Meta วิจารณ์การรวมศูนย์อำนาจ AI แต่กลับอาจจ่าย Anthropic สูงถึงปีละ 1 หมื่นล้านดอลลาร์

ความสัมพันธ์ระหว่าง Meta กับ Anthropic ในปี 2026 สะท้อนความย้อนแย้งของอุตสาหกรรม AI ได้อย่างชัดเจนที่สุดกรณีหนึ่ง

ในที่สาธารณะ มาร์ก ซักเคอร์เบิร์ก ซีอีโอของ Meta วิจารณ์ห้องปฏิบัติการ AI ชั้นนำว่าอาจพยายามรวบอำนาจไว้กับสถาบันขนาดใหญ่ พร้อมนำเสนออนาคตในโทนที่มืดมนเกินไป โดยมุมมองดังกล่าวถูกตีความอย่างกว้างขวางว่าเกี่ยวข้องกับ Anthropic และบริษัท AI ที่ให้ความสำคัญกับความปลอดภัยของระบบเป็นพิเศษ ซักเคอร์เบิร์กเสนอว่า Meta ต้องการกระจายความสามารถด้าน AI ให้เข้าถึงได้กว้างขึ้น รวมถึงการสนับสนุนโมเดลแบบเปิดน้ำหนัก (open-weight models)

แต่เบื้องหลังคำวิจารณ์นั้น Meta กลับกลายเป็นผู้ใช้งานผลิตภัณฑ์ของ Anthropic รายใหญ่ โดยเฉพาะ Claude Code เครื่องมือช่วยเขียนโปรแกรมของบริษัท การใช้งานภายในขยายตัวจน Meta ประเมินว่า ค่าใช้จ่ายสำหรับโมเดล AI ของ Anthropic อาจแตะ 1 หมื่นล้านดอลลาร์ต่อปี

Claude มีประโยชน์มากจนต้องควบคุมการใช้งาน

Claude Code ช่วยวิศวกรทำงานด้านการเขียนและปรับปรุงโค้ดได้รวดเร็วขึ้น จึงมีความต้องการใช้งานสูงในหมู่พนักงาน Meta อย่างไรก็ตาม การใช้งานจำนวนมากหมายถึงค่าโทเคนที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว และทำให้บริษัทต้องกำหนดข้อจำกัดด้านการเข้าถึงและการใช้จ่าย

ข้อกังวลของ Meta ไม่ได้มีแค่เรื่องต้นทุนเท่านั้น บริษัทพยายามป้องกันไม่ให้ผลลัพธ์จากโมเดลของคู่แข่งไหลเข้าไปอยู่ในชุดข้อมูลฝึก ระบบประเมิน หรือกระบวนการพัฒนาโมเดลของตนเอง ความเสี่ยงนี้มักถูกเรียกว่า model distillation หรือการถ่ายโอนความสามารถจากโมเดลหนึ่งไปยังอีกโมเดลหนึ่งโดยไม่ได้รับอนุญาต

มีรายงานว่า Meta จำกัดการใช้ Claude Code และเครื่องมือ Codex ของ OpenAI ในบางทีม พร้อมหยุดงานบางประเภทที่พึ่งพาเครื่องมือเหล่านี้เป็นการชั่วคราว

MetaCode คือทางหนีจากการล็อกอินกับคู่แข่ง

เพื่อลดความเสี่ยงดังกล่าว Meta กำลังพัฒนา MetaCode เครื่องมือช่วยเขียนโค้ดของบริษัทเอง เป้าหมายคือย้ายงานประจำบางส่วนออกจากบริการของคู่แข่ง ลดค่าใช้จ่ายต่อโทเคน และป้องกันไม่ให้กระบวนการทำงานประจำวันของวิศวกรผูกติดกับผู้ให้บริการภายนอกมากเกินไป

การพัฒนา MetaCode ไม่ได้แปลว่า Claude หมดความสำคัญ ตรงกันข้าม ความพยายามสร้างเครื่องมือของตัวเองสะท้อนว่า Claude มีคุณค่าต่อการทำงานมากจนการพึ่งพากลายเป็นประเด็นเชิงกลยุทธ์ หากคู่แข่งกลายเป็นส่วนหนึ่งของเวิร์กโฟลว์หลัก บริษัทก็อาจสูญเสียอำนาจต่อรองและควบคุมข้อมูลได้ยากขึ้น

Anthropic โตเร็วขึ้น อำนาจต่อรองก็เพิ่มขึ้น

Anthropic ผู้พัฒนา Claude รายงานตัวเลขรายได้ในอัตรารายปีเกิน 6.5 หมื่นล้านดอลลาร์ ณ สิ้นเดือนกรกฎาคม 2026 เพิ่มขึ้นจาก 4.7 หมื่นล้านดอลลาร์ในเดือนพฤษภาคม และราว 9 พันล้านดอลลาร์ ณ สิ้นปี 2025 2

อย่างไรก็ตาม “รายได้ในอัตรารายปี” หรือ annualized revenue run rate ไม่ใช่รายได้ที่รับรู้จริงตลอดทั้งปี แต่เป็นการนำระดับรายได้จากช่วงเวลาล่าสุดมาคำนวณต่อให้เทียบเท่าหนึ่งปี จึงควรใช้เป็นตัวชี้วัดโมเมนตัมทางธุรกิจ ไม่ใช่ตัวเลขรายได้เต็มปีที่ผ่านการตรวจสอบแล้ว 2

