ WGC ไม่ได้หมายความว่าทุกไตรมาสจะมียอดซื้อเท่ากับไตรมาส 2

โปแลนด์นำทีม ขณะที่แรงซื้อกระจายไปหลายประเทศ

ข้อมูลการซื้อในครึ่งปีแรกสะท้อนว่าแรงสนับสนุนจากภาคทางการไม่ได้ขึ้นอยู่กับผู้ซื้อเพียงรายเดียว

• โปแลนด์: 82 ตัน มากที่สุดในบรรดาประเทศที่รายงานข้อมูล
• อุซเบกิสถาน: 41 ตัน
• จีน: 40 ตัน
• คาซัคสถาน: 27 ตัน
• สาธารณรัฐเช็ก: 11 ตัน
• จอร์แดน: 6 ตัน

ตัวเลขดังกล่าวมาจากสถิติธนาคารกลางเดือนมิถุนายน 2026 ของ WGC โปแลนด์เป็นผู้นำอย่างชัดเจน ขณะที่การซื้อของอุซเบกิสถาน จีน และคาซัคสถานช่วยทำให้ฐานอุปสงค์มีความหลากหลายมากขึ้น ส่วนสาธารณรัฐเช็กและจอร์แดนแม้ซื้อในปริมาณน้อยกว่า แต่ก็ช่วยตอกย้ำแนวโน้มการสะสมทองคำในตลาดเกิดใหม่และตลาดขนาดเล็ก 15

ข้อมูลรายเดือนล่าสุดในชุดข้อมูลที่มีระบุว่า ทุนสำรองทองคำของธนาคารกลางทั่วโลกเพิ่มขึ้นสุทธิ 41 ตัน โดยโปแลนด์ซื้อ 18 ตัน และจีนซื้อ 10 ตัน ขณะที่อุซเบกิสถานและคาซัคสถานยังคงซื้ออย่างต่อเนื่อง 5

ความหลากหลายของผู้ซื้อมีความหมายต่อนักลงทุน เพราะช่วยลดการพึ่งพานโยบายทุนสำรองของประเทศใดประเทศหนึ่ง แต่ไม่ได้แปลว่าแรงซื้อจะเพิ่มขึ้นทางเดียวตลอดเวลา ตุรกีและรัสเซียต่างเป็นผู้ขายสุทธิในครึ่งปีแรก แสดงให้เห็นว่ากิจกรรมของธนาคารกลางยังมีทั้งด้านซื้อและขาย 15

รายงาน WGC สะท้อนตลาดทองคำที่ทรงตัว แต่ไม่สม่ำเสมอ

รายงาน WGC ไตรมาส 2 อธิบายว่า ตลาดทองคำโดยรวมเริ่มทรงตัว แต่รายละเอียดภายในยังแตกต่างกันมาก อุปสงค์ทองคำทั้งหมดซึ่งรวมธุรกรรมนอกตลาดซื้อขาย (OTC) อยู่ที่ 1,269 ตันในไตรมาส 2 ไม่เปลี่ยนแปลงจากปีก่อน ทำให้อุปสงค์ครึ่งปีแรกอยู่ที่ 2,522 ตัน เพิ่มขึ้น 2% เมื่อเทียบรายปี

แม้แรงซื้อจากธนาคารกลางจะดีดตัวขึ้น แต่อุปสงค์เพื่อการลงทุนที่ไม่รวม OTC ลดลงเหลือ 262.2 ตันในไตรมาส 2 กองทุน ETF ทองคำมีเงินไหลออก ขณะที่ความต้องการทองคำแท่งและเหรียญโดยรวมใกล้เคียงกับไตรมาสเดียวกันของปีก่อนและค่าเฉลี่ยระยะยาว

อย่างไรก็ตาม WGC มองไปข้างหน้าค่อนข้างเป็นบวก โดยคาดว่าการลงทุนจะเป็นแหล่งเติบโตหลักของอุปสงค์ตลอดช่วงที่เหลือของปี 2026 แรงหนุนจะมาจากธุรกรรม OTC และการซื้อในเอเชียมากขึ้น ขณะที่ธนาคารกลางยังน่าจะเป็นผู้ซื้อรายสำคัญ ส่วนราคาที่สูงยังคงกดดันปริมาณการซื้อทองรูปพรรณ

สำหรับผลสำรวจทุนสำรองทองคำของธนาคารกลางในเดือนมิถุนายน ข้อมูลที่มีไม่ได้เปิดเผยเปอร์เซ็นต์รายละเอียดหรือผลสำรวจรายประเทศอย่างเพียงพอ ข้อสรุปที่รองรับได้คือ ธนาคารกลางยังมีความมุ่งมั่นที่จะซื้อทองคำต่อไป ไม่ควรนำข้อมูลที่มีไปตีความเป็นรายละเอียดรายประเทศที่ไม่ได้รับการยืนยัน

นักลงทุนกลับมา แต่ตัวเลข ETF ต้องอ่านให้ถูกช่วงเวลา

แรงซื้อจากนักลงทุนช่วยเร่งการปรับขึ้นของทองคำ การซื้อเพื่อหลบภัยยังคงมีอยู่ท่ามกลางความไม่แน่นอนทางการเมืองและภูมิรัฐศาสตร์ ขณะที่ดอลลาร์ที่อ่อนลงและการเปลี่ยนแปลงในคาดการณ์ดอกเบี้ยสหรัฐฯ ทำให้ทองคำซึ่งไม่ให้ดอกเบี้ยมีความน่าสนใจมากขึ้น 11012

แต่ตัวเลข ETF จากแหล่งข้อมูลต่าง ๆ อ้างถึงคนละช่วงเวลาและคนละชุดข้อมูล จึงไม่ควรนำมารวมกันโดยไม่แยกบริบท

• รายงาน State Street ประจำเดือนสิงหาคมระบุว่า ETF ทองคำในสหรัฐฯ มีเงินไหลเข้าสุทธิเพียง 44 ล้านดอลลาร์ในเดือนกรกฎาคม ขณะเดียวกันมีการไถ่ถอนเงินรวม 6,400 ล้านดอลลาร์ในเดือนพฤษภาคมและมิถุนายน ซึ่งอาจสะท้อนว่าการถือครองของนักลงทุนระยะสั้นหรือสถานะที่ใช้เลเวอเรจถูกชำระออกไปแล้วบางส่วน 2
• ข้อมูล WGC ที่ CNBC อ้างถึงระบุว่า ETF ที่มีทองคำค้ำประกันมีเงินไหลเข้า 46.7 ตัน คิดเป็นมูลค่าประมาณ 6,400 ล้านดอลลาร์ในสัปดาห์ก่อนวันที่ 24 สิงหาคม ซึ่งเป็นความต้องการรายสัปดาห์ที่แข็งแกร่งที่สุดในรอบ 10 เดือน 10
• รายงานตลาดอีกฉบับระบุว่า ETF ซื้อทองคำเพิ่ม 18 ตันภายในวันเดียว และมีเงินไหลเข้าเป็นสัปดาห์ที่ 5 ติดต่อกัน 9

ดังนั้น หลักฐานที่มีไม่ได้รองรับการสรุปว่าเดือนกรกฎาคมมีเงินไหลเข้า 3,000 ล้านดอลลาร์ แล้วตามด้วยเงินไหลเข้าอีก 6,400 ล้านดอลลาร์ในช่วงต้นเดือนสิงหาคม ข้อสรุปที่แม่นยำกว่าคือ แรงซื้อ ETF อ่อนแอหรือเป็นลบในช่วงก่อนหน้า ก่อนจะฟื้นตัวอย่างรวดเร็วในสัปดาห์หนึ่งของเดือนสิงหาคม เมื่อนักลงทุนเริ่มกลับเข้าซื้อช่วงราคาปรับตัวลง 210

ดอกเบี้ย เงินเฟ้อ และดอลลาร์เป็นตัวเร่งสำคัญ

ทองคำไม่ให้ดอกเบี้ย ดังนั้นความน่าสนใจของทองคำมักเพิ่มขึ้นเมื่อนักลงทุนคาดว่าอัตราดอกเบี้ยจะลดลง อัตราผลตอบแทนที่แท้จริงจะลดลง หรือดอลลาร์จะอ่อนค่า ในทางกลับกัน อัตราผลตอบแทนที่แท้จริงสูงขึ้นและดอลลาร์แข็งค่าจะเพิ่มต้นทุนค่าเสียโอกาสของการถือทองคำ และอาจกระตุ้นให้นักลงทุนขายทำกำไร

ในการประชุมเดือนกรกฎาคม Fed คงกรอบอัตราดอกเบี้ยกองทุนรัฐบาลกลางสหรัฐฯ ไว้ที่ 3.5–3.75% พร้อมระบุว่าเงินเฟ้อยังคงอยู่ในระดับสูงเมื่อเทียบกับเป้าหมาย 2% ภาวะดังกล่าวสร้างแรงตึงให้ตลาดทองคำ เพราะเงินเฟ้อและความไม่แน่นอนทางการคลังหนุนความต้องการสินทรัพย์ป้องกันความเสี่ยง แต่โอกาสที่ดอกเบี้ยจะอยู่ในระดับสูงนานกว่าคาดก็เป็นแรงกดดันต่อราคาเช่นกัน

การปรับขึ้นในเดือนสิงหาคมเกิดขึ้นหลังจากตลาดพันธบัตรสหรัฐฯ และดอลลาร์ส่งสัญญาณที่เป็นมิตรกับทองคำมากขึ้น วันที่ 24 สิงหาคม ราคาทองคำสปอตขึ้นไปแตะ 4,635.39 ดอลลาร์ต่อออนซ์ ขณะที่สัญญาทองคำส่งมอบเดือนธันวาคมปิดที่ 4,697.80 ดอลลาร์ 10 ต่อมาสัญญาซื้อขายล่วงหน้าเคยขึ้นไปสูงถึง 4,716.41 ดอลลาร์ ตามรายงานตลาดที่อยู่ในชุดข้อมูล 13

Jackson Hole คือปัจจัยชี้ทิศทางระยะสั้น

การปรากฏตัวของ Kevin Warsh ระหว่างวันที่ 27–29 สิงหาคมที่การประชุม Jackson Hole มีความสำคัญ เพราะเป็นการกล่าวสุนทรพจน์ครั้งใหญ่ครั้งแรกของเขาในเวทีดังกล่าวในฐานะประธาน Fed และเป็นโอกาสที่ตลาดจะได้เห็นกรอบคิดของเขาต่อเงินเฟ้อ อัตราผลตอบแทนพันธบัตร และนโยบายการเงิน

ตลาดจับตาความขัดแย้งระหว่างเงินเฟ้อที่ยังสูงกับอัตราผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐฯ ที่เพิ่มขึ้นเป็นพิเศษ ก่อนหน้านี้ Warsh เคยส่งสัญญาณว่าอัตราผลตอบแทนในตลาดที่สูงขึ้นอาจทำให้ภาวะการเงินตึงตัวเพียงพอ จน Fed ไม่จำเป็นต้องขึ้นดอกเบี้ยเพิ่มเติม แม้เงินเฟ้อยังสูงกว่าเป้าหมาย ท่าทีดังกล่าวทำให้นักลงทุนไม่แน่ใจว่าจะตีความเขาในเชิงเข้มงวด หรือเป็นสัญญาณสนับสนุนนโยบายที่ผ่อนคลายมากขึ้น

สำหรับตลาดทองคำ ผลลัพธ์ที่เป็นไปได้มีสามแนวทางหลัก

• หากส่งสัญญาณว่าอัตราดอกเบี้ยอาจลดลง หรือ Fed ยอมรับภาวะการเงินที่ผ่อนคลายขึ้น ดอลลาร์อาจอ่อนค่าและแรงกดดันจากอัตราผลตอบแทนที่แท้จริงลดลง ซึ่งจะเป็นบวกต่อทองคำ
• หากถ้อยแถลงเน้นการต่อสู้กับเงินเฟ้ออย่างแข็งกร้าว หรือสนับสนุนการขึ้นดอกเบี้ยเพิ่มเติม อัตราผลตอบแทนและดอลลาร์อาจปรับขึ้น เพิ่มความเสี่ยงที่ราคาทองคำจะย่อตัว
• หากถ้อยแถลงยังไม่ชัดเจน ราคาทองคำอาจถูกขับเคลื่อนด้วยสถานะการลงทุนใน ETF ข่าวภูมิรัฐศาสตร์ และแรงซื้อจากธนาคารกลางเป็นหลัก

Jackson Hole อาจเปลี่ยนการคาดการณ์ดอกเบี้ยได้อย่างรวดเร็ว แต่ไม่สามารถย้อนกลับแรงซื้อของธนาคารกลางที่เกิดขึ้นแล้วในไตรมาส 2 ได้ นั่นทำให้การประชุมนี้เป็นตัวเร่งระยะสั้น มากกว่าจะเป็นต้นตอพื้นฐานของการปรับขึ้นครั้งนี้ 11

เป้าหมายราคาจากสถาบันการเงินสะท้อนมุมมองที่แตกต่าง

คาดการณ์จากสถาบันการเงินมีช่วงกว้างมาก จึงสะท้อนความไม่แน่นอนของตลาดมากกว่าจะเป็นเป้าหมายร่วมเพียงหนึ่งเดียว

• J.P. Morgan คาดว่าทองคำจะมีราคาเฉลี่ย 4,300 ดอลลาร์ต่อออนซ์ในไตรมาส 3 และแตะ 4,500 ดอลลาร์ในไตรมาส 4 พร้อมเตือนว่าความเสี่ยงเอนลงด้านลบ หากอุปสงค์จากภาคส่วนสำคัญอ่อนแอกว่าคาด หรือข้อมูลเศรษฐกิจที่ร้อนแรงทำให้ Fed ต้องขึ้นดอกเบี้ยเร็วกว่าคาด 17
• Bank of America ปรับลดคาดการณ์ราคาเฉลี่ยทองคำปี 2026 ลง 14% เหลือ 4,360 ดอลลาร์ เนื่องจากมุมมองของ Fed ที่เข้มงวดขึ้น แต่ยังมองว่าระดับ 5,000 ดอลลาร์มีโอกาสเกิดขึ้นได้เมื่อวัฏจักรการขึ้นดอกเบี้ยสิ้นสุดลง 18
• UBS มีมุมมองเชิงบวกกว่ามาก โดยตั้งเป้าราคา 6,200 ดอลลาร์สำหรับเดือนมีนาคม มิถุนายน และกันยายน 2026 ก่อนลดลงมาอยู่ที่ 5,900 ดอลลาร์ในช่วงสิ้นปี ส่วนกรณีขาลงอยู่ที่ 4,600 ดอลลาร์ แสดงให้เห็นว่าราคามีโอกาสเคลื่อนไหวสองทางในวงกว้าง
• สรุปตลาดที่มีความน่าเชื่อถือต่ำกว่าระบุเป้าหมายสิ้นปีของ Natixis ที่ 4,600 ดอลลาร์ Citi ที่ 4,500 ดอลลาร์ และ Goldman Sachs ที่ 4,900 ดอลลาร์ แต่ตัวเลขเหล่านี้ไม่ได้รับการยืนยันอย่างเป็นอิสระจากแหล่งข้อมูลปฐมภูมิหรือแหล่งที่มีอำนาจสูง จึงควรใช้เป็นข้อมูลประกอบเท่านั้น 20
• ข้อมูลที่มีไม่เพียงพอที่จะยืนยันเป้าหมายปัจจุบันหรือกรณีความเสี่ยงเฉพาะของ ING

โดยรวมแล้ว ตัวแปรร่วมที่สถาบันต่าง ๆ ให้ความสำคัญไม่ได้ซับซ้อน ได้แก่ การซื้อของธนาคารกลาง แรงซื้อ ETF อัตราผลตอบแทนที่แท้จริง ดอลลาร์ เงินเฟ้อ และท่าทีของ Fed ต่อเศรษฐกิจ

กรณีขาขึ้นและขาลงที่ต้องจับตา

กรณีขาขึ้นประกอบด้วยการกระจายความเสี่ยงของทุนสำรองอย่างต่อเนื่อง แรงซื้อจากธนาคารกลางที่ยังอยู่ในระดับสูง การกลับมาของการลงทุนในทองคำจริงและ ETF ความกังวลเรื่องเงินเฟ้อหรือการคลังที่ยืดเยื้อ และความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์ที่รุนแรงขึ้น ปัจจัยเหล่านี้อาจสร้างอุปสงค์ที่ไม่ไวต่อการแกว่งตัวของราคาในระยะสั้น 3

กรณีขาลงคือ ราคาปรับขึ้นเร็วเกินไปในเดือนสิงหาคมจนเสี่ยงต่อการขายทำกำไร หาก Fed ส่งสัญญาณเข้มงวดขึ้น อัตราผลตอบแทนที่แท้จริงเพิ่มขึ้น ดอลลาร์แข็งค่า เงินไหลเข้า ETF ชะลอตัว ความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์ลดลง หรือแรงซื้อจากธนาคารกลางแผ่วลง แรงซื้อส่วนเพิ่มก็อาจอ่อนกำลังได้ 1718

ข้อสรุปที่ชัดเจนที่สุดคือ ทองคำไม่ได้พุ่งขึ้นเพราะพาดหัวข่าวเรื่อง ETF เพียงเรื่องเดียว การสะสมทองคำของธนาคารกลางสร้างฐานรองรับที่ยั่งยืน ขณะที่การกลับมาของนักลงทุนและความไม่แน่นอนทางเศรษฐกิจมหภาคช่วยเร่งการปรับขึ้น หากทองคำจะยืนใกล้ 4,700 ดอลลาร์ต่อไปได้หรือจะพักฐานหลังการพุ่งขึ้นอย่างรวดเร็ว ปัจจัยชี้ขาดจะอยู่ที่ทิศทางอัตราผลตอบแทน ดอลลาร์ และความคาดหวังต่อนโยบายของ Fed ในระยะถัดไป