การเติบโตดังกล่าวทำให้ Anthropic มีอำนาจต่อรองมากขึ้น ขณะเดียวกันก็ทำให้การเข้าถึง Claude มีความสำคัญต่อองค์กรที่ใช้งานในระดับใหญ่ และทำให้การพึ่งพาผู้ให้บริการรายนี้มีต้นทุนสูงขึ้นตามไปด้วย บริษัทยังถูกจับตาว่าอาจพิจารณาการเข้าจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ภายในปี 2026 2

จากผู้ซื้อ Claude สู่ผู้ขายศูนย์ข้อมูลให้ Anthropic

ความสัมพันธ์ไม่ได้มีทิศทางเดียว เพราะ Meta กำลังพูดคุยเบื้องต้นกับ Anthropic เกี่ยวกับการให้เช่ากำลังประมวลผลจากศูนย์ข้อมูลของ Meta มูลค่าสูงสุด 1 หมื่นล้านดอลลาร์ตลอดสองปี โดย Anthropic จะชำระเงินเป็นรายเดือน 3

การหารือนี้ยังไม่ใช่ข้อตกลงที่เสร็จสมบูรณ์ และทั้งสองฝ่ายยังสามารถยุติการเจรจาได้ แต่หากเกิดขึ้นจริง Meta จะไม่ได้เป็นเพียงผู้ซื้อเทคโนโลยี AI ของ Anthropic เท่านั้น ยังจะกลายเป็นผู้ให้บริการโครงสร้างพื้นฐานแก่บริษัทเดียวกันด้วย 3

สำหรับ Meta ข้อตกลงลักษณะนี้อาจช่วยเปลี่ยนศูนย์ข้อมูลและกำลังประมวลผลที่สร้างขึ้นเพื่อรองรับยุทธศาสตร์ AI ของบริษัท ให้กลายเป็นแหล่งรายได้แบบธุรกิจคลาวด์ และช่วยกระจายรายได้นอกเหนือจากโฆษณา 3

ทำไม Meta จึงยอมลงทุนมหาศาลกับโครงสร้างพื้นฐาน AI

Meta เพิ่มกรอบประมาณการงบลงทุนปี 2026 เป็น 1.3–1.45 แสนล้านดอลลาร์ โดยมี AI และโครงสร้างพื้นฐานที่เกี่ยวข้องเป็นเหตุผลสำคัญ

เมื่อบริษัทลงทุนสร้างเซิร์ฟเวอร์ ศูนย์ข้อมูล และระบบประมวลผลในระดับดังกล่าว การปล่อยกำลังการผลิตบางส่วนให้บริษัท AI อื่นเช่าอาจช่วยสร้างผลตอบแทนจากสินทรัพย์เหล่านี้ได้เร็วขึ้น โดยเฉพาะในช่วงที่ความต้องการชิปและกำลังประมวลผล AI สูงมาก

นี่ทำให้ Anthropic มีสถานะที่น่าสนใจในสายตา Meta ในเวลาเดียวกัน บริษัทเป็นทั้งผู้ขายโมเดลที่ Meta ต้องพึ่งพา ลูกค้าที่อาจเช่ากำลังประมวลผลจาก Meta คู่แข่งเชิงยุทธศาสตร์ และบริษัทที่อาจสร้างมูลค่าทางการเงินเพิ่มขึ้นหากเข้าตลาดหุ้นในอนาคต

ไม่ใช่พันธมิตรเต็มตัว แต่คือ “ร่วมมือและแข่งขัน”

ความขัดแย้งระหว่าง Meta กับ Anthropic จึงไม่ได้เกิดจากความสับสนโดยบังเอิญ แต่เป็นผลจากตรรกะทางธุรกิจโดยตรง

Meta จ่ายเงินให้ Anthropic เพราะ Claude มีความสามารถที่พนักงานต้องการในปัจจุบัน ขณะเดียวกันก็สร้าง MetaCode เพื่อไม่ให้การพึ่งพานั้นกลายเป็นจุดอ่อน และยังพยายามขายกำลังประมวลผลให้ Anthropic เพราะการเติบโตของบริษัทอาจเปลี่ยนโครงสร้างพื้นฐานราคาแพงของ Meta ให้เป็นธุรกิจสร้างรายได้

สถานการณ์นี้ใกล้เคียงกับคำว่า “coopetition” หรือการร่วมมือไปพร้อมกับการแข่งขัน มากกว่าจะเป็นพันธมิตรแบบดั้งเดิม ทั้งสองบริษัทจึงเป็นได้พร้อมกันทั้งผู้ขาย ผู้ซื้อ คู่แข่ง และคู่สัญญาทางการเงินที่อาจมีผลประโยชน์ร่วมกัน

ท้ายที่สุด Meta อาจกำลังสนับสนุนการเติบโตของบริษัทที่ตนเองเตือนว่าอาจมีส่วนทำให้อำนาจด้าน AI รวมศูนย์มากขึ้น นี่คือภาพสะท้อนว่า ในการแข่งขันด้าน AI อุดมการณ์อาจกำหนดทิศทางการสื่อสารต่อสาธารณะ แต่ความสามารถ ต้นทุน และโครงสร้างพื้นฐานยังเป็นตัวกำหนดการตัดสินใจทางธุรกิจอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